Son günlerde akaryakıt fiyatlarına ardı ardına zam gelmeye başladı; son olarak LPG ye gelen yüzde 11 zam ile pompa fiyatı 2,50 liraya dayandı. Akaryakıta zam demek, bağlantılı birçok ürün ve hizmetin zamlanması demek.
Zam söylentilerinin arttığı şu günlerde ekonominin genel gidişatını ve Maliye Bakanının yapmış olduğu açıklamaları üst üste koyduğumuzda karabulutların çok uzakta olmadığını söyleyebiliriz.
Hükümetin ekonomik kalkınma için uygulamaya koyduğu orta vadeli planı (OVP) doğrultusunda, enflasyonla mücadele, cari açığın düşürülmesi bütçe denkliği ve mali disiplin önemli rol oynuyor.
Bütçe disiplininden başlayalım; gelirler ile giderler denk olacak, ayağını yorganına göre uzatacaksın. Kısacası, harcama yapmadan önce kaynağını bulman gerek, kaba tabirle paran yoksa harcama yapma demektir. Maliye bakanı kendi ağzından yaptığı açıklamalarda bazı bakanlıkların mali disipline uymadıklarını ve kaynağını bulmadan harcama yaptıklarını bu nedenle de bütçenin tutturulamayacağını söyledi. Yani, bütçe açık verecek. Açığını kapatmanın yolu borç almak ya da vergi toplamak. Yıllardan beri borç ve faiz ödemekten, artan borç yükümüzden ekonominin ne halde olduğunu anlatmama gerek yok, geriye kalıyor vergi artışı yani zam. Aşağı tükürsen sakal yukarı tükürsen bıyık.
Dış ticaret açığından beslenen bir cari açığımız var. Yani, ihraç ettiğimizden daha fazla ithal ediyoruz. Ana kalem enerji. Maalesef enerjide dışa bağımlıyız ve cari açığın en büyük sebeplerinden biri enerji ithalatımız. Bu yıl için rakam 60 milyar dolar. Ve Maliye Bakanı 'en büyük neden BOTAŞ'ın maliyetin altında doğalgaz satması' dedi. En önemli petrol ve doğal gaz ithalatçımız olan İran'la gerginleşen ilişkilerimizi de ekledik mi, doğalgaz zammının kapıda olduğunu söyleyebiliriz.
Daha önce ekonomik büyüme ithalattan kaynaklanıyordu. İthalatta alınan vergiler de gelirleri arttırıyordu. Şimdi ise durum tam tersi, büyüme ihracat kaynaklı ve bu durum vergi gelirlerini arttırmıyor. Demek ki, bütçeyi tutturmak için ek kaynaklara yani vergilere ihtiyaç var.
Bir de daha önce sigaraya yapılan ÖTV zammı var. Fakat Merkez Bankası'nın enflasyonu olumsuz etkileyecek uyarısı ile geri alınmıştı. Dolayısı sigaralar da zamlı tütecek.
17 Ekim'de bütçe maratonu başlıyor.2013 yılı bütçesi meclis genel kurulunda görüşülmeye başlanacak. Mali disiplinden taviz vermek istemeyen, cari açığı ve bütçe açıklarını kapatmak isteyen hükümetin başta doğalgaz zammı olmak üzere içki ve sigarada ÖTV zammı yapması kaçınılmaz gözüküyor.
Bu arada çocukları okula başlayacak olanlara da bir haberim var; servis ücretleri de zamlanıyor. Geçtiğimiz yıl en kısa mesafe yaklaşık 100 liraya taşınırken bu rakamın yaklaşık yüzde 8 artması bekleniyor.
Görünen o ki, zam bulutları üzerimizde toplanmaya başladı, yakında sağanak sağanak yağabilir.
