Berivan KAYA/EGEDESONSÖZ- Karşıyaka Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay raporu yayınlandı. Karşıyaka Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda, belediyenin mali yapısı, personel giderleri ve taşınır yönetimine ilişkin dikkat çeken tespitler yer aldı. Raporda belediye ve şirketlerinin milyarlarca lirayı aşan borçları, personel giderlerinin yasal sınırın üzerine çıkması, yüzlerce işyerinin ruhsatsız faaliyet göstermesi ve çeşitli idari işlemlerdeki eksiklikler olmak üzere toplam 21 denetim bulgusu sıralandı.
VERGİ VE SGK YÜKÜ 2,8 MİLYARI AŞTI!
Personel hizmeti aldığı belediye şirketine yönelik hakediş ödemelerinde yaşanan aksaklıklar, Sayıştay denetim raporuna yansıdı. Belediyenin 2024 yılı Aralık ayından kalan borcuyla birlikte şirkete olan hakediş borcu, 31 Aralık 2025 itibarıyla 1 milyar 484 milyon TL’ye ulaştı. Belediyenin 2025 yılı boyunca şirkete hakediş ödemesi yapmadığı belirtildi. Personel A.Ş.’nin 2025 yılı sonu itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına 950,8 milyon TL, SGK’ye ise 1 milyar 880,7 milyon TL borcu bulunduğu belirtildi. Şirketin faizler dahil toplam kamu borcu 2 milyar 831 milyon TL’yi aştı.
ÖDEME SIRASI UYARISI
Sayıştay, Karşıyaka Belediyesi’nin nakit yetersizliği nedeniyle ödeyemediği borçları, bütçe emanetlerine kayıt sırasına göre ödemediğini tespit etti. Denetim raporunda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca bütçe emanetlerinde bekleyen borçların, mevzuatta belirtilen öncelikler gözetilerek muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenmesi gerektiği vurgulandı. Belediyenin yaptığı incelemede, ödemelerin kayıt sırasına uygun gerçekleştirilmediği belirtildi. Sayıştay, kamu kaynaklarının mevzuata uygun kullanılması ve alacaklıların hak kaybına uğramaması için ödeme sırasına uyulması gerektiği uyarısında bulundu.
SERMAYE ARTIRIMI UYARISI!
Sayıştay raporunda, Karşıyaka Belediyesi’nin sahibi olduğu şirketlere 2020-2025 yılları arasında toplam 405,8 milyon TL sermaye aktarımı yaptığı, buna rağmen şirketlerin mali durumlarında iyileşme sağlanamadığı belirtildi. Raporda, şirketlerin hemen her yıl zarar etmesi nedeniyle yapılan sermaye artırımlarının belediye bütçesinde önemli bir gider kalemine dönüştüğü vurgulandı. Şirketlerin zarar etmesinde yüksek personel giderlerinin etkili olduğuna dikkat çekilen raporda, bazı şirketlerin personel giderlerini dahi kendi gelirleriyle karşılayamadığı belirtildi.
BAŞIBOŞ KÖPEKLER İÇİN BİN 310 BAŞVURU YAPILDI
Sayıştay raporunda, Karşıyaka Belediyesi’nin başıboş sokak köpeklerine yönelik yeterli işlem yapmadığı ve barınak kapasitesinin yetersiz kaldığı belirtildi. Raporda, 2025 yılı bütçesinde ilgili ödenek bulunmasına rağmen başıboş sokak köpeklerinin toplanması için yeterli barınak inşa edilmediği kaydedildi. Aynı yıl saldırgan ve başıboş köpeklerle ilgili işlem yapılması amacıyla belediyeye bin 310 başvuru yapıldığı, ancak başvurulara rağmen yeterli ölçüde işlem tesis edilmediği ifade edildi.
AVANS UYARISI, 812 İŞLEM TESPİT EDİLDİ!
Sayıştay raporunda, Karşıyaka Belediyesi’nde gerekli şartlar oluşmadığı halde avans yöntemiyle ödeme yapıldığı ve uygulamanın yaygınlaştığı tespit edildi. Rapora göre belediye bünyesinde 2025 yılı boyunca toplam 812 avans işlemi gerçekleştirildi. Kırtasiye, temsil ve ağırlama ile yedek parça gibi acil veya zorunlu harcama kapsamında değerlendirilemeyecek giderlerde de avans yönteminin kullanıldığı belirtildi.
