Siyaset ya da politika bir süredir, yağma ve yağmadan pay kapma mücadelesine dönüştüğü açık. Bu sorun yeni değil ama son dönem ülkemizde ciddi ivme kazandı.

Bu aslında Platon’un Devlet kuramına kadar giden bir sorun. Ülkeyi ve toplumu yönetenlerin kayırmacılık ve yolsuzluk yapma ihtimalini gören Atinalı filozof Platon, bundan binlerce yıl öne, bunu önlemek için çok radikal öneriler ileri sürmüştür. Bu önerileri ile tarihteki ilk komünist olarak ananlar da vardır onu. “Siyasetçilerin/yönetenlerin ailesi ve özel mülkü olmamalıdır.”

Aile ve akrabası olan yöneticiler, kayırmacılık, özel mülk ve servet hakkı olan yöneticilerin yolsuzluk yapma ihtimali yüksektir. Bu bir insani zafiyettir.

Platon’un bu radikal önerisi, kısmen komünist uygulamalarda dikkate alınmış ama orada da başka nedenlerle başarısız olmuştur.

Binlerce yıllık bu sorun, hep tartışma konusu olmuş ve buna çözüm aranmıştır. Bu yüzden çağdaş devletlerde ve yönetim biçiminde denge ve denetim mekanizmaları geliştirilmeye çalışılır ki, kayırmacılık ve yolsuzluk yapılmasın.

Bu konuda belli ölçüde mesafe alındı da çağdaş dünyada. Hem devlet kurumları hem de kamuoyu denetimi işlemektedir. Çağdaş ülkelerde herhangi bir yöneticinin aile bireylerini, akrabalarını kayırması ve kendisinin yöneticilik imkanları ile zenginleşmesi büyük tepkilere yol açar ve böyle bir olaya karışan yönetici de seçimi beklemeden koltuğundan olur.

Bizde yöneticilerin aile, akraba ve hemşeri kayırması adeta olağan bir uygulama olarak kabul edilir. “Bal tutan parmağını yalar”, “devletin malı denizdir ve onu yemeyen domuzdur”, “benim memurum işini bilirdir” ve “verdiysem ben verdimdir” siyaset.

Çok partili hayat ile ivme kazanan kayırmacılık ve yolsuzluk olayları, 1980 darbesi sonrası bir kademe daha yükselmiş ama son yıllarda, yüzyıllık rekorlar kırılmıştır. Çünkü hem siyaset iyice yozlaşmış hem de imkanlar çoğalmıştır. 128 milyar ne oldu sorusu yanıtsız kalmıştır. “Bilal sıfırla” sözleri sadece espri konusu olmuştur.

Cumhurbaşkanlık yönetim sistemi ve denetimsiz tek adam yönetimi ile birlikte kayırmacılık ve yolsuzluk, adeta yönetim sistemi haline gelmiştir. Siyaset ve yöneticilik, ülke ve şehir yönetmekten ziyade kayırmacılık ve zenginleşme aracına dönüşmüştür. Hesap verme sorunu da ortadan kalkınca, büyük yolsuzluk dalgaları arka arkaya gelmiştir.

Başbakanların, bakanların, çoğu milletvekilinin, üst düzey bürokratların çocuklarının servetleri akıl almaz düzeylere ulaşmıştır. Bu anlamda siyaset, hazine olanaklarını yağmalama eylemine dönüşmüş bulunuyor. İhaleler, mülakatla işe almalar, özelleştirmeler, hazine arazileri tahsisleri vs hepsi şeffaflıktan uzak ve keyfi işlemlere dönüşünce, yönetici sınıf muazzam zenginliklere ulaşma imkanı buluyor.

Rezidanslar, lüks yatlar, lüks araba koleksiyonları ve seyahatleri ile tam bir görgüsüz açlık furyası izliyoruz.

Fon vurgunu veya soygunu bu işleyişin bir sonucu, yöneticilere devlet aygıtlarını kullanarak soygun imkanı tanınıyor bu sistemde çünkü. Her yetki tek kişide toplanıp, devletin kurumları yok edilince bu sonuçlar kaçınılmaz.

Son olayda gördük ki, iktidar boğazına kadar bu yolsuzluğa batmış durumda. Bu yüzden gerekli hukuki işlemleri de yapamıyor ve şeffaf bir süreç de yönetemiyor. Çünkü bu asrın yolsuzluğu, tam bir iktidar örgütü işine dönüşmüş.

Bir koyup yüz alanlar bir yana, bu mekanizma sayesinde büyük oranda kara para aklama olayları da önemli bir cephesi işin.

Kayırmacılık ve yolsuzluk, temel siyasi değer haline gelince, bunun iktidarı muhalefeti kalmıyor. Bulaşıcı bir hastalık gibi son elli yıldır siyasetin her alanına yayılmış durumda bu hastalık.

Bakanlıklar eliyle yapılan yolsuzluklar ile belediyeler aracılığıyla yapılan yolsuzluklar arasında belki nicelik farkı olabilir ama mekanizma aynı şekilde işliyor. Her belediye başkanı kentinde küçük bir Erdoğan haline geliyor.

Yani bu işin iktidarı ve muhalefeti yok maalesef. Şu anda iktidar büyük bir suç örgütü görüntüsü veriyor ama buna kişilerin bireysel ahlaki tavırları ötesinde bir sistem meselesi olarak bakmadıkça sorunun çözümünde mesafe alınamaz.

Eski Başbakan Binali Yıldırım’ın oğlu da milyarder ama eski belediye başkanı Mustafa Sarıgül’ün oğlu da. AKP’nin önde gelen ismi Hayati Yazıcı’nın oğlu da milyarder, CHP eski genel sekreteri Gürsel Tekin’in oğlu ve gelini de. Eski Bakan Ruhsar Pekcan da milyarder, Elazığ CHP milletvekili Gürsel Erol ve oğlu da. Eski belediye başkanı Melih Gökçek’in oğulları ve gelini de de şüpheli zenginler arasında ama ne diyor mahkeme çıkışı, “bana bir şey yapamazlar”.

Bakanlığı da belediyesi de aynı ilke ile işliyor bu memleketin. Kayırmacılık ve yolsuzluk. Fondaki marş ister Mehter Marşı olsun isterse İzmir Marşı.