Bugün sahaya bakıldığında süt sektöründe 2008-2009 krizine benzer bir durum görülüyor. Birçok bölgede inekler kasaba gitmeye başladı bile. Bunun yaygınlaşmasından korkuluyor. Çünkü müdahaleye rağmen et fiyatları oldukça yüksek.

Alanda üretici zor durumda. Üreticinin bam teli sütünün ortada kalması. Birileri de bu durumdan yaralanarak sütteki arz fazlalığını silah olarak kullanıyor. Bazı fırsatçılar üreticilere önce 'sütünü almayacağız' diyorlar, sonra dönüp 1 lira 15 kuruş yerine 80-90 kuruştan alım yapıyorlar. Ya da kendileri almasa da böyle günlerde ortaya çıkan süt müteahhitlerine bu fiyattan aldırıyorlar. Bazıları parasını 3 ay sonra ödüyor, bazıları da hiç ödemiyor.

Referans fiyattan satın alıyorum diyen bazı firmalar da sütü 1 liradan alıp, nakliye ücretini ilave edip 1. 15 liradan almış gibi gösteriyorlar ya da 1. 15 kuruş üzerinden üreticiye imza attırıyorlar.

Şayet önlem alınmazsa yani sahadaki üretici sütünü 1.15 kuruştan aşağıya satmaya devam ederse, Mayıs-Haziran gibi üretici, Eylül-Ekim gibi sanayici iflas bayrağını çeker.

Bunun önlemenin yolu süte müdahale etmek. Buda önümüzdeki günlerde gerçekleşecek. Sektörde faaliyet gösteren birçok kooperatif ve birlik başkanı iki gün önce bu konuyu görüşmek üzere Ankara'da toplantıya davet edildi.

Görünen o ki, çiğ süt alımlarında aracıları ortadan kaldırmak, haksız kazancı ve süt veren hayvanların kesilmesini önlemek isteyen Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla süt piyasasına müdahale edecek. En az 2 ay yapılması beklenen müdahale alımları, arz fazlası sütü kapsayacak. Artık sadece ESK kaynaklı süt tozlarına destek verilecek.

ESK, çiğ sütün litresini, Ulusal Süt Konseyi'nde üretici ve sanayicinin ortak kararıyla belirlenen rakam olan 1.15 liradan alacak ve süttozuna işleyecek.

ESK, üreticiden gelen çiğ sütü, süt tozuna dönüştürdükten sonra sanayicilere kendisi pazarlayacak. Ancak süt tozu üretimi kapasitesi yetersiz olan ESK, süt toplama ve süt tozu üretimi konusunda özel şirketlerle anlaşma yapacak.

Müdahale alımlarının, kısa süre içinde batı ve güney bölgelerinden başlaması bekleniyor.

Yıllardır beklenen müdahalenin sektöre yararlı olacağı kesin. Müdahale keşke 10 yıl önce başlasaydı da o zaman inekler kasaba gitmeseydi.