EGEDESONSÖZ- İzmir’in Beydağ ve Bergama ilçelerinde TOKİ’nin sosyal konut ve arsa üretimi amacıyla planladığı iki alan için üst ölçekli imar planlarında değişikliğe gidildi. Beydağ Halıköy’de yaklaşık 3,7 hektarlık, Bergama Zeytindağ’da ise yaklaşık 7,8 hektarlık alan, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda tarım arazisinden “kentsel gelişme alanı”na dönüştürüldü.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 8 Ağustos 2026’da onaylanan iki plan değişikliği, İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 15 Eylül-14 Ekim 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldı.
Her iki bölgede de TOKİ tarafından daha önce “gecekondu bölgesi” kararı alınırken, plan değişikliklerinin sosyal konut ve planlı arsa üretimi, gecekondulaşmanın önlenmesi ve modern kentsel standartlara uygun alan oluşturulması amacıyla hazırlandığı belirtildi.
BEYDAĞ’DA 3,7 HEKTARLIK ALAN
Beydağ’ın Halıköy Mahallesi’ndeki yaklaşık 3,7 hektarlık alan, TOKİ’nin 10 Haziran 2026 tarihli talebi doğrultusunda kentsel gelişme alanı olarak planlandı. Planlama alanının yaklaşık 2 kilometre doğusunda Beydağ ilçe merkezi, 500 metre batısında ise Halıköy kırsal yerleşimi bulunuyor.
Yaklaşık 3,7 hektarlık alanın 550 parseli kapsadığı belirtilirken, alanın TOKİ’nin 14 Mayıs 2025 tarihli oluru ile “İzmir İli, Beydağ İlçesi, Halıköy Mahallesi 1 Nolu Gecekondu Bölgesi” olarak belirlendiği kaydedildi.
TOKİ’nin İlk Evim Arsa Projesi kapsamında bölgede planlı arsa üretilmesi ve gecekondulaşma eğiliminin önlenmesinin hedeflendiği ifade edildi.
TARIM STATÜSÜNDEN ÇIKARILDI
İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 550 parselin ilk tesis kadastro çalışmalarının 1981 yılında yapıldığını ve sonrasında vasıf değişikliği bulunmadığını bildirdi. Tapuda “su kuyusu, baraka, ağaç deposu” vasfında bulunan yaklaşık 3,07 hektarlık alanın, ilgili mevzuat kapsamında tarım dışı alan olarak değerlendirildiği belirtildi.
Beydağ’daki plan değişikliğinde en dikkat çekici kurumsal görüşlerden biri ise DSİ’den geldi. DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, alanın iki dereyle bağlantılı olduğunu belirterek dere yatağı ve yol şeritlerinin ayrılmasını ve bu alanlarda yapılaşmaya izin verilmemesini istedi.
Kurum ayrıca alanın taşkınlardan etkilenme ihtimali bulunduğuna dikkat çekerek, taşkından korunma tedbirleri alınmadan yapılaşmaya gidilmemesi gerektiğini bildirdi. Dere yataklarının ıslahı ve yağmur suyu drenajına ilişkin çalışmaların İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU tarafından değerlendirilmesi istendi.
Alan ayrıca Menderes Nehri Alt Havzası Yeraltı Suyu İşletme Sahası içerisinde bulunuyor. Plan dosyasında derin yeraltı suyu kuyusu açılmasına izin verilmediği de kaydedildi.
BEYDAĞ’DA NÜFUSUN İKİ KATI KAPASİTE
Plan değişikliği gerekçesinde Beydağ için 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda 22 bin kişilik planlama nüfusu öngörüldüğü, ilçenin 2025 TÜİK verilerine göre mevcut nüfusunun ise 11 bin 904 olduğu belirtildi.
Plan değişikliğiyle yaklaşık 3,7 hektarlık alan “kentsel gelişme alanı”, alana ulaşımı sağlayan kadastral yol ise “3. derece yol” olarak düzenlendi.
BERGAMA’DA 7,8 HEKTARLIK ALAN
Bergama’nın Zeytindağ Mahallesi’nde ise yaklaşık 7,8 hektarlık alanın tarım arazisi statüsünden çıkarılarak kentsel gelişme alanına alınması kararlaştırıldı.
Plan değişikliği, Zeytindağ Mahallesi’ndeki 389 ada 1 parsel ile tescil harici alanın bir bölümünü kapsıyor. Alanın yaklaşık 2,4 hektarlık bölümü daha önce Çevre Düzeni Planı’nda kentsel gelişme alanı içerisinde bulunurken, kalan bölüm tarım arazisi olarak planlanmıştı. Yeni düzenlemeyle bu bölüm de kentsel gelişme alanına dahil edildi.
TOKİ’nin 2 Mayıs 2025 tarihli oluru ile bölgenin “Zeytindağ Mahallesi 1 Nolu Gecekondu Bölgesi” olarak belirlendiği belirtildi.
TARIM DIŞI KULLANIM İZNİ VERİLDİ
Bergama’daki plan değişikliğinde tarım arazileri açısından da dikkat çeken bir süreç yaşandı.
İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün görüşünde 9,0330 hektarlık alanın kuru marjinal tarım arazisi niteliğinde olduğu belirtildi. Konunun İl Toprak Koruma Kurulu’na sunulduğu ve kurulun 25 Kasım 2025 tarihli kararıyla talebi oy çokluğuyla kabul ettiği aktarıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığının 4 Mart 2026 tarihli oluru ile 389 ada 1 parseldeki 9,0330 hektarlık alan için “Toplu Konut Amaçlı İmar Talep Planı” yapılmak üzere tarım dışı kullanım izni verildi.
Bakanlık, alanın izin verilen amaç dışında kullanılması halinde söz konusu görüşün geçersiz sayılacağı uyarısında bulundu.
ZEMİNDE STABİLİTE UYARISI
Bergama’daki planlama alanına ilişkin 21 Ocak 2026 tarihinde onaylanan jeolojik-jeoteknik etüt raporunda, alanın “Önlemli Alanlar-2.1 (ÖA-2.1) Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar” kapsamında kaldığı tespit edildi.
DSİ 2. Bölge Müdürlüğü ise alanda dere yatağı bulunmadığını bildirdi. Ancak iklim değişikliğine bağlı düzensiz ve etkili yağışlar nedeniyle taşkın yayılım alanlarının genişleyebileceğine dikkat çekildi. Yapılaşma halinde su basman kotu, çevre koruma duvarı ve yağmur suyu drenajı gibi önlemlerin alınması istendi.
Plan kapsamında alanın batısındaki kadastral yolun da Çevre Düzeni Planı’nda gösterilmesi öngörüldü. Yolun Halıköy-Beydağ köy yoluna bağlandığı ve yeni planlama alanına hizmet edeceği belirtildi.
BERGAMA’NIN PLAN NÜFUSU 142 BİN
Plan değişikliği gerekçesinde Bergama için 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda 142 bin kişilik planlama nüfusu öngörüldüğü, 2025 TÜİK verilerine göre ilçenin mevcut nüfusunun ise 107 bin 509 olduğu kaydedildi.
Bakanlık değerlendirmesinde, alanların mevcut üst ölçekli planda kentsel yerleşme alanları dışında ve tarım arazisi olarak gösterilmesi nedeniyle, planların kademeli birlikteliği ilkesi gereği 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda değişiklik yapılmasının zorunlu olduğu ifade edildi.
Her iki plan değişikliği de 15 Eylül-14 Ekim 2026 tarihleri arasında askıda kalacak. Bu süre içerisinde planlara ilişkin itirazlar yapılabilecek.
