EGEDESONSÖZ- Karaburun Sivil İnisiyatif, Karaburun Yarımadası’nın simge değerlerinden nergis çiçeğinin üretiminde yaşanan sorunlara dikkat çekerek, geçmişte yürütülen projelerin devam ettirilememesini eleştirdi. İnisiyatif, nergis üretiminin sürdürülebilir hale getirilmesi için tarımsal alanların korunması, hastalık ve zararlılarla mücadele edilmesi ve eski-yeni üreticilerin bir araya getirileceği çalışmalar yapılması çağrısında bulundu.
Açıklamanın tamamı şu şekilde:
Nergis Çiçeğinin Yarımada Yolculuğu..
2006 yılında Mordoğan Belediyesi başvurusuyla Karaburun Yarımadası Yerel Gündem 21 (YG-21) ortaklığında Mordoğan’da yürütülen “Mordoğan’da Nergis Çiçekçiliğinin Sürdürülebilir Tarım Yaklaşımıyla İyileştirilmesi ve Kırsal Kalkınmaya Katkısı” Projesi ile 12 üreticiye (Bu üreticiler daha sonra SS Mordoğan Çok Amaçlı Tarımsal Kalkınma Kooperatifini kurdu) eğitim verilmiş, pilot bir arazide (üreticiye ait) nergis dikimi yapılmış, nergis söküm - dikim makinası (Türkiye’de ilk kez) ve soğan yıkama tankı tasarlanarak üretilmiş, nergis zararlılarıyla mücadele yöntemleri belirlenerek 12 üreticinin pilot alanlarında denenmiş ve başarıya ulaşmıştı. Bölgesel Çevre Merkezi’ne sunulan 300 proje arasında ilk üçe girerek başarısını kanıtlayan proje, Ege Üniversitesi Coğrafya ve Bahçe Bitkileri Bölümü öğretim üyeleri tarafından yürütülmüştü.
Bu arada, 2006 yılında Mordoğan' da yürütülen projenin batı köylerinde de uygulanmasına yönelik Karaburun Kaymakamlığı tarafından revize edilerek Bozköy Kalkınma Koop adına (Koop 2014’de kuruldu) 2016 yılında İZKA' ya sunulan proje de onay almıştı. Proje kapsamında Nergis Sökme ve Dikme Makinası, Kamyonet alınmış ayrıca Karaburun-Bozköy Kalkınma Kooperatifi adına marka patenti de yapılmıştı. Bugün, proje kapsamında alınan soğuk hava deposunun arızalı olduğunu geçmişte elektrik temininde sorunlar yaşandığını ve kamyonetin bakımının yapılamaması nedeniyle satıldığını biliyoruz. Bildiğimiz diğer bir konu ise, proje kapsamında alınan nergis dikim makinasının yeterli performansı gösterememesi nedeniyle başarısız olduğu.
Bugün, İBŞB Tarımsal Daire Başkanlığı organizasyonunda dağıtılan Nergis Soğanları nergis tarımını canlandırma amacını taşıyor olsa da hastalıkla (Nematod ve Nergis Soğan Sineği) mücadelede yol alınamadığını azalan Nergis hasadından anlıyoruz. Adına festival düzenlenen ancak mevcut sorunlara çözüm bulmaktan uzak bu etkinlikler Nergis çiçeğini sembol olmaktan öteye götüremiştir ne yazık ki.
2006 yılında Mordoğan’da yürütülen projede; Bölgede yapılan incelemeler, gözlemler, görüşmeler sonucunda yörede nergis tarımını sona erdirenin; iki tarımsal zararlı (Nematod ve Nergis Soğan Sineği) ile tarımla uğraşan nüfusun azalması gibi sosyal bir nedene dayandığı belirlenmiş ayrıca nergis dikili alanların imara açılmasının da bu süreci hızlandırdığı saptanmıştı. Projenin amacına uygun olarak yörede nergis tarımının yeniden canlandırılması ve sürdürülebilir tarım anlayışıyla yapılabilmesi yönünde sorunları çözücü bir araştırma ve eğitim çalışması başlatılmıştı. Yarımadada bu başarılı projenin devamı getirilemedi!..
Umarız, Karaburun-Ildır Körfezi ÖÇKB Karasal Yönetim Planı kapsamında Karaburun Yarımadasının bu endemik türünün devamlılığı için yeni çalışmalar örgütlenebilir ve kaynak sağlanarak Nergis Çiçeği geleceğe taşınabilir. Eski ve yeni nergis üreticisini bir araya getirebilen, yeni tarım uygulamalarının yürütülebildiği en önemlisi tarımsal alanların korunabildiği planlamalar ile Nergis çiçeğinin hikayesini yazmaya devam edebiliriz...
