EGEDESONSÖZ- İntegral Araştırma Koordinatörü Ümit Yaldız ile Gazeteci Fatih Yapar, SonSöz TV yayınında ülke ve kent gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Programda Özgür Özel’in CHP’den istifası ve 91 milletvekili ile YENİ Parti’yi kurması ele alındı.
İSTİFALARDA AJANDANIN İLK SAYFASINA YAZILMAK İSTEYENLER VAR
Araştırmacı Yaldız, CHP’den istifalarla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Heyecanlı olanlar var. Yeniye dünden hazır olanlar var. Önden gidip yer kapanlar var. Özgür Özel’in yoğurt yiyişini bilenler ve ajandanın ilk sayfasına yazılmak isteyenler var. Değişim sürecinde, kurultay sürecinde Özgür Özel’in ajandasının ilk sayfasında yer alanlardan biri olan Cemil Tugay yerel seçimlerde İzmir’e aday yapıldı ve ödüllendirildi. Bu beyaz kaplı defter, yanında olanların olduğu defter. O deftere bakılarak bir ahde vefa dengesi ve süreci işliyor. Özgür Özel’in yoğurt yiyişi böyle” dedi.
MURAT BAKAN İSTİFA ETMESEYDİ ARADA KAYNARDI
Yaldız şunları söyledi:
“İlk sayfada yer almak için koştura koştura gidenler var. Bugün 91 vekil istifa etti ama Murat Bakan ilk sayfaya ismini yazdırdı. Murat Bakan Türkiye genelinde ayrı bir haber oldu. Bugün istifa etseydi, 91 vekil arasında kaynayıp gidecekti. Aziz Kocaoğlu gibi, ‘Özel’in yoğurt yiyişini görelim, kadrosunu, parti meclisini, programını görelim’ diyenler var”
DEMOKRATLARI ETRAFINDA TOPARLARSA YENİ PARTİ’DEN BİR ŞEY BEKLENİR
YENİ Parti’nin toplumsal etkisini yorumlayan Yaldız, “Bir yeni parti talebi hep vardı. Siyasette üçüncü bir yol talebi var. Bu yeni bir durum değil. Bu talep 10 yıldır var ve hiç bitmedi. Kurulan yeni partiler oldu, bunların bir bölümü bu ihtiyaca cevap verecek mi diye seçmen zaman zaman gündemine aldı. İYİ Parti bazı kesimlere ‘acaba’ dedirtti ama MHP kabuğunu, milliyetçi kabuğunu kıramadı. Halkın beklediği demokratik merkeze oturamadı. Özal, Demirel profilinin yeni yüz yılda gelme şansı yok, o dönem kapandı. Demokratik merkez siyasetini yeniden tanımlamak gerekiyor. Seçmenin talebi de bu. Yeniden demokratik merkez tanımlansın. Özgür Özel’in son konuşmasında demokrat parantezinde, ‘demokrat sosyalistler, demokrat sosyal demokratlar, demokrat milliyetçiler, demokrat olmak kaydıyla Kürtleri herkesi yeni yolculuğumuzda bekliyoruz’ diyor. Bu söylemde kalmazsa ve eyleme geçerse yeni yoldan bir şey beklenebilir. O zaman CHP’nin içinde temkinli kalanlar, sağda solda irili ufaklı partilerde siyaset yapanlar da bu yolculuğa katılacaklardır” ifadelerini kullandı.
