Mutlak butlan kararından sonra CHP’de ortaya çıkan bölünme sonucu Yeni Parti’ye gidenler, bilerek veya bilmeden, ülkeye iyilik yaptılar.
CHP’nin yüzyıllık tarihsel misyonu ve birikimi, Cumhuriyet devriminin ayrılmaz parçasıdır. Yeni Dünya düzeni kurulurken, Türkiye’nin bu misyona ve birikime ihtiyacı var. Bu niteliği pek umursamayan kitle CHP’yi terk edince, Cumhuriyet devrimiyle mütecanis politika üretme şansı doğdu. Tabii ki böyle düşünenlerin parti yönetiminde söz sahibi olması halinde…
CHP’de kalanlar da “Yeni Türkiye” mutabakatına koşulsuz katılırsa bileceğiz ki Cumhuriyet devrimi en geniş anlamıyla son bulmuştur. Bu ahvalde, yeni Türkiye’de, başımızın çaresine bakacağız.
CHP’nin bölünme sürecinde hal ve gidişe baktıkça, yüzyıllık Cumhuriyet devriminin başına gelenlerin gerçek sorumluları hakkında aydınlanıyor, insan. Satıh ve sahiciliği yitik aydınlanmayla malul yarı aydın kitle ne batılı ne doğulu…
Sorun şu ki Türk aydınlanmasında, tolerans fikri “hoşgörü” ile karıştırıldı. Aşağılamanın ağır bastığı hoşgörüdeki “hadi, neyse!” durumu tolerans değildir. Hoşgörü, insan hakkı olarak eşitliği yok saymaktır, üstten bakıştır.
Kamusal alanda, tolerans fikrine yabancı aydının kendisi gibi olmayanlara üstten bakışı, mütedeyyin çevreleri ideolojik baskı altına almak suretiyle izole etti. Bu soyutlama, muhafazakarları laiklik ilkesinden uzaklaştırdı.
Yeni Dünya düzeni, “laik/anti laik” çatışmasını bitirmek için önemli imkanlar sunuyor. CHP’nin bu insan hakkı ihlaline son vermek için önünde önemli fırsat var. Yeni toplumsal mutabakat, kamusal yaşam normlarında eşitlik fikrini geliştirebilir. Hoşgörü değil, tolerans fikrini öne çıkarabilir.
Cumhuriyet devriminde böyle bir düzeltme hareketi, CHP’nin tarihsel kimliğiyle örtüşür; yeni toplumsal mutabakat için CHP’nin tarihsel birikimi önemlidir.
Ayrıca, Cumhuriyet’in kuruluş öyküsünü ve CHP’yi var eden süreci doğru kavramanın yolu, Osmanlı’nın son yüzyılını doğru okumaktan geçiyor.
Türkiye, yeni Dünya düzeninde geleceğini konuşurken CHP’nin bölünmesi sıradan politik anlaşmazlıkla ortaya çıkan bir bölünme değildir. Sonuçları, yeni Dünya düzeninde Türkiye’nin durumunu derinden etkileyecektir.
CHP, “Değişen Dünya düzeni ve Türkiye” başlığı altında etkili bir program oluşturarak toplumu aydınlatmakla yükümlüdür.
