Ülkemizin İstatistik Enstitüsü (TUİK), yıllardır yanlış hesap ve eksik değerlendirme ile milli gelirimizi hesap eder.’¶ 1950’’li yılların başında Avrupa’’nın teknik desteği ile Gayri Safi Milli Hasıla’’yı hesap etmeye başladık, bu yoldaki yenilikleri devşiremeden mazide kaldık. Yıllardır çeşitli programlar ile teknik destek almamıza rağmen bir türlü ciddi bilgili bir kurum oluşturamadık.
Yetmişli ve Doksanlı yıllarda koalisyonlar döneminde, ehil insan, uzman yerine yandaş insan-yoldaş teknisyen atadık, herhalde’… Hala Eurostat (AB istatistik kurumu) kriterlerine göre Gayri Safi Milli Hasıla hesabı yapamıyoruz.
2003 yılında Türkiye Tekstil Sanayi işverenler Sendika Başkanı Sayın Halit Narin, 2002 yılının Milli gelirinin 2600$ olmaması gözlemini yapmıştı. Benden bu rakamın nasıl hesap edildiğini, bir hatanın olup olmadığına bakmamı istedi. Çalışmaya başladım ve bizim TUİK’’in (o zamanki adı DİE) hem kapsam olarak ve hem de metot olarak Eurostat kriterlerine uymadığını gördüm. Bizim ekip mümkün olduğu kadar doneleri DEİ’’den, hesaplama kriterleri ve kapsamı EUROSTAT’’tan alarak bir hesap yaptı. Milli gelirimiz %65 daha fazla idi. İmalat sanayi, izafi konut geliri, devlet harcamaları ve banka hizmetleri bölümlerdeki gibi sektörlerde fahiş hatalar vardı. Bu yapılan hataları iki yıl durmadan söyledik, yazdık çizdik, tekrar ettik.
DİE üç yıl önce milli gelirimizde %35’’lik bir düzeltme yaptı. Şimdi de bir düzenleme daha yapıyoruz. %16 kadar bu iki düzeltme, %57 ediyor. Küçük bir düzenleme daha (%5’’lik) kaldı. Onu da daha sonra yaparlar. Aslında, bu düzeltmeyi 2003 yılında yapsalar ve 1998 yılı fiyatları ile 1987 yılına kadar geri götürselerdi (1968 sepeti 1987 yılı ile değiştirilmişti) hem istatistiklerin devamlılığı, hem de tutarlılığı artardı. Yani şimdi yapılan, 7 yıl önce yapılması gerekendi.
Bu düzeltme ile fert başına düşen milli gelir daha doğru bir rakama oturdu. Öyle bir kalem darbesi ile gelen zenginlik değil.
Bu olay bir kere daha koalisyon dönemlerinin idarede açtığı yaraları gözler önüne sermektedir.
TUİK (DİE), Eurostat’’tan teknik destek almasına rağmen, hala kendisini değişen şartlara uyduramadı. Çok büyük kuruluş ama kendini yenileyemiyor.