Akdeniz ülkesi olan yurdumuz zeytin ağacının yetişmesinde gereken eko-sisteme sahip ama gel gör ki, bizden daha az sahil şeridi bulunan ülkelerde daha fazla zeytin ağacı var! Ağaç verimliliği de bizden daha iyi.’¶
Zeytin ağacına, yeşilliğinin yanında meyvesi de sağlıklı besin öğesi olması dolayısıyla önem verilmesi gerekir.
Yemeklik yağlardan sadece zeytinyağı rafinasyon gerektirmeden tüketilebilen bir yağdır. İçinde iyi kolesterolü olup yüzde 5-6 oranında, bünyemizde yağ olarak stoklanamayan (1,3 Diaçilgliserit) bir yağ bileşenine sahip.
Bu yağ, ülkemizde çok az tüketiliyor.
Bütün Akdeniz ülkeleri fert başına tüketimde Türkiye’’den daha önde.
Türkiye’’de zeytin ağacı varlığı İspanya, Portekiz, Yunanistan, Tunus, İtalya’’dan, ağaç başına verim olarak çok düşük.
Ülkemizde 135 milyon ağaç var diyoruz.
İki ardışık yılın ortalaması 150.000 ton/yıl yağ alıyoruz.
İspanya 170 milyon ağaçla ortalama bir milyon ton zeytinyağı alıyor. Bizde ağaç başına 1,2 kg yağ, İspanya’’da 6 kg yağ var.
Bu kadar ay üretmemize rağmen ürettiğimizi tüketmiyoruz, ihraç etmeye çalışıyoruz.
Zeytinyağında dünya dış ticaretini İspanya ve İtalya belirliyor.
Bizim yıllık ortalama satış miktarımız 100.000 ton civarında.
’“Var senesi’”nde 150.000 ton, ’“yok senesi’”nde 50.000 ton.
Bu rakamlarla uluslararası ticarette yağ fiyatlarının oluşumuna etki yapamıyoruz.
Bugün için ülkemizde kilosu 2-3 euro olan zeytinyağı, dış ülkelerde daha ucuz olduğu için, ihracatta zorlanıyoruz ve hasat mevsimi olan bu aylarda, çiftçinin malının maliyetinin altında gitmesi ihtimali doğmuştur.
Son yıllarda verilen teşviklerle zeytin ağacı varlığımız artmış ama henüz bu ağaçlar verime yatmamıştır. Verime yattığında üretimimiz ortalama olarak yılda 50.000 ton artış gösterecektir.
İç fiyatlar böyle olduğu sürece artan zeytinyağımızı nasıl ihraç edeceğiz?
O halde ihracat yerine, iç tüketime dönmemiz lazım.
Ülkemizdeki yağ açığımız düşünüldüğünde, uygun politikalarla, ihraç etmeye çalıştığımız zeytinyağını yurt içinde tüketime yönlendirebilirsek, hem sağlığımıza, hem de dış ticaret açığımıza olumlu katkı yapacaktır.
Üç kitapta da methedilen zeytinyağı ve zeytinin kendisi sağlıklı bir beslenme için uygun olduğuna göre, ’“bizde niye tüketilmiyor’” diye araştırmak lazım. Zeytinyağı fiyatı diğer bitkisel yağların fiyatından pahalı ama unutulmamalıdır ki, o yağların çoğu ithal ve başka ülkelerin çiftçisine pazar olmaktayız.
