Değerli okurlar; geçen gün fayans ustası olarak çalıştığı inşaat işyerinde, akşamları kendi aldığı tadilat işlerinden dolayı işine son verilip, bundan dolayı işsiz kaldığını yazan bir okuyucumuzun sorusuyla karşılaştım.’¶ Bugünkü yazımda bu konuya değinmek istedim.
4857 sayılı İş Kanunu’’nun 25. maddesi gereği işverenin güvenini kötüye kullanmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar,işçinin haklı nedenlerle işine son verilmesi için yeterli sebep olarak kabul edilmiştir. Söz konusu maddede geçen ’“gibi’” kelimesi, işçinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarının oldukça geniş tutulduğunu göstermiştir.
Yargıtay’’ın konuya emsal 23.02.1995 tarih ve 1994/17362- 1995/5886 sayılı ilamı ile; ’“Dosyadaki bilgi ve belgelere ve özellikle davalı tanıklarının görgü ve duyguya dayanan anlatımlarına göre, davacının mesai saatleri dışında davalı işverenin iznini almadan kendi nam ve hesabına iş yaptığı ve böylece işverenin güvenini kötüye kullandığı anlaşılmaktadır. Davacının bu davranışı, haklı fesih nedenini oluşturur. Bu durumda ihbar ve kıdem tazminatı isteklerinin reddine karar vermek gerekirken, aksine düşünce ile yazılı şekilde kabulü isabetsizdir.’” denilmektedir.
Çalışan işçinin iş aktinin işveren tarafından sona erdirilmesini, ’“Doğruluk ve Bağlılığa Uymayan Davranışlar’” olarak nitelendirip geniş yorumlayarak haklı bulan Yargıtay’’ın benzer birçok emsal kararı bulunmaktadır.
-İşçinin raporlu iken bir başka işyerinde çalışması.
-İşçinin işverenin ticari ilişkide bulunduğu bir firmadan haksız şekilde komisyon alması veya ticari ilişkide bulunması.
-Aynı işkolundaki başka bir firmanın işlerini, işverene haber vermeden yapmak.
-İşçiye numune olarak verilen şeylerin parayla satılması.
-Güvenlik görevlisinin işverenince verilmiş olan görevi yapmayarak, işyerini korumasız bırakması.
-Peşin alım yapılması için işvereni tarafından verilen paranın işçi tarafından şahsi kullanımında tutulması.
-İşçinin sorumluluğu altındaki malları gizlemesi veya bunların kaybolması.
İşçinin şirket adına erzak alırken, kendi evinin ihtiyacı için almış olduğu maddeleri de şirket hesabına yazdırması gibi sebepleri Yargıtay, işçinin İş Akdinin haklı fesih sebepleri olarak kabul etmektedir. Ayrıca iş akdine son vermekle kalmayıp kıdem tazminatının da verilmemesi gerektiğine hükmetmektedir.
’“Doğruluk ve Bağlılığa uymayan davranışları’” geniş şekilde yorumlayan Yargıtay’’ın söz konusu kararları karşısında daha dikkatli şekilde çalışılması gerektiğini düşünüyorum.