İYİ PARTİ’NİN AYRILIŞ SÜRECİNE BENZİYOR ANCAK İYİ PARTİ HATALAR YAPTI
YENİ Parti’nin kuruluşu ile İYİ Parti’nin kuruluş sürecinin birbirine benzer olduğunu kaydeden Ümit Yaldız, “Bu hareketin çıkışı ile Meral Akşener’in 2017-2018’deki çıkışı arasında ciddi bir paralellik var. Bu hem mevcut parti içerisinde düzene baş kaldırı hem de aynı zamanda da Erdoğan’a başkaldırıydı. Tarihsel perspektif ile baktığımızda yüzde 100 aynı. Orada Gemerek Mahkemesi vardı. MHP kurultayı yaptırılmadı. Kurultay salonunun önüne TOMA’lar dizildi. İmzalar toplandı. Asliye hukuk mahkemelerine dilekçeler verildi. Ordu-Mesudiye Mahkemesi’ne Cemal Enginyurt’un dilekçesi var. O zaman MHP’de Bahçeli’nin havarisiydi. O dönemde de hukuk üzerinden dizayn edilmeye çalışılan bir muhalefet vardı. Meral Akşener, Müsavat Dervişoğlu, Koray Aydın ve Sinan Oğan istifa etti ve ayrı parti kurdular. Bugün Özgür Özel’in yine hukuksal müdahale sonunda isyan bayrağını açarak yeni parti kurmasıyla 7-8 yıl önce yaşadığımız sürecin hiçbir farkı yok. Farkı bundan sonra olabilir. O gün yapılan siyasi ve teknik hatalar, İYİ Parti’yi Devlet Bahçeli’yi sevmeyenler kulübünden öte bir noktaya kurabilmiş olsalardı, o isyan hareketi çok daha geniş kitlelere itham edebilirdi. İntegral Araştırma olarak ben bunu o günkü arenada yer alan pek çok kişiyle paylaştım. Meral Akşener parti kurmak için kolları sıvadığında ve isyan hareketinde beraber yola çıktığı Koray Aydın, Sinan Oğan, Müsavat Dervişoğlu, Ümit Özdağ’a önderlik etme noktasına geçtiğinde İzmir’de yaptığımız çalışmalarda, ‘Meral Akşener parti kursa oy verir misiniz?’ sorusuna neredeyse yüzde 45-50’ye yakın potansiyel oy havuzu vardı. Milliyetçi olması, balkan kökenli olması, Doğru Yol Partisi’nde bulunması, kadın olması İzmir’de daha büyük reaksiyon yaratıyordu. İYİ Parti’nin başkenti İzmir olabilirdi. Meral Akşener partiyi kurdu, adını ve amblemini açıkladı yüzde 20’ye düştü. Kadrosunu açıkladı yüzde 10’a düştü. Bu düşüş birkaç aylık bir zaman dilimi. ‘Sizin partiniz MHP’ye geri dönmeyi amaçlayan bir parti’ dediler” şeklinde konuştu.
YENİ PARTİ TALEBİ 10 YILDIR İZMİR’DE YÜZDE 50’NİN ÜZERİNDE!
Ümit Yaldız şunları söyledi:
Özgür Özel’in partisinin adı Yeni Parti. Yeni çok caziptir. Yeniye olan ilgimiz var. Hayatımız sürekli yenilenmekle geçiyor. Yeniyi çok hızlı tüketiyoruz. Eskiye rağbet ediyoruz ama yeniyi de arzuluyoruz. Yeniden umut ve güven duymak istiyoruz. Ama adının Yeni olması yetmez. Yeni parti kurduk diye yeni parti kuramazsınız. Bunu geçmişte Meral Akşeker yapamadı. Kadrosuyla, programıyla yapamadı. 2018’de milletvekili listesinde sözüm ona yeni partiydi ama 40 yıllık siyasetçiler ilk 3 sıradaydı. Tabela dışında yeni olmanın ruhunu kavramanız lazım. Yeni iseniz yeni bir anlayış, yeni bir program getirmeniz ve yeni bir kadro kurmanız lazım. Sadece CHP’den istifa eden 91 milletvekili ile sınırlı olmaması lazım.