SOSYAL DENGE SÖZLEŞMESİNE AYKIRILIK
Sayıştay, Karşıyaka Belediyesi ile Tüm Bel-Sen arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde mevzuatta yer almayan izin, sosyal hak ve mali düzenlemelere yer verildiğini tespit etti. Raporda, 1 Nisan 2024-31 Mart 2026 dönemini kapsayan sözleşmede kadın memurlara 8 Mart haftasında izin verilmesi, engelli personele özel izinler tanınması, küçük çocuğu olan kadın çalışanlara mesai kolaylığı sağlanması ve taşınma izni gibi düzenlemelerin yer aldığı belirtildi. Sözleşmede ayrıca memurlara toplu taşıma kartı verilmesi, engelli çocuğu bulunan personele aylık 4 bin TL ödeme yapılması, ölüm yardımı ve vekâlet ücreti gibi mali hakların düzenlendiği kaydedildi.
44 BİN GÜN BİRİKMİŞ İZİN
Karşıyaka Belediyesi’nde çalışan işçilerin yıllık izinlerinin düzenli kullandırılmadığı ve 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 44 bin gün birikmiş izin bulunduğu tespit edildi. Rapora göre bazı işçilerin kullanılmamış izin süreleri 287 güne kadar ulaşırken, işçilerin emekli olması veya iş sözleşmelerinin sona ermesi durumunda belediyenin ödemesi gereken izin ücreti 71 milyon 992 bin TL olarak hesaplandı. Sayıştay, yıllık izinlerin kullandırılmamasının belediyeye ek mali yük getirebileceğine ve idari para cezası riskine yol açabileceğine dikkat çekerek, izinlerin zamanında ve düzenli kullandırılması gerektiğini belirtti.
FAZLA MESAİ SINIRI AŞILDI
Sayıştay, işçilere yaptırılan fazla mesailerde yasal sınırın aşıldığını belirledi. 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliğe göre işçilerin yıllık fazla çalışma süresi 270 saati geçemiyor. Ancak raporda, bazı işçilere bu sınırın üzerinde fazla mesai yaptırıldığı ve mevzuata uyulmadığı aktarıldı.
BELEDİYENİN BORCU 4,8 MİLYAR TL’Yİ AŞTI
Karşıyaka Belediyesi’nin mali yapısını inceleyen Sayıştay, borç yükü ve bütçe açığının sürdürülebilir seviyelerin üzerine çıktığını tespit etti. Rapora göre, belediyenin 2019 yılında 27,5 milyon TL olan bütçe açığı, 2025 yılı sonunda 607,8 milyon TL’ye yükseldi. Belediyenin bilançosunda yer alan toplam borç 2 milyar 465 milyon TL’yi aşarken, belediye ve şirketlerinin vergi ve SGK borçları faizlerle birlikte 4 milyar 822 milyon TL’ye ulaştı.
Borçlar nedeniyle belediyenin envanterindeki 945 taşınmazın tamamında haciz bulunduğu belirtildi. Ayrıca personel giderlerinin 2 milyar 205 milyon TL’ye çıktığı ve toplam gelirlerin yüzde 92,34’ünü oluşturduğu kaydedildi. Sayıştay, yatırım harcamalarının toplam giderler içindeki payının yüzde 0,60’a gerilediğine dikkat çekerek mali yapının sürdürülebilirliği için gelir ve harcamalara yönelik önlemler alınması gerektiğini bildirdi.
KALDIRIMLAR İŞGAL EDİLDİ, SAYIŞTAY UYARD
Sayıştay denetiminde, kamuya ait kaldırım ve alanların işgaline ilişkin tespitler yer aldı. Raporda, kaldırımlara ahşap malzeme ve demir profillerle sabit platformlar yapıldığı, beton saksılarla alanların çevrilerek işletmelerin özel kullanımına bırakıldığı belirtildi. Bazı işgaller için işgal harcı alındığı, bazıları için ise herhangi bir işlem yapılmadığı kaydedildi. Aynı tespitin 2024 yılı raporunda da yer aldığı ve 2025 yılında sorunun devam ettiği vurgulandı. Sayıştay, izinsiz işgaller için ecrimisil tahakkuk ettirilmesini, işgallerin sona erdirilmesini ve mevzuata aykırı sabit yapılar hakkında yasal işlem uygulanmasını istedi.
