Yaşadığımız ve sevdiğimiz şehir İzmir'de ne kadar İzmirliyiz? İzmirli veya İzmirlilik kültürünü ne kadar oluşturduk veya benimseyebildik? Geldiğimiz yer mi yoksa doyduğumuz yer mi önemli?
İzmir'e bir gelen bir daha bırakamaz derler. Özellikle yüksek öğrenimini İzmir'de geçiren pek çok kişi daha sonra memleketine dönmemektedir. Bu da İzmir'in ne kadar kendine bağlayıcı olduğunu gösteriyor. Eskiden İzmir'e gariban yatağı derlerdi. Şimdilerde o özelliği pek kalmasa da ılık geçen kış ayları ve çarşı, pazarlarında uygun fiyata bulunabilen giyim ve diğer ihtiyaçlar dolayısı ile hala cazibesini korumaktadır.
Tabi ki İzmir'in cazibesini koruması hızlı göç almasına da sebep olmaktadır. Hemşerilerin oluşturduğu mahalleler gelecek yeni hemşerilerin işini kolaylaştırmaktadır. Bu hemşeri akını ve göç dalgası beraberinde altyapı sorunları ve sosyal bazı sıkıntıları getirmektedir. Yerel yönetimler de artan nüfusa hizmet götürmekte zorlanmaktadırlar.
2013 yılında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Veri Tabanı oluşturuldu. Bu veritabına göre İzmir'de İkamet eden ancak nüfusa kayıtlı olduğu il farklı olan kişilerin sayısı ortaya çıkarılmıştır.
Toplam 4 milyon 477 nüfusa sahip ilimizde yaşayanların yüzde 42,15'e tekabül eden 1702 530 kişi İzmir nüfusuna kayıtlı, geri kalan yüzde 58 gibi bir nüfus Anadolu ve Trakya illerimizden göç ile gelmiştir.
Birinci sırada Manisalılar
İzmir ilimize en çok Manisalılar göç ile gelmiştir. Manisa'nın mesafe olarak yakınlığı ve yakın ticari ilişkileri en büyük etmen diye düşünüyorum. Nüfusu komşu il Manisa'da olup da İzmir'de yaşayanların toplam nüfusa oranı %4,84'dür. Bu da 195 605 kişiye tekamül ederek birinci sıraya Manisalıları yerleştirmiştir. Manisa'yı uzak il olmasına rağmen Mardin takip etmektedir. İzmir'deki Mardinliler 139 727 nüfusuyla yüzde 3,46'lık bir oran oluşturmaktadırlar. İzmir'de yaşayan ve üçüncü sırayı oluşturan ilimiz ise Erzurumlulardır. Erzurumlular 133 777'lik nüfusuyla İzmir'in yüzde 3,31'ini oluşturmaktadırlar. Konya'da nüfusa kayıtlı olup da İzmir'de yaşayanlar ise toplam 122 978 kişiden oluşuyor. Konyalılar bu nüfusla İzmir'de 4. Sırada yer alıyor.
Ankara ve İstanbullular gelmiyor
İstanbul ve Ankara gibi nüfusu kalabalık illerimizden İzmir'e göçün fazla yoğun olmadığını görüyoruz. Bu iki büyük ilimizde göç alan ve istihdam sağlayan şehirlerimiz olduğu için pek fazla göç vermiyor. İzmir'de yaşayan İstanbullu sayısı 35 062 iken Ankaralı sayısı ise 35 804 kişidir. Bu sayılar ile hem İstanbullular hem de Ankaralılar oransal olarak yüzde birin altında yer almaktadırlar.
En az Hakkari ve Yalovalılar
Ülkemizin İzmir'e göre en uzak illerinden biri olan Hakkari, İzmir'e en az göç veren illerden biri konumunda bulunuyor. Yalova ise İzmir'e en az göç veren ilimiz. İzmir'de Hakkari nüfusuna kayıtlı sadece 1702 yaşıyor. Bu da Hakkari ilimizin İzmir'e uzaklığından kaynaklanıyor diye düşünüyorum. Ya da Hakkarililer Ankara veya İstanbul'u tercih ediyor demektir. Yalova da yeni il olmanın verdiği durum ile veya İstanbul'a olan yakınlığı ile olsa gerek İzmir'de en az nüfusla temsil ediliyorlar. İzmir'de yaşayan Yalovalıların sayısı 1155 (%0.03) kişiyle en alt sırada yer alıyor.
Nüfusa göre oranlar böyle. Ancak göç edenlerin İzmir'deki etkinliği önemli. İzmir'e göç eden illerin hangisinin hem sosyal hem kültürel hem de ekonomik hayatta daha etkin olduğuna yönelik bir araştırma elimizde bulunmamaktadır. Önemli olan göç eden sayısı değil eğitimli ve etkin hemşeri gruplarının İzmir'e katkısıdır. Göç eden birinci kuşak geldiği memlekete daha bağlı ve bağımlı olmakta ama ikinci ve üçüncü kuşaklarda İzmirlilik bilinci daha ağır basmaktadır.
Hani bir söz vardır, 'Doğduğumuz yer değil, doyduğumuz yer' diye. Onun için hepimiz nereden gelirsek gelelim doyduğumuz şehir olan İzmir ve İzmirliliğe önem verelim.
Hani bir söz vardır, 'Doğduğumuz yer değil, doyduğumuz yer' diye. Onun için hepimiz nereden gelirsek gelelim doyduğumuz şehir olan İzmir ve İzmirliliğe önem verelim.