Küresel piyasalarda, ABD Kongre ara seçimlerinin yarattığı siyasi belirsizlik ve jeopolitik risklerin gölgesinde tarihi bir satış dalgası yaşanıyor. Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesinin ardından, ABD'nin yapay zeka yatırımlarını sınırlayıcı düzenlemeler getirebileceği yönündeki beklentiler dünya borsalarını sarstı.
ABD'de teknoloji sektörü öncülüğünde başlayan yoğun satış baskısı hızla küresel çapta bir çöküşe dönüştü. Yaşanan paniğin faturası ağır oldu; küresel borsaların toplam piyasa değerinden bir günde yaklaşık 4 trilyon dolar silindi.
TEMSİLCİLER MECLİSİ'NDEN 'DURAKLAMA' ÇAĞRISI
Piyasalardaki paniğin fitilini, Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari'nin açıklamaları ateşledi. Ansari'nin yapay zeka sektörüne daha sıkı düzenlemeler getirilmesi ve gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine geçici olarak ara verilmesi yönündeki çağrısına diğer üyelerden de destek gelmesi, regülasyon risklerini en üst seviyeye taşıdı.
Bu gelişmeler, son yıllarda küresel büyümenin motoru olan yapay zeka alanındaki veri merkezi yatırımlarının duracağı ve yarı iletken sektöründe talebin düşeceği beklentisini güçlendirdi.
ÇİP DEVLERİNDE TARİHİ ÇÖKÜŞ
New York borsası teknoloji hisseleri öncülüğünde çakılarak, Trump'ın gümrük tarifelerini açıkladığı Nisan 2025'ten bu yana en kötü günlük performansını kaydetti. Satış dalgası özellikle çip üreticilerinde ve veri merkezi şirketlerinde yoğunlaştı.
Sektör devlerinden Marvell Technology yüzde 16,43, Broadcom yüzde 10,43, Intel yüzde 10,33 ve Nvidia yüzde 9,26 oranında değer kaybetti. Finansal sonuçları beklentileri aşan Qualcomm bile gelecek döneme ilişkin zayıf kâr görünümü nedeniyle yüzde 9,49 gerilerken, veri merkezi işletmecilerinden Applied Digital yüzde 14,69 düştü.
Bu çöküşün sonucunda S&P 500 endeksi yüzde 4,36, Nasdaq yüzde 5,52 ve Dow Jones yüzde 3,44 değer kaybederek günü tamamladı.
AVRUPA VE ASYA DA SATIŞ DALGASINA KAPILDI
ABD borsalarındaki çöküş, Avrupa ve Asya piyasalarını da beraberinde sürükledi. Avrupa'da teknoloji hisseleri sert düşerken, ileri teknoloji çip üreticisi ASML'nin hisseleri yüzde 6,6 eridi. İtalya, İngiltere ve Almanya borsalarında düşüşler yaşanırken, sadece Fransa (CAC 40) günü pozitif tamamlayabildi.
Yeni işlem gününde Asya borsalarında da tablo farklı olmadı. Yarı iletken ağırlıklı Güney Kore Kospi endeksindeki kayıplar yüzde 8'e dayanarak büyük bir sarsıntı yarattı. Japonya'da Nikkei 225 endeksi de günü yüzde 6,2 gibi sert bir düşüşle kapatmaya hazırlanıyor.
PETROL 100 DOLARA DAYANDI, GÖZLER İSTİHDAM VERİSİNDE
Piyasalardaki yön arayışında jeopolitik riskler de etkisini sürdürüyor. ABD-İran hattındaki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye riskleri, ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatını yüzde 1,7 artışla 99,9 dolara, 100 dolar sınırına taşıdı.
Artan enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları canlı tutması, ABD Merkez Bankası (Fed) cephesinden gelen açıklamaları da 'şahinleştirdi'. Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'tan gelen "kısıtlayıcı faiz" mesajları piyasaların odağında yer aldı.
Şimdi gözler, Fed'in faiz adımları konusunda kritik öneme sahip olan ABD ekim ayı tarım dışı istihdam verisine çevrildi. Bugün saat 16.30'da açıklanacak olan verinin, iş gücü piyasasının durumunu ortaya koyarak Fed'e yönelik faiz beklentilerini yeniden şekillendirmesi bekleniyor.