KARŞIYAKA’DA 901 İŞYERİ RUHSATSIZ FAALİYET GÖSTERİYOR
Sayıştay denetiminde, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerleri nedeniyle gelir kaybı yaşandığı tespit edildi. Rapora göre, ilçe sınırlarında ruhsata tabi 20 bin 801 işyeri bulunurken, belediye kayıtlarında aktif ruhsatlı işyeri sayısı 19 bin 900 olarak yer aldı. 2025 yılı sonuna kadar yapılan denetimlerde 1.468 işyerine ruhsat verilmesine rağmen, 901 işyerinin halen ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirtildi. Sayıştay, belediyenin işyerlerinin ruhsat durumunu düzenli takip etmesi ve ruhsatsız işletmeler hakkında mevzuatta öngörülen yaptırımları uygulaması gerektiğini bildirdi.
OTOPARK GELİRİ UYARISI!
Sayıştay denetiminde, otopark gelirlerinin tahsil edilmediği belirlendi. Raporda, otopark ihtiyacını kendi parselinde karşılamayan yapılardan alınması gereken bedeller için otopark hesabı açılmadığı ve mevzuata uygun tahsilat yapılmadığı kaydedildi. Belediye, otopark bedellerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi hesaplarına yatırıldığını bildirse de Sayıştay, yasal düzenlemeler doğrultusunda işlemlerin ilçe belediyesi tarafından yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Raporda, tahsilat eksikliğinin hem mevzuata aykırılık oluşturduğu hem de otopark sorununun çözümünde kullanılabilecek gelir kaybına yol açtığı belirtildi.
KARŞIYAKA’DA YAPI KAYIT BELGESİ İPTAL EDİLEN 817 YAPIYA İŞLEM YAPILMADI!
Karşıyaka Belediyesi’ne yönelik Sayıştay denetiminde, yapı kayıt belgeleri iptal edilen kaçak yapılarla ilgili işlem yapılmadığı belirlendi. Rapora göre, ilçede imar barışından yararlanan ancak yapı kayıt belgeleri iptal edilen 817 yapı bulunuyor. Bu yapılara yönelik saha denetimlerinin gerçekleştirilmediği ve yasal yaptırımların uygulanmadığı kaydedildi. Sayıştay, yapı kayıt belgeleri iptal edilen ve hukuki dayanağı kalmayan yapılar hakkında mevzuat kapsamında yıkım ve idari para cezası dahil gerekli işlemlerin uygulanması gerektiğini bildirdi.
44,5 MİLYON TL’LİK FAİZ YÜKÜ!
Sayıştay’ın Karşıyaka Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, vergi, prim ve elektrik kullanım borçlarının geç ödenmesi nedeniyle bütçeye ek mali yük getirildiği belirtildi. Raporda, borçların zamanında ödenmemesi sonucunda 44 milyon 532 bin 300 TL faiz ve gecikme yükü oluştuğu kaydedildi. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında, gecikme faizi ve zammına neden olabilecek borçların ödemelerde öncelikli olması gerektiği vurgulandı. Sayıştay, belediyenin ek mali yük oluşmasını önlemek için ödemelerini bu doğrultuda planlaması gerektiğine dikkat çekti.
PERSONEL GİDERİ YASAL SINIRI AŞTI!
Sayıştay’ın Karşıyaka Belediyesi’ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırların üzerine çıktığı tespit edildi. Rapora göre belediyenin şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin bütçe gelirlerine oranı yüzde 58,85 olarak hesaplandı. Mevzuatta nüfusu 10 binden fazla belediyeler için belirlenen üst sınır ise yüzde 40 oldu.
Raporda ayrıca, fiilen belediyede çalışan ancak KENT A.Ş. bünyesinde istihdam ediliyor görünen 258 işçinin giderlerinin hesaplamaya dahil edilmediği belirtildi. Bu işçilerin maaşlarının sermaye artışı yoluyla dolaylı olarak belediye tarafından karşılandığı ifade edildi. Sayıştay, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırların altına çekilmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini vurguladı.
PERSONEL GİDERLERİ KENT A.Ş. ÜZERİNDEN Mİ KARŞILANDI?
KENT A.Ş. bünyesinde istihdam edilen işçilerin sözleşme kapsamı dışında belediyenin farklı birimlerinde çalıştırıldığı belirtildi. Rapora göre, 2025 yılında KENT A.Ş. kadrosunda bulunan 258 işçi, şirketin ana hizmet alanları dışında belediyenin çeşitli birimlerinde görevlendirildi. Bu uygulamanın yıllardır sürdüğü, şirket bünyesinde garson ve kasiyer gibi görevler için işe alınan bazı çalışanların fiilen belediyenin ana hizmet binasında büro personeli olarak çalıştırıldığı kaydedildi.
