Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – Muğla’nın Köyceğiz ve Ula ilçelerinde kurulması planlanan Gaia Rüzgar Enerji Santrali (RES) için yeni ÇED sürecinde kritik aşamaya gelindi. Sabancı Holding bünyesindeki Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. tarafından hayata geçirilmesi planlanan 20 türbinli proje için Bakanlık tarafından “Nihai Karar” aşamasına geçildi.
Daha önce verilen ÇED Olumlu kararı, Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin açtığı dava sonucunda Danıştay tarafından iptal edilmişti. Danıştay 4. Dairesi, proje kapsamında özellikle flora ve kuşlara yönelik izleme çalışmalarının yetersiz olduğuna hükmetmişti.
DANIŞTAY ÇED KARARINI İPTAL ETTİ
Turgut ve Kavakçalı mahalleleri sınırlarında planlanan Gaia RES için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 5 Haziran 2024 tarihinde ÇED Olumlu kararı verilmişti.
Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından bu karara karşı dava açıldı. Danıştay 4. Dairesi’nde görülen dava sonucunda ÇED Olumlu kararı iptal edildi.
Mahkeme kararında, proje sahasının florasının belirlenmesine yönelik çalışmalar ile kuşlara ilişkin izleme çalışmalarının yeterli olmadığı belirtildi. Çalışmaların, projeden etkilenmesi muhtemel türlerin, projenin bu türler üzerindeki olası etkilerinin ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesine imkan verecek düzeyde olmadığı kaydedildi.
Kararda ayrıca çalışmaların proje sahasının mevcut durumunu tam olarak yansıtmadığı ve projenin çevresel etkilerinin yeterince ortaya konulmadığı değerlendirmesine yer verildi.
YENİ ÇED SÜRECİ BAŞLATILDI
Danıştay’ın iptal kararının ardından proje için 2009/7 sayılı genelge kapsamında yeniden ÇED süreci başlatıldı.
Yeni süreçte daha önce mahkeme tarafından yetersiz bulunan çalışmaların yeniden değerlendirilmesi amacıyla çeşitli raporlar hazırlandı. Dosyada Biyoçeşitlilik Nihai Raporu, Biyoçeşitlilik Yönetim Planı, Ekosistem Değerlendirme Raporu, Yarasa İzleme ve Değerlendirme Raporu ile Ornitolojik İzleme ve Değerlendirme Raporu yer aldı.
Proje sahasındaki orman alanlarının değerlendirilmesine yönelik teknik rapor da hazırlandı.
Bakanlığın son duyurusuyla proje “Nihai Karar” karar verdi. Bu aşama, ÇED raporunun son şeklinin verilmesinin ardından görüş ve önerilere açıldığı, nihai ÇED kararından önceki süreç olarak değerlendiriliyor.
Karar çevrecilerin tepkisine neden olan 2009/7 sayılı genelge doğrultusunda verildiği belirtildi.
20 TÜRBİN KURULACAK
Gaia RES kapsamında 20 türbin kurulması planlanıyor. Projenin toplam kurulu gücü 84 MWm/61 MWe olarak belirtilirken yıllık 257 milyon 720 bin 400 kilovatsaat elektrik üretimi öngörülüyor.
Proje alanının tamamı Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda “Orman Alanı” kullanımında bulunuyor.
ÇED dosyasında proje kapsamında orman alanlarında çeşitli çalışmalar yapılacağı belirtiliyor.
ÇALIŞMALARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ TAMAMLANMIŞTI
İlk ÇED Olumlu kararının ardından proje kapsamında yapı ruhsatları, orman izni, imar planı onayı, itfaiye uygunluk raporları, kati proje onayı ve mülkiyete ilişkin izinlerin alındığı bildirildi.
Sahada ulaşım yolları açılırken türbin temel kazıları da yapıldı. ÇED dosyasına göre 20 türbinin mekanik kurulumları da tamamlandı.
Ancak Danıştay’ın ÇED kararını iptal etmesinin ardından sahadaki çalışmalar durduruldu.
2 BİN 611 AĞAÇ
Projenin yeniden gündeme gelmesiyle orman alanında yapılacak çalışmalar da tartışma konusu oldu.
ÇED dosyasındaki bilgilere göre projenin tamamen hayata geçirilmesi için 2 bin 611 ağacın kesilmesi öngörülüyor.
Proje alanı ayrıca Sandras Dağı Önemli Doğa Alanı içerisinde bulunuyor. Daha önceki ÇED dosyalarında bölgede çok sayıda lokal endemik tür bulunduğu belirtilmişti.
EN YAKIN YAPI 1,5 KİLOMETRE UZAKTA
ÇED raporuna göre türbinlere en yakın yapı Turgut Mahallesi’nde bulunuyor. T4 numaralı türbine en yakın yapının mesafesi 1.585 metre olarak hesaplandı.
Kavakçalı Mahallesi’ndeki en yakın yapı ise T1 numaralı türbine 2 bin 200 metre uzaklıkta.
49 YILLIK ÖMÜR
Projenin ekonomik ömrü 49 yıl olarak öngörülüyor.
Gaia RES’in proje sahibi Enerjisa Enerji Üretim A.Ş., Sabancı Holding bünyesinde faaliyet gösteriyor. Projenin ilk ÇED Olumlu kararı ise daha sonra Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. ile birleşen EN2 Rüzgar Enerji Yatırım A.Ş. adına verilmişti.
Gaia RES, YEKA-RES-2 yarışması kapsamında Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.’nin Muğla bağlantı bölgesinde kazandığı 250 MWe bağlantı hakkı kapsamında geliştirilen projeler arasında yer alıyor.
