Kapitalist sistem küreselleşerek liberalizmin zirvesini gördükten sonra ömrünü tamamlıyor; muhtemelen, 500 yıllık tarihsel varlığı son buluyor. Dijital devrimin başlattığı değişim ve dönüşüm sürecinde, kapitalist üretim biçimi, üretim ilişkileri, ihtiyaçlar hiyerarşisi, mülkiyet tanımı, devletin yapısı değişiyor. Değerin maddi temsili olarak paranın ve değer kuramının yeniden konuşulacağı zamanlardayız.
Gel gör ki toplum, yaşanan değişim/dönüşümü anlamak ve ifade etmek konusunda hayli tembel. Yaşananlar, sistemin periodik krizi gibi algılanıyor. İtiraz ve talepler, geçen yüzyıldan ezberde kalan bilgiyle ifade ediliyor. Bunun anlamı; insanlık başına gelenleri yanlış bir dille ifade ediyor.
Her şeyi yeniden söylemek gerek. Ancak, yeniden söylemek için yeni bir dil oluşturulmayınca, öylesine boşluğa seslenmek kaçınılmaz oluyor. Bu ahvalde, insanlığın meselesi, yeni bir dil kurmak ve hayatı yeniden söylemektir.
Sanayi bölgelerinden kentin bütününe yayılan sermaye hareketiyle ortaya çıkan kent yoksulluğu, üretimde otomasyon ve yapay zekâ ile daha da derinleşmiş bulunuyor. Artı değer oluşumunda emek artık eskisi kadar belirleyici rol oynamıyor. Yazılımların yönettiği gündelik hayatın akışı değişti. Ekonomide emeğin değeri ve tanımı yeniden yapılıyor. Meta ve hizmet üretiminde dijital teknoloji ve akıllı sistemler öne çıktı.
Hazin ama gerçek, kapitalist sistemin piyasa kurallarına göre oluşan liberal düzeni çökerken, ortaya çıkan “gemisini kurtaran kaptan” düzeninde kuralsızlık kural oldu. İşsizlik kronikleşince suç olağanlaştı. Genç kuşaklar önünü göremiyor. Geleceği olmayan insanların karamsarlığı ve umutsuzluğu toplumu kuşattı.
Yeni Dünya düzeni kurulurken yeni toplumun yapısal dönüşümü çok büyük sarsıntılarla gerçekleşiyor. Kapitalist sistemin çöküşü ve dijital Dünya düzenine geçişin nasıl yönetildiği henüz bir muamma. Gerektiğinde, süreç yönetimiyle günü birlik kararlarla sürdürülen kriz yönetimi sanki sadece zaman kazandırıyor.
Dijital çağın insanının bu defa kendisini emanet edeceği muktedirin adı, yapay zekâ; sistemin yeni muktediri, sanal alemin efendisi…
Yeni bir çağın şafağında, insanlık Araf’ta…