Belediyede çalıştırılan işçi sayısının 2020’de 159, 2023’te 325, 2024’te ise 328 olduğu belirtildi. 2025’te sayı 258’e gerilerken, bu işçilere KENT A.Ş. üzerinden ödenen toplam net ücret 140 milyon 242 bin TL’ye ulaştı. 2020’de bu tutar 4,7 milyon TL seviyesindeydi.
Sayıştay ayrıca, KENT A.Ş.’ye 2025 yılında 55 milyon TL nakdi ve 102 milyon TL ayni olmak üzere toplam 157 milyon TL sermaye aktarımı yapıldığını belirtti. Raporda, şirket üzerinden ödenen maaşların dolaylı olarak belediye bütçesinden karşılandığı ve personel giderlerinin gerçek tutarının daha düşük göründüğü ifade edildi. Sayıştay, personel hizmet alımlarının mevzuata ve sözleşme kapsamına uygun yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
YİKOB’A 2,8 MİLYON TL EKSİK ÖDEME!
Sayıştay’ın Karşıyaka Belediyesi’ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, emlak vergisi tahsilatına bağlı kültür varlıklarını koruma payının gecikme faizlerinin ilgili kuruma aktarılmadığı tespit edildi. Rapora göre belediye, 2025 yılında 367 milyon 948 bin TL emlak vergisi tahsil ederken, 28 milyon 736 bin TL gecikme faizi topladı. Bu faizin kültür varlıklarını koruma payına karşılık gelen yüzde 10’luk bölümü olan 2 milyon 873 bin 690 TL’nin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) bildirilmediği ve belediye bütçesine gelir kaydedildiği belirtildi.
Sayıştay, kültür varlıklarını koruma payına ilişkin gecikme faizlerinin de ana parayla birlikte ilgili kuruma bildirilerek yasal süresi içinde ödenmesi gerektiğini vurguladı. Belediye yönetiminin denetim raporuna verdiği yanıtta, bulgudaki tespitin kabul edildiği ve düzeltici işlemlere başlandığı ifade edildi. Bu kapsamda Nisan 2026 dönemine ilişkin bildirimde 177 bin 678 TL gecikme faizinin ilgili kuruma aktarıldığı kaydedildi.
DEMİRBAŞLAR KAYITSIZ DEVREDİLDİ
Sayıştay belediyenin taşınır mallarının kayıt ve takibinde çeşitli eksiklikler tespit edildi. Raporda, bazı birimlerde dayanıklı taşınırların sisteme hatalı kaydedildiği, yıl sonu sayımlarının eksiksiz ve doğru yapılmadığı belirtildi. Fiili sayımlarda bazı malzemelerin eksik ya da fazla olduğu, kayıtlı bazı demirbaşların yerinde bulunmadığı, fiilen mevcut olan bazılarının ise kayıtlarda yer almadığı kaydedildi. Bazı taşınırların birimler arasında kayıt tutulmadan devredildiği, kullanıma verilen malzemelerin bir kısmı için gerekli Varlık İşlem Fişi düzenlenmediği ve birçok demirbaşta sicil numarası bulunmadığı ifade edildi. Hurdaya ayırma ve kayıtlardan düşme işlemlerinde de hata ve eksiklikler tespit edildiği, kaybolan taşınırlar konusunda sorumlulara yönelik gerekli işlemlerin yapılmadığı belirtildi.
Sayıştay, eksiklikler nedeniyle belediyenin ilk madde ve malzeme ile demirbaş hesaplarının doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirmesinde bulundu. Belediye yönetimi ise gerekli kontrol ve takip mekanizmalarının oluşturulması için birimlerin bilgilendirildiğini bildirdi.
KREDİ KARTI TAHSİLATINDA 614 BİN TL KOMİSYON FATURASI!
Sayıştay raporunda kredi kartıyla yapılan tahsilatlarda banka protokolüne uyulmaması nedeniyle ek komisyon gideri oluştuğu belirtildi. Rapora göre belediye ile banka arasında imzalanan protokolde, belirli şartların sağlanması halinde kredi kartı tahsilatları için 19 günlük bloke süresi ve yüzde 0 komisyon uygulanması kararlaştırıldı. Ancak belediyenin 2025 yılı içerisinde bloke süresi dolmadan tahsilatları serbest bırakması nedeniyle bankaya 614 bin 601 TL komisyon ödendiği tespit edildi. Belediye yönetimi, uygulamanın geçici nakit sıkışıklığını gidermek amacıyla yapıldığını belirtti. Açıklamada, 13 Mayıs 2025 sonrasında kredi kartı tahsilatlarında protokol ve mevzuat hükümlerine tam uyum sağlandığı, benzer durumların tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alınacağı ifade edildi.