Türkiye’de iktidara gitmenin yolları belli. Turgut Özel 80’li yıllarda darbenin üzerine bir parti kurdu. Muhafazakarlar, demokratlar, milliyetçiler, dindarlar ve Kürtler… Herkesi içine aldı. Erdoğan 2001 yılında parti kurdu, partinin adı Adalet ve Kalkınma Partisiydi ama eğilimler koalisyonu olarak tanımlanıyordu. Milli görüşçüler çekirdekteydi, etrafında ise Doğru Yol’cular, ANAP’lılar, MHP’liler, Ak Solcular, CHP’liler… Herkesi içine alan bir iddia ortaya koydu. Siz sadece CHP’lilerle yeni bir parti kurarsanız İYİ Parti deneyiminden öteye gitme şansı olmaz. CHP’ye dönmeyi amaçlayan Kılıçdaroğlu’nu ve butlanı beğenmeyenler partisi olur. Niyet o değil, niyet biraz daha merkeze konumlanmak. Merkezde farklı eğilimleri sahiplenip iktidara yürümek. Bunu yapabilirlerse bugün temkinli duran, mesafeli duran çok sayıda kişi ve kitleler partiye doğru hareket edeceklerdir. Çünkü yeni parti talebi 10 yıldır İzmir’de yüzde 50’nin üzerinde. Herkesi kapsayan ve herkesin kendini ifade edeceği bir yeni parti kurulsun isteniyor.
ÖZGÜR ÖZEL’İN YELKENİNİ YENİ OLMA DUYGUSU, İSYANKAR OLMA DUYGUSU ŞİŞİRİYOR
Yeni Parti’de hangi kriterler konulacak, programında, tüzüğünde neler var, neler vaat edecek? Bunlar olmadan Özgür Özel’in yelkenini yeni olma duygusu, isyankar olma duygusu şişiriyor. Bu süreci de kötü yönetmedi. Sahaya indi, aksiyon süreçlerini iyi yönetiyor. Stabil alanlarda çok başarılı bir liderlik gösterdiğini düşünmüyorum ama aksiyon olduğunda, baskı olduğunda ve olağanüstülük olduğunda eylemsellik sürecini sahada ve sokakta iyi yönetiyor. İskemlenin üzerine çıkıyor, yağmur altında yürüyor. Türk siyasetine hükmedenler yaşlı. Erdoğan ciddi sağlık sorunları yaşıyoruz. Bahçeli’nin durumu malum. Kemal Kılıçdaroğlu da öyle. Kılıçdaroğlu onlara göre daha aksiyonlu görünüyor ama onun da butlan meselesinden dolayı sokağa arzu ettiği kadar inemiyor. Kendisini kontrollü alanlarda görüyoruz. Türk siyasetine hükmedenler yaşlı. Dünya siyasetine hükmedenler de ne yazık ki öyle. Türkiye’yi ve dünyayı yaşlılar yönetiyor. Özgür Özel genç ve daha 50’li yaşlarında.
YENİ PARTİ’NİN YÜZDE 30 VE ÜSTÜ POTANSİYEL OYU VAR
Özgür Özel, Kılıçdaroğlu’na karşı İmamoğlu'nun desteği ve vesayetinde, gölgesinde kaldığı süreçten sonra ilk defa kendi hikayesini yazma fırsatını yakaladı. Tamamen bağımsız olduğunu söyleyemeyiz. Hala İstanbul bağı vardır ama Özel 4-5 Kasım kurultayındaki kadar İstanbul ile bağı gözükmüyor. Sokak bunu satın alır. Toplumsal muhalefet bunu satın alır. Müsavat Dervişoğlu da kürsüde çok iyi. Özellikle Terörsüz Türkiye’nin karşısındaki duruşuyla belli kesimlerin dikkatini de çekiyor. Takdirini de kazanıyor ama sokakta değil. Akşener’in sokak sokak dolaştığı zamanlarda anketlerde yüzde 20’leri bulacağı tahmini vardı. Seçim dönemi listeler açıklanınca 40 yıllık siyasetçiler ön koltuklara yerleşmiş. Millet onu yemiyor.
