Buse AÇIKALIN/EGEDESONSÖZ-İzmir Valisi Süleyman Elban, Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından düzenlenen V. Yatırım Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, bilgiye erişimin ve teknolojik imkânların hiç olmadığı kadar geliştiği günümüzde yatırımcıların karşı karşıya olduğu risklerin de aynı ölçüde arttığına dikkat çekti.
Yapay zekâ sayesinde ihtiyaç duyulan bilgiye ulaşmanın ve bu bilgiyi işlemenin kolaylaştığını belirten Elban, sanayi veya hizmet sektöründe yatırım kararı alanların risk değerlendirmesi konusunda artık çok daha gelişmiş araçlara sahip olduğunu ifade etti. Ancak bu avantajlara rağmen yatırımcı açısından dünyanın son 100 yıldan çok daha riskli bir hale geldiğini vurgulayan Elban, risklerin giderek katlanarak büyüdüğünü söyledi.
“DÜNYA İLKESİZLİK VE KURALSIZLIK ORTAMINA SÜRÜKLENDİ”
İki büyük dünya savaşının ardından oluşturulan uluslararası düzenin bugün ciddi biçimde aşındığını belirten Elban, güçlü devletlerin saldırgan tutumlarının küresel dengeleri yeniden sarstığını dile getirdi. Yeni savaşların ve çatışmaların yaşanmayacağının kimse tarafından garanti edilemeyeceğini ifade eden Elban, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası kurumların ve hukuki düzenin etkinliğini kaybettiğini savundu. Uluslararası ilişkilerde kuralların giderek geri plana itildiğine dikkat çeken Elban, ülkelerin egemenlik haklarına yönelik tehditlerin arttığını belirterek, dünyanın ilkesizlik ve kuralsızlığın öne çıktığı bir döneme girdiğini söyledi. Jeopolitik risklerdeki artışın dünya ticaretinde öngörülebilirliği azalttığını kaydeden Elban, bu gelişmelerin yatırım kararlarını doğrudan etkilediğini vurguladı. Vali Elban, “İki büyük dünya savaşı yaşadık. O günkü şartlarla bugünkü şartlar arasında çok büyük farklılıklar yok. Kendini güçlü hisseden devletlerin açgözlülüğü ve saldırganlığı dünyayı yine bu noktaya getirdi. Yeni savaşların ve yeni risklerin ortaya çıkmayacağını kimse garanti edemez. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan Birleşmiş Milletler artık yok hükmünde. Hukuki düzen ve uluslararası ilişkiler açısından şartlar yine iki savaş öncesine dönmüş durumda. Artık bu kurumların bir geçerliliği kalmadı. “Ben bu ülkenin toprağının yarısını istiyorum” diyebiliyorsunuz. Gidip bir ülkenin devlet başkanını alabiliyorsunuz. Dünya, ilkesizlik ve kuralsızlık ortamına sürüklenmiş durumda” dedi.
“İKLİM KRİZİNİN MALİYETİNİ BÜTÜN DÜNYA ÖDÜYOR”
İklim değişikliğinin de yatırımcılar açısından önemli bir risk alanı oluşturduğunu belirten Elban, dünyayı en fazla kirleten ülkelerin iklim anlaşmalarına yeterince katılmamasının küresel mücadeleyi zorlaştırdığını ifade etti. Bazı ülkelerin iklim politikalarından kendi çıkarları doğrultusunda avantaj sağlarken çevresel maliyetlerin bütün dünya tarafından üstlenildiğini dile getiren Elban, iklim krizinin yalnızca ekonomik değil, yaşam kalitesini de etkileyen sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Sel, su baskını, orman yangınları ve kuraklık gibi afetlerin ne zaman ve hangi ölçekte yaşanacağının öngörülmesinin giderek zorlaştığını belirten Elban, bu belirsizliğin hem yatırım maliyetlerini artırdığını hem de yaşam konforunu olumsuz etkilediğini kaydetti.
“İNSAN KAYNAĞINI KENDİMİZ YETİŞTİRMEK ZORUNDAYIZ”
Küresel ölçekte zenginliğin belirli bölgelerde yoğunlaşmasının göç hareketlerini ve çatışma risklerini artırdığına dikkat çeken Elban, toplumsal değişimin de iş dünyası açısından yeni sorunlar ortaya çıkardığını ifade etti. Özellikle genç kuşakların dijital dünyayla kurduğu ilişkinin insan kaynağı temininde önemli bir risk oluşturduğunu belirten Elban, her türlü bilgiye sanal ortamdan kolayca ulaşılabilmesinin gençlerin dünyayı algılama biçimini değiştirdiğini söyledi. Şirketlerin ihtiyaç duydukları nitelikli çalışanları yüksek ücretlerle transfer edebileceklerini ancak sürdürülebilir bir insan kaynağı yapısı için kendi çalışanlarını yetiştirmeleri gerektiğini vurgulayan Elban, personel temininin yatırımcılar açısından giderek daha ciddi bir mesele haline geldiğini dile getirdi.
“SİBER SALDIRI YATIRIMLARI BİR ANDA RİSKE ATABİLİYOR”
Teknolojik gelişmelerin şirketlere büyük fırsatlar sunduğunu ancak beraberinde ciddi güvenlik tehditleri getirdiğini belirten Elban, özellikle siber saldırıların iş sürekliliği açısından önemli bir risk oluşturduğunu söyledi. Genç girişimcilerin kurduğu küçük şirketlerin teknoloji sayesinde kısa sürede büyük ölçeklere ulaşabildiğini ifade eden Elban, aynı şirketlerin bir siber saldırıyla sistemlerini kaybedebileceğine dikkat çekti.
Vali Elban, sözlerine şöyle devam etti:
“Bir diğer sıkıntı ise teknolojinin baş döndürücü bir hızla gelişmesi. Bugün iki genç insanı yatırımcı olarak destekliyorsunuz; aylar içerisinde kurdukları küçük şirket bir anda büyüyebiliyor. Bu, teknolojinin olumlu tarafı. Her şey yolunda giderken, bir anda gerçekleşen siber saldırı sonucunda sisteminizin çöktüğünü görebiliyorsunuz. Ya hackerlara sistemi kurtarmak için milyonlarca dