Berivan KAYA/EGEDESONSÖZ- İzmir Büyükşehir Belediyesi Eylül ayı olağan meclis toplantısında ulaşım yatırımları ve belediyenin ulaşım şirketlerinin mali yapısı üzerinden dikkat çeken bir tartışma yaşandı.
ESHOT, İZULAŞ ve İZELMAN’ın sermaye artışı taleplerine oybirliğiyle destek verilirken, AK Parti grubu İZBAN başta olmak üzere raylı sistem yatırımlarının artırılması çağrısında bulundu.
CHP grubu ise ESHOT’un artan maliyetlerini ve elektrikli otobüs alımı için Hazine’den 30 aydır yanıt bekleyen başvuruyu gündeme taşıdı. Tartışmada ulaşım yatırımlarından belediyelerin borçlarına, kredi onaylarından Çeşme Otoyolu’nun özelleştirilmesine kadar birçok başlık karşılıklı eleştirilerle gündeme geldi.
İZBAN İÇİN DESTEK TALEBİ
Önergelere ilişkin söz alan AK Partili Meclis Üyesi Ercan Tekin, “Bizim şehir içi ulaşımla alakalı konularda hassasiyetimizi defalarca gösterdik. Oybirliklerimizle destek olmaya devam ettik. Geldiğimiz noktada yine ESHOT ve diğer iştiraklerin sermaye artışı var. Bugün de oybirliğimiz var. Bizler sermaye artışlarında hassasiyetle davrandık. Oybirliği vermemizin amacı İzmir ulaşımına destek olmak. Biz ulaşım konusunda lastikli ulaşım ile raylı ulaşımı ayırmıyoruz. İZBAN’ı da ayırmıyoruz. İZBAN ile alakalı bir taahhüt vardı. Umarız bu mecliste İZBAN’la alakalı konularda oybirliği oluşturup aynı desteği görürüz” dedi.
30 AYDIR YAZIYA DÖNÜŞ YAPILMADI
CHP Grup Başkanvekili Candaş Yeter ise, “Oybirliği verdikleri için AK Parti grubuna teşekkür ederiz. 2025 mali yılı gider bütçesinin cari transferler kaleminden ESHOT’a aktarmayı planladığımız 8 milyar 500 milyon TL, akaryakıt fiyatlarına gelen yüzde 58’lik zam ve girdi maliyetlerindeki beklenmeyen artışlar sebebiyle 12 milyar 800 milyon TL’ye çıktı. Gider bütçemizden 4 milyar 300 milyon TL İzmirlilerin uygun fiyata konforlu bir şekilde ulaşım hizmetinden faydalanması amacıyla harcandı. ESHOT’un faaliyetlerini sübvanse etmek için bütçemizden aktarılan toplam meblağ gider bütçemizin yüzde 16,44’üdür. Bu orana İZULAŞ, Metro, İZBAN, İZDENİZ’e aktarılan tutarlar dahil değildir. Her 100 birimlik gidere karşılık elde ettiğimiz gelir 18,26 birim. ESHOT ve İZULAŞ’ın toplam 62 milyon litre akaryakıt gideri ile filomuzun bakım ve onarım giderlerini düşürmek ve İzmirlilere ulaşım hizmeti sunmak amacıyla 400 elektrikli otobüsün dış finansman yoluyla satın alınması süreci başladı ve Cumhurbaşkanlığı yatırım programına eklendi. 100 adedinin yurtdışı finansman yoluyla satın alınması amacıyla 2024 Şubat’ta Hazine’ye yazdığımız yazıya 30 aydır olumlu dönüş yapılmadı. Proje belli amaçlanan belli. İzmir’in doğası, suyu, havası temiz kalsın istiyoruz. ESHOT’un mali yapısı güçlensin istiyoruz. Bakanlığımızın hangisi hoşuna gitmedi de hala onay bekliyoruz?” dedi.
ELEŞTİRMEYECEĞİMİZ ANLAMINA GELMİYOR
AK Parti Grup Sözcüsü Uğur İnan Atmaca, “Metro A.Ş’nin İzmir ulaşımındaki payı yüzde 22. Bunu arttırmak yerine hala daha lastikli sistemde şunu yapacağız demenin sağlıklı olduğunu düşünmüyoruz. Oybirliği verdik ama eleştirmeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Karşıyaka’da bir trafosu vardı, burası su baskınında zarar görmüştü. Hala daha onu telafi edemedik. Araçlarımızın sigortalanması konusunda risk analizi yaptırmadığımız için ciddi sigorta bedelleri karşımıza çıkmakta. Biz iştiraklerin iyi yönetilmediği kanaatini taşıyoruz” ifadelerine yer verdi.
Levent Yıldır ise, “400 elektrikli otobüs alınırken raylı sistem konusunda girişimlerde bulunulabilir. Elektrikli otobüsün hemen dönüşü var” dedi.
VİZYON GÖREMİYORUZ
AK Partili Atmaca, “2040 ulaşım ana planımızdan bahsetmiştik. Ancak önümüzde bir veri yok. Buca Metrosu yapıldı, güzergahlar değişti, faaliyetler var ama konunun gelişimine katkı sağlayacak vizyon göremiyoruz” dedi.
İZBAN’I ÖCÜ SİSTEM HALİNE GETİRDİNİZ
AK Parti Grup Başkanvekili Hakan Yıldız, “Vergi borcu yoktur alsanız da süreçleri başlatsak. Bizim derdimiz İzmir’in 2,5 yılında 25 yılda biriken problemlerin gelecek 25 yıla kalmaması. Yönetim sizde, yönetme iradesi sizde. İzmir’in hala yüzde 65’ini biz hala lastikle taşıyorsak, İZBAN’ı sistemin öcü ulaşımı haline getirecek 90 dakikadan çıkararak yükü arttıran politikalarda aynı yere dönüyoruz. Vergi borcunu, SGK borcunu ödeyemeyen CHP’li belediyelerdi. Bütün bunların düzeltilmesi noktasında irade konuluyor. Kredi başvurularında 2024 seçimlerinden sonra 2025 Mayıs ayı düzenlemesine kadar geçen dönemde Türkiye’nin 81 ilinde tüm belediyelerde sadece 1 belediye 1 kredi finansman onayını aldı. O belediye ise İBB’ydi. Ekrem İmamoğlu’nun başında olduğu belediyeydi. Dediğiniz duygularla hareket etseydik bu olmazdı. Vergi ve SGK borcu yoktur kağıdı almayan hiçbir belediye dış finansman onayı almadı. İZBAN geçen sene Ağustos’ta 1 milyar sermaye artışı yaptı. TCDD 500 Milyonu ödedi, Büyükşehir 320 milyonu ödemedi. Eylül sonu ödeneceği söylendi. Bizim geleceğe bazı sorunları bırakmamamız lazım. Şapkayı öne koyma zamanı geldi. Biz her alanda destek vermeye devam ediyoruz. Raylı sistem hiyerarşisinde dengeyi lastiklinin üzerine çıkaracak bütçeler ayırsaydınız” ifadelerine yer verdi.
İZMİR’E AYRI BİR TUTUM VAR
CHP Grup Başkanvekili Candaş Yeter yanıt olarak, “İzmir borç stoğunu çevirme kabiliyeti en yüksek iller arasındadır. İstanbul’a verilen İzmir’e neden verilmedi? Demek ki İzmir’e ayrı bir tutum var” dedi.
ÇEŞME OTOYOLU ÖZELLEŞTİRMESİ GÜNDEME GELDİ
YENİ Parti Grup Başkanvekili Yağmur Yurdakul Özkan ise, “Biz kimseye burada kar amacı güderek yağmıyoruz. İzmir halkının ulaşım özgürlüğünü belediye eliyle destekleyecek çabalar üretmeye çalışıyoruz. İktidara bakıldığında örnek almak gereken şey şu herhalde; işleyen otoyolları 30 yılda ipotek etmek. Bizden de böyle bir davranışta olmamız bekleniyor. Bunu yapmayacağımızı da özelleştirmelere karşı durarak gösteriyoruz. AK Partili belediyeler hakkında hazinenin taşınmaz bağışladığı gibi haberler gördük. Biz vergi ve SGK borçları öderken sayfalarca taşınmaz sunup beğendiremediğimizi biliyoruz. Bu borçlar sadece CHP’li belediyelerde varmış ve taşınmaz saydırmamış gibi konuşmalara gerek yok. Halka etki edecek sonu neyse belediye ona bakıyor ve gücü oranında karşılamaya çalışıyor” dedi.
ESHOT’U ÜCRETSİZ YAPALIM, HADİ SOSYAL BELEDİYECİLİK…
AK Partili Hakan Yıldız, “Candaş Bey ilgili daire başkanından geçen dönem Buca Metrosu ve Çiğli arıtma dair saplanan finansmanlarla ilgili oybirliklerine bakın. Dış finansman kredilerine oybirliği verdik ve cumhurbaşkanlığından destek sağladık. Bu döneme gelince, 2,5 yıl boyunca ‘engelliyorsunuz’ söylemleri vardı. Elinizi vicdanınıza koyun tüm belediyelerde SGK ve vergi borçları zirve yaptığı noktada hükümet kredi onayı vermeyeceğim dedi. Her seferinde sadece size sağlanmamış gibi konuşmalar yaptınız. Vergi ve SGK borçları azalsın diye plan değişikliklerine oybirliği verdik. SGK’nın tıkandığı yerlerde devreye girdik. Bu kentin ana omurga ağına neden ağırlık veremedik? Bizim lastiklerimiz bile çalışmıyor çünkü yollarımız bozuk. Siz bu şehri yönetmek için bu koltuklara geldiniz. 2019-2024 arasında aldığınız krediler kimin desteği ile sağlandı bakınız. 3,5 milyar kaynağı getirin meclisten oybirliği yapalım ve İzmirli ESHOT’a ücretsiz binsin. Hadi sosyal belediyecilik, buyurun” ifadelerini kullandı.
