Türkiye’nin sanayide ve konutların ısınmasında ağırlıklı olarak kullandığı doğalgazda küresel fiyat artışları yeni maliyet baskısı yaratıyor. Yıllık tüketimi 55-60 milyar metreküp düzeyinde seyreden Türkiye, ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor.
Türkiye, boru hatları üzerinden Rusya ve Azerbaycan’dan doğalgaz, başta ABD olmak üzere Cezayir, Fransa ve Rusya’dan da sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithal ediyor.
Küresel piyasalarda petrol ve doğalgaz fiyatlarının aynı dönemde yükselmesi, BOTAŞ’ın ithalat maliyetlerini artırırken şirketin sermayesi de 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye çıkarıldı.
DOĞALGAZ FİYATLARI REKOR SEVİYELERE ÇIKTI
Küresel piyasalardaki gerilim, Brent petrolün yanı sıra doğalgaz fiyatlarında da sert yükselişe yol açtı.
Avrupa doğalgaz piyasasının gösterge fiyatı olarak kabul edilen Hollanda TTF’de bir metreküp gazın fiyatı 1 doların üzerine çıktı.
Enerji sektörü uzmanları, Türkiye’nin doğalgaz ithalat portföyünün boru gazı anlaşmaları ile LNG kontratlarından oluştuğuna dikkat çekti.
Uzmanlar, “BOTAŞ’ın petrole endeksli kontratlarında Brent petrol, Avrupa gaz ticaret merkezlerine endeksli kontratlarında ve spot LNG alımlarında TTF fiyatları doğalgazın ithalat fiyatının belirlenmesinde etkili oluyor. Petrol ve doğalgaz fiyatlarının aynı dönemde yükselmesi, BOTAŞ’ın farklı kaynaklardan sağladığı gazın ağırlıklı ortalama ithalat maliyetini artırıyor” değerlendirmesinde bulundu.
KIŞ AYLARINDA LNG MALİYETİ ARTABİLİR
Kış aylarında konut ve ticarethanelerde doğalgaz tüketiminin yükselmesi, Türkiye’nin LNG talebini de artırıyor.
Uzmanlar, “Bu tüketimin karşılanması için LNG ithalatı gündeme gelecek. Buna bağlı olarak Türkiye’nin LNG tedarik maliyetleri artacak. Bu da doğalgazda belirgin bir maliyet baskısı oluşturacaktır” dedi.
BOTAŞ'IN SERMAYESİ 350 MİLYAR TL'YE ÇIKARILDI
Küresel enerji fiyatlarının yükseldiği ve kış aylarıyla birlikte doğalgaz tüketiminin arttığı dönemde BOTAŞ’ın sermayesi 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye yükseltildi.
Böylece şirketin sermayesine 150 milyar TL ilave edildi.
Enerji sektörü uzmanları, sermaye artışını BOTAŞ’ın yükselen ithalat maliyetleri ve iç piyasadaki sübvansiyonlarla ilişkilendirdi.
Uzmanlar, “BOTAŞ’ın doğalgaz ithalat maliyetleri artıyor. BOTAŞ, iç piyasada aynı oranda doğalgaz satış fiyatlarını artırmıyor. Başta konutlar olmak üzere belli ölçüde sübvansiyonlar sürüyor. Şirketin bu nedenle 2026 yılını da zararla kapatması bekleniyor. Bu koşullarda bir anlamda zorunlu olarak sermayesini artırdı. 200 milyar TL’den 350 milyar TL’ye çıkardı” ifadelerini kullandı.
KONUTLARDA ZAM İHTİMALİ GÜNDEMDE
Konutlarda sübvansiyonların azaltılması amacıyla kademeli tarife uygulamasına geçildiğini anımsatan uzmanlar, bu sistemin geniş bir kesimin enerji faturalarını artırabileceğine dikkat çekti.
Uzmanlar, “Bu uygulama çok geniş kesimlerin faturasının katlanmasına yol açacak. Buna rağmen doğalgazda özellikle konutlarda zam ihtiyacı olduğu ifade ediliyor” dedi.
2027 İÇİN YÜZDE 21'LİK ZAM SENARYOSU
Uzmanlar, doğalgaz ve elektrikte 2027 yılı enflasyon hedefiyle uyumlu fiyat artışlarının gündeme gelebileceğini belirtti.
Hükümetin 2027 yılı için yüzde 21 enflasyon hedefi bulunduğunu anımsatan uzmanlar, “Yeni yılda doğalgaz ve elektriğe bu oran ve bu orana yakınsayan zam yapılması beklenebilir” değerlendirmesinde bulundu.
