Ender ALDANMAZ/EGEDESONSÖZ- İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 2025 yılı Sayıştay raporunda yayımladı.
Rapordaki en çarpıcı detay, İzmir Büyükşehir Belediyesi önceki dönem başkanı Tunç Soyer, İZBETON eski genel müdürü Heval Savaş Kaya’nın da yargılandığı kooperatif davalarını doğrudan ilgilendiren bulgulardı.
“Büyükşehir Belediyesi Tarafından Protokolle Şirketine Verdiği Kentsel Dönüşüm İşinin Şirket Tarafından Kanuna Aykırı Olarak Protokolle Kooperatiflere Devredilmesi” başlıklı bulguda Uzundere Mahallesi 3. ve 4. etap Kentsel Dönüşüm Alanı, Örnekköy 3 ve 4. etap Kentsel Dönüşüm Alanı, Aktepe-Emrez Kentsel Dönüşüm Alanı yapım işleri protokolle İzbeton AŞ’ye devredildiği, İZBETON’un ise süreci protokol yolu ile kooperatiflere devredilerek ihale süreçlerinin işletildiğinin altı çizildi. İZBETON tarafından protokollerin kooperatiflere devredilmesine yönelik olarak büyükşehir belediyesinden alınmış herhangi bir izin bulunmadan devirlerin gerçekleştiği görüldüğünün belirtildiği raporda, kooperatiflerin müteahhitlik işini yapıp yapamayacağı konusu ele alındı.
KOOPERATİFLERİN MÜTEAHHİTLİK İŞİ YAPMALARI MÜMKÜN DEĞİL
Açıklamada “Tüzel kişiliği adına tescil edilmiş arsası bulunmayan kooperatiflerin Müteahhitlik Yetki Belgeleri almaları ve dolayısıyla da yapı müteahhitliğine ilişkin sorumlulukları üstlenmeleri mümkün değildir. Söz konusu yapım işlerinin ruhsatlarına bakıldığında, yapı müteahhidi olarak İzbeton AŞ, yapı sahibi olarak ise Büyükşehir Belediyesi yazılmıştır. Kendi arsası olmayan kooperatiflerin müteahhitlik belgesi alamıyor olmasının sonuçlarından birisi olarak da şirket ile kooperatiflerden birisi arasında ek protokol yapılarak İzbeton AŞ’ye bildirilen alt yüklenicilere, kooperatif yerine İzbeton AŞ’nin SGK nezdinde açılmış bulunan sosyal güvenlik numarası altında alt yüklenici numarası verilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, devralan kooperatiflerin söz konusu müteahhitlik işini yapmaları da hukuken mümkün görünmemektedir” ifadeleri yer aldı.
BELEDİYE BAŞKANI VE BELEDİYE YÖNETİCİLERİ DENETİM VE KONTROL YETKİSİNİ KULLANMADI
İnşaatlarda yaşanan aksamalarda belediye başkanı ve belediye şirket yöneticilerinin denetim ve kontrol yetkilerini kullanmadığı aktarılan raporda “Protokollerle kooperatiflere devredilen kentsel dönüşüm yapım işlerinden Örnekköy 3. ve 4. etap kentsel dönüşüm alanlarının süre uzatımları dâhil 2024 yılı ortasına gelindiğinde teslim edilmesi gerekirken 3. Etap için fiziki imalat seviyesinin %19,24 ve 4. Etap için fiziki imalat seviyesi %32,09 olduğu tespit edilmiştir. Şirket yönetim kurulu büyükşehir belediye başkanı ve genel sekreteri ile diğer üst düzey belediye yöneticilerinden oluşmaktadır. Bu kişilerin süreç boyunca hem şirket yönetiminde hem de belediye yönetiminde olmaları nedeniyle konuya vakıf oldukları halde belediye yönetimi ile şirket yönetim kurulu tarafından denetim ve kontrol yetkisi kullanılmamıştır. Gelinen noktada yapım işlerinin mevcut halleri ile teslim alınmasına karar verilmiş ve 22.07.2024 tarihi itibariyle şirket ile kooperatifler arasında yapılan sözleşmeler sonlandırılmıştır” ifadeleri yer aldı.
DENETİM VE KONTROLÜN YAPILMAMASI NEDENİYLE DE ZARAR OLUŞTU
Raporda “İdare tarafından 6306 sayılı Kanun hükümlerine istinaden ihalesiz İzbeton AŞ'ye verilen bu kentsel dönüşüm işlerinin Şirket tarafından, Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle ile 4734 sayılı Kanun kapsamındaki olmayan, kooperatiflere ihalesiz protokol yapılarak devredilmesi mevzuat açısından mümkün değildir. Protokolle İzbeton AŞ’ye verilen kentsel dönüşüm alanlarına ait yapım işinin 6306 sayılı Kanun’a aykırı olarak kooperatiflere devredilmesi, belediye yönetiminin bilgisi olmasına rağmen gerekli denetim ve kontrol yetkisini kullanmaması, hak sahipleri ile yapılan anlaşmalar gereğince inşaat süresince verilmesi kararlaştırılan kira yardımı ödemeleri, inşaatların süre uzatımları dâhil verilen süre içerisinde bitmemesi ve iş programına göre çok geride kalması sebebiyle İdarenin uğrayacağı zararlara neden olanlar hakkında gerekli hukukin sürecin işletilmesi gerekir” ifadeleri yer aldı.
