EGEDESONSÖZ - TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından paylaşılan bilgilere göre, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla çok önemli değişikliklere gidildi. Kent yaşamını, mimari projeleri ve inşaat sektörünü doğrudan etkileyecek bu yeni düzenlemeler; asansör zorunluluğundan ofislerin konuta dönüştürülmesine, süs havuzlarının muafiyet kriterlerinden ruhsat sürelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
ASANSÖR ZORUNLULUĞU GENİŞLETİLDİ
Yeni yönetmelikle birlikte binalardaki konfor ve erişilebilirlik standartları yeniden tanımlanarak kat adedi 4 ve üzeri olan tüm binalarda asansör yapılması zorunlu hale getirildi. Projelerde geleceğe dönük bir önlem olarak, 3 katlı binalarda ise asansör yeri bırakılması şartı koşuldu. Yapıların bodrum katlarına yönelik getirilen yeni düzenlemeyle, yaşam alanı veya eklenti bulunan tüm bodrum katlara asansörün hizmet vermesi zorunluluğu başlatıldı. Ancak teknik hacim yönetmeliğinde bir muafiyet tanınarak; yalnızca kazan dairesi, su deposu veya jeneratör odası gibi teknik alanların yer aldığı bodrum katlarına asansörün inme zorunluluğu kaldırıldı. Eski müstakil ev sahiplerini de unutmayan yeni mevzuat, 3 katı geçmeyen eski müstakil konutlarda, binanın taşıyıcı sistemini korumak kaydıyla ev içine sonradan asansör veya engelli platformu eklenebilmesinin önünü açtı.
OFİSLERİN KONUTA DÖNÜŞÜMÜNE SÜRE SINIRI
Ofislerin konuta dönüştürülmesi sürecine de net kurallar ve kesin bir zaman sınırı getirildi. Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce, imar planında konut yapılmasına izin verilen alanlarda ofis veya büro olarak ruhsatlandırılmış yapılarda, parselin en fazla yüzde 60’ı konut olacak şekilde kullanım değişikliği yapılabilecek. Dönüşümün yapılacağı parselde, toplam konut alanının toplam inşaat alanına oranının yüzde 60 sınırını kesinlikle geçemeyeceği kuralı bağlanırken, bu amaçla yapılacak tadilat ruhsatlarının yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 1 yıl içinde düzenlenmesi gerekiyor. Ayrıca bu dönüşümün gerçekleştirilebilmesi için ilgili imar planlarında konut kullanımına izin veren bir hükmün bulunması temel şart olarak aranıyor.
SÜS HAVUZU VE PERGOLALAR İÇİN YENİ DÜZENLEME
Mimari estetik ve peyzaj düzenlemelerinde ise mevzuatta ilk kez "Süs Havuzu" tanımı yapılarak bu yapılar yüzme amaçlı olmayan, sadece görsel ve mimari estetik odaklı su yapıları olarak literatüre girdi. Getirilen yeni avantaja göre, binanın taşıyıcı sistemine bağlı olmayan süs havuzları ve pergolalar, bahçe alanının yüzde 20’sini aşmadığı sürece taban alanı hesabı (TAKS) dışında tutulacak.
TAKS, KAKS VE EMSAL HESAPLARINDA YENİ KRİTERLER
İmar ve alan hesaplama kriterlerinde de mülk sahiplerini ve tasarımcıları yakından ilgilendiren değişiklikler mevcut. İmar planında açıkça belirtilmediği durumlarda, ayrık veya blok nizamda Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS) en fazla yüzde 40 olabilecek. KAKS verilip TAKS belirtilmeyen parsellerde ise çekme mesafeleri ve kat adedi hesaplarına göre taban alanı en fazla yüzde 60’a kadar yükseltilebilecek. Sosyal donatı alanlarını destekleyen bir diğer önemli maddeye göre; umumi binalarda yer alan çocuk oyun alanları ve ortak teraslar, toplam inşaat alanı yani emsal hesabına dâhil edilmeyecek.
RUHSAT SÜRELERİ VE KAZANILMIŞ HAKLAR YENİDEN BELİRLENDİ
Son olarak inşaat ruhsat süreleri ve kazanılmış haklar konusunda çok sıkı denetimler ve kurallar devreye alınıyor. Ruhsat yenilenirken, inşaatına 2 yıl içinde başlayan yapılar deprem, yangın ve yalıtımda güncel mevzuata tabi olurken, diğer tüm hususlarda eski ruhsat tarihindeki haklarını koruyabilecek. Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşaatına hiç başlanmayan projelerde ise tüm kazanılmış haklar tamamen kaybolacak ve güncel mevzuata göre sıfırdan ruhsat alınması gerekecek. Devam eden süreçteki projelerin korunması adına, 6306 sayılı kanun kapsamında noter onaylı sözleşmesi imzalanmış veya idari başvurusu yapılmış projeler, yeni getirilen asansör zorunluluklarından muaf tutularak mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