Yeni Parti iseniz her şeyi yeni olacak. Kadrolarınız, adaylarınız yeni olacak. Cem Uzan da bir örnektir. Uzan’ın her şeyi yeniydi. Pırıl pırıl CV’si olan insanları siyaset sahnesine sürdü. Bunun karşılığında ilk seçimde bir yüzde 7 oy aldı. Yeni Parti’nin potansiyeli olduğu belli. Türkiye genelinde yüzde 30 ve üzerinde potansiyeli var. Ancak değişim şartları yerine getiri ve süreci iyi yönetirse var. Güç bizde hükmediyoruz olmaz. Özel’in gençliği, enerjisi, partisine, hukuk düzenine ve Erdoğan’a karşı duruşu prim yapıyor.
ANKETLER İÇİN EN AZ 1 AYA İHTİYAÇ VAR
Gazeteci Fatih Yapar’ın “anketlere baktığımızda CHP yerle bir olmuş halinde değil” sözlerine yanıt veren Araştırmacı Yaldız, “Seçmen CHP ile Özgür Özel’i ayırmadı. Bir hafta önce yapılan anketlerde gündemi takip edeni, meselelere duyarlılığı yüksek olan Özgür Özel’in kuracağı yeni partiye oy vereceğini söyleyebilir. Seçmen Özgür Özel ile CHP’yi ayırmadı. Hala zihinlerde iki figür bir arada. CHP derken hangi CHP diye sormadığımız sürece CHP cevabının içinde hala Özgür Özel ve ekibine verilecek cevap bir arada olacaktır. O yüzden ölçümler çok sağlıklı değil. ‘Hangi CHP’ diye sormadığınız sürece cevabın içinde hala Özgür Özel ve şu an ayrılacak gruba dönük cevaplar da bir arada olacaktır. O yüzden ölçümler bu dönem sağlıklı değil. Bunun için en az 1 aya ihtiyaç var. Partinin kurulması, kadrosunun ve programının açıklanması lazım. İzmir’de 28 belediye başkanın kaçı gidecek? 30 ilçe başkanın kaçı gidecek? Bu tüm Türkiye için geçerli. Her yerde kadrolar değişecek. Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi de sınav veriyor. Kılıçdaroğlu yönetimi boşalanların yerini nasıl dolduracak? Kimlerle, hangi profillerle? Buna da bakarak insanlar gidenler ve kalanlar arasında mukayese edeceklerdir. Her şey toz toprak, her şey birinin içinde, at izi it izine karışmış bir tabloda sağlıklı bir ölçüm yapmak doğru değil. Sonuçlar da güvenilir değildir” şeklinde konuştu.
Ümit Yaldız şunları söyledi:
“Çiğli’de ilçe başkanı istifa etmiş ama yönetim etmemiş. Böyle bir sürü örnekler var. CHP’de sular durulmadan, berraklaşmadan bir ölçüm yapmak bugünü kurutarak popülist söylemin ötesine geçmez. Şu anda Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi de gidişin ardından hamleler yapacaktır. İl ve ilçe başkanlarını, örgütleri, belediye başkanlarını tutacak. Zeydan Karalar kalacağını açıkladı. Pek çok belediye başkanı kalacağını açıklıyor. MYK’da, Parti Meclisinde kalanlar üzerinden yeni bir yapılanma olacak. Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi de yapacağı bazı hamlelerle pozisyonunu güçlendirebilir. Özgür Özel ve ekibinin işi kolay değil. Toplumsal rüzgar, sokakta karşılık var, beklenti var fakat orada fezleke süreçleri işliyor ve çeşitli operasyonların ayak sesleri duyuluyor. Yeni ve büyük bir şey kuruyoruz derken bir bölümü kuyruğu kıstırıp bir bölümü 2 gün sonra tekrar CHP’ye döner mi diye soru işareti var. Hiçbir tarafta net bir tablo yok. Sadece Yeni Parti’ye yönelik umutlu bir bekleyiş var.
