Nedim ATİLLA
Ultra İşlenmiş Gıdalardan uzak durmak mümkün mü? Evet
21 Eylül 2023 Perşembe

Ultra İşlenmiş Gıda (UPF) yazımız üzerine soru yağmuruna tutulduk. Genç annelerden gelen soru ile başlayalım…

Maalesef ticari bebek mamalarının çoğu ultra işlemden geçirilmiştir. Bebeğinizin mamasını kendiniz yapın bence…

Gelen sorulara bilim insanlarına danışıp verdiğim cevapları sizlerle de paylaşayım. Ama önce geçen yazıda sözünü ettiğim Prof. Dr. Barış Öztürk’ün “Buna rağmen, yetkili kurum ve kuruluşlardan onay almamış çok sayıdaki ticari ürünlerin internet satışı ve aktar tavsiyesi ile fonksiyonel besin ve ürün satışları hızla artış gösteriyor” sözünü anımsatayım. Barış Hoca’yı dikkatlice takip ediyorum. Çünkü beslenme psikiyatrisi alanında çok yetkin bir isim.

Ve sorular ve cevaplar:

UPF olmayan herhangi bir hazır yiyecek var mı?

Bolca! UPF olmayan tahılları paketleri okuyarak hemen ayırd edebilirsiniz. Zaman kazandıran pek çok konserve, kavanoz ve yiyecek poşeti UPF değildir. Pek çok pizza ve lazanya da dahil olmak üzere bazı süpermarkette hazır yemekler UPF değildir. Genellikle UPF’nin organik versiyonu (örneğin kuru fasulye veya ketçap) ultra-işlenmemiş olsa da daha pahalı olacaktır. Bu, tüm bu gıdaların mutlaka “sağlıklı” olduğu anlamına gelmiyor, yalnızca aşırı işlenmiş olmadıkları anlamına geliyor. Kendi pizzanızı yapmak her zaman daha sağlıklı olacaktır. Tabii ki zaman lazım, aşçılığa eğilim veya beceri gerek.

UPF olmayan ne atıştırabilirim?

Eğer genellikle meyveli ve kuru-yemişli bar tüketiyorsanız, bunun yerine kuruyemiş ve kuru meyve almanızı önerir; unutmayın“çiğ” barlar bile aroma içerir. Sade tuzlu atıştırmalıklar genellikle UPF değildir, aromalı atıştırmalıklar ise neredeyse her zaman UPF’dir.

Ben bir veganım. Çok fazla UPF yeme ihtimalim var mı?

Diyetinizi meyve, sebze, baklagiller, tahıllar ve sert kabuklu yemişlere dayandırırsanız çok fazla UPF yemezsiniz. Mantar, fasulye gibi ete alternatif olan vegan alternatifler UPF değildir. Ancak “sahte et” (burger, sosis, salam vb.) ve vegan peynirlerin çoğu UPF’dir. Bitki sütleri emülgatör, stabilizatör veya tatlandırıcı içeriyorsa UPF’dir.

Fastfoodzinciri,  paket servislerden ve restoranlardan alınan yiyeceklere ne dersiniz?

Hemen hemen her fastfood veya sandviç zinciri, ürün yelpazesinde bazı UPF’ler içerir. Hatta çok sağlıklı olduğunu iddia edenler bile.Çünkü palm yağı kullanırlar. Evde yapılmış salata ve çorbayı tercih ederek, dürüm ve hamur işlerinden kaçınarak fastfoodzincirlerinden alışveriş yapmanın ve UPF’lerden kaçınmanın hala mümkün olduğunu unutmayın.

UPF’lerin etkilerini ortadan kaldırmak için daha fazla egzersiz yapamaz mıyım?

Egzersiz, sağlıklı bir yaşam tarzının önemli bir parçasıdır ve hem fiziksel hem de zihinsel olarak çok sayıda faydası vardır. Ancak koşuya çıkarak aşırı içki tüketimini iptal edemeyeceğiniz gibi, spor salonunda UPF’nin kötü etkilerinden sihirli bir şekilde kurtulamazsınız.

UPF’lere odaklanmak bağımlılık yapar mı?

UPF aşırı yenilecek şekilde tasarlanmıştır; bazı insanlar için bağımlılık yapar. Aşırı yemenin “irade” ya da “açgözlülük” ile hiçbir ilgisi yoktur. İnsanların ne yediklerini bilmelerini ve bilinçli bir seçim yapabilecek donanıma sahip olmalarını istiyor.

Sorun nerede?

Sorun bireysel tüketicilerde değil, sanayileşmiş gıda sistemindedir.

UPF’leri bırakmak istersem ne olur?

Kolay tarifler içeren, bütçeye uygun bir yemek kitabı satın almanızı veya ödünç almanızı öneririm. Ama önce sadece gazlı içeceklere hayır deyin. Gazlı içecekleri, hatta “diyet” versiyonlarını bile içmeyi bırakın. Unutmayın tıp bilimi “Gazlı içeceklerin kalorisi olsun ya da olmasın, dişlerinizi çürütecekler ve eğer içlerinde fosforik asit varsa kemiklerinizi de eritecek…”

Bu yazıyı da geçen yazıdaki tavsiye ile bitirelim: Fransa’da aralarında SlowFood gönüllülerinin de bulunduğu bir gruptarafından geliştirilen Open FoodFacts uygulamasını kullanmanız. Telefona ücretsiziniyor. Kullanışlı ve ücretsiz bir kaynak OFFhttps://world.openfoodfacts.org/

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
Toplam 1 yorum var, 1 adet görüntüleniyor. Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 
abdullah kuş 21 Eylül 2023 Perşembe 11:10

atilla bu aydınlatıcı bilgiiçin çok teşekkürederim.

Yorumu oyla      1      0  
FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
Mehmet KARABEL
Mehmet KARABEL
Türkiye’nin kendisiyle yarışan ‘İzmirli’si!
Kemal ANADOL
Kemal ANADOL
Yıldızın karardığı anlar: Deniz Baykal
Engin ÖNEN
Engin ÖNEN
Ah şu belediye meclisleri!
Nedim ATİLLA
Nedim ATİLLA
İzmir Yıldızı bir Altın İğne
Tayfun MARO
Tayfun MARO
İyi ki suç var…
Dr. Berna BRIDGE
Dr. Berna BRIDGE
İrlanda: Göç, ekonomik baskılar, aşırı sağ, sosyal medya
Oytun NALBANTOĞLU
Oytun NALBANTOĞLU
Stoilov disiplini!
Rifat ÖZER
Rifat ÖZER
Kesitler
İhsan Özbelge ÖZDURAN
İhsan Özbelge ÖZDURAN
Zeytin ağacı üzerine…
Cumhur BULUT
Cumhur BULUT
Soyer’den oskarlık oyunculuk: Mağdurum da mağdurum
ÇOK OKUNANLAR
ÇOK YORUMLANANLAR
GAZETE EGE'DE SONSÖZ
KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva