Yıllardır sevgili dostum Mehmet Cavlı ile aramızda bir espri vardır, 'Ayvalık'a gelen var gelemeyen var' diye… Bu söz her zaman adresini bulur ama son günlerde Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayınladığı 'zeytinyağındaki sahteciler' listesinde yer alan 'sahte Ayvalık' markalarını görünce Ayvalık'ta tertemiz üretim yapan değerli insanları düşündüm. Onların ne kadar üzüldüğünü tahmin ettim.
Türkiye'de belki de en eski zamanlardan beri zeytinyağı sahtecilerin en yaygın kullandıkları isimlerden biri Ayvalık. Aslında eskiden bu kadar da kötü değillerdi, memleketin başka bir yerinde ürettikleri zeytinyağının üzerine 'Ayvalık' yazıp satmaya çalışırlardı. Sonra Ayvalık Ticaret Odası kıymetli bir iş yapıp 'Ayvalık Zeytinyağı Coğrafi İşareti' zorunluluğu getirdi. Bu coğrafi işaret işleri Türkiye'nin en büyük palavralarından biridir ama Ayvalık Zeytinyağında önemli ölçüde başarılı olmuştur.
Ama şimdiki sahteciler çok fena! Hem üzerine Ayvalık, Edremit, Körfez, Vakıf gibi sahte isimler yazıyorlar hem de içine soya, kolza/konola, pamuk tohumu, aspir, palm çekirdeği ve aklımıza bile gelmeyecek şeylerin yağlarını karıştırıyorlar.
Gerçek zeytinyağının neden kıymetli olduğunu bir kez daha yazalım:
Gerçek zeytinyağı, sağlık açısından çok sayıda fayda sunan değerli bir besindir. Kalp Sağlığı açısından zeytinyağı, özellikle sızma zeytinyağı, tekli doymamış yağ asitleri içerir. Bu yağlar, kötü kolesterolü (LDL) düşürürken iyi kolesterolü (HDL) artırarak kalp hastalıkları riskini azaltır. Antioksidan Etkisi önemlidir… E vitamini ve polifenoller gibi antioksidanlar içerir. Bu maddeler, hücreleri oksidatif strese karşı koruyarak kanser, yaşlanma gibi problemlerin önüne geçebilir.
İçeriğindeki oleokantal gibi bileşikler, iltihaplanmayı azaltıcı etkiler gösterebilir ve bu da romatoid artrit gibi hastalıkların semptomlarını hafifletebilir. Zeytinyağı sindirimi kolaylaştırır ve bağırsak hareketlerini düzenler. Kabızlık problemlerine karşı da etkili olabilir.
Zeytinyağında bulunan yağ asitleri, beynin sağlıklı işleyişine yardımcı olabilir ve Alzheimer hastalığı riskini azaltabilir. Zeytinyağı, insülin duyarlılığını artırarak kan şekeri düzeylerini daha dengede tutmaya yardımcı olabilir. Bu durum tip 2 diyabet riskini düşürebilir.
Zeytinyağı, cildin nemlenmesini sağlayarak kırışıklıkların önlenmesine yardımcı olabilir. Aynı zamanda saç dökülmesini azaltabilir ve saçları besleyebilir. Zeytinyağı, kemiklerin güçlenmesine yardımcı olabilir, osteoporoz riskini azaltabilir.
Gerçek zeytinyağı, bu faydalarını sağlayabilmesi için doğru ve doğal yöntemlerle üretilmiş olmalı. Sahtecilerin nerede nasıl ürettikleri belli olmayan yağları Ayvalık markasıyla satmaları işte bu önemli ve iyi nedenlerden kaynaklanıyor.
Bakanlık hemen her gün yeni listeler açıklıyor ve 'Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar' listesine göre zeytinyağı ürünlerinde uygunsuz bulunan firmaları ve ürünleri bildiriyor. Bunların teşhiri yetmiyor, büyük ceza da kesmek gerek. Bakanlığın denetimlerde bulduğu bilgileri, 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanun'unun 31'inci maddesinin 6'ncı fıkrası uyarınca kamuoyunun bilgisine sunabileceği hükme bağlanmıştı ama dediğim gibi teşhir yetmez.
İlk listelerde Bursa'dan Onay Ticaret – Sabri Akın 40'tan fazla ürünle şampiyon olmuştu. Bu firmanın ürettiği Yeşil Ayvalık (Sözde naturel sızma) Ayvalık İncisi (Sözde naturel sızma) Yeni Ayvalık (Sözde naturel sızma) Premium Seri Ayvalık, AZM Ayvalık, Zeytinören Yeni Mahsul, Körfez Altınova, Ayvalık Kooperatif, Ege Ayvalık, Egem Güzelyalı, Yeni Vakıf Gurme, Yeni Körfez, Lüx Ayvalık, Ayvalık, Ege Tarım Birlik, Ayvalık Yörem, Şirince Taş Baskı, Yeni Ayvalık, Ayvalık İncesi, Egeden, Meşa Diva, Egelim Naturel Olive Oil gibi onlarca sahte isim piyasada satışta!
Bursa'dan bir başka firma da MDS… Bunlar Damlam Ayvalık markasıyla yarışa katılmışlar.
İzmir Selçuk'taki SSC Grup boş durur mu? Bizim Ayvalık, Ayvalık Köy Birlik, Damlam Ayvalık Extra Virgin, Ayvalık Köy Koop, Yeni Ayvalık markalarını yaratmışlar ve teşhir edilmişler.
Gaziemeir'deki Özdeğirmenciler Gıda kısaca 'Ayvalık' diye marka uydurmuş ama yakalanmış. Yeryüzü Gıda, Ayvalık Tat, 3M Gıda Ayvalık Safir, Özdedeoğlu Grup Ayvalık Naturel Sızma Taş Baskı, Sezgin Çetin Ayvalık Vakıfbirlik Taşbaskı isimleriyle teşhir listelerinde yer almış.
Sadece Ayvalık değil sahtecilerden Edremit de nasibini alıyor: Ay Egem Gıda Edremit Hasat, Edremit Hasat - Songül Civan Taş Baskı , Ege Elit Tedarik Has Edremit gibi markalar dikkat çekiyor listelerde.
Kuşadasından Mehmet Özsoydan, Aydın Köşk'ten Halil Gökkaya, Aydın Koçarlı'dan Başkaya Tarım da ne yazık ki listelerde yer alıyor…
Bu listeler hemen yarın eskiyecek çünkü yeni sahteci listeleri açıklanacak!
Dün Birleşmiş Milletlerin liderliğinde dünyanın hemen her yerinde Gıda Günü kutlamaları vardı. Bu yılki tema da 'Daha iyi bir yaşam ve daha iyi bir gelecek için Gıda Hakkı' olarak belirlenmişti.
Bu sahte kafalarla daha iyi bir yaşam ve daha iyi bir gelecek mümkün mü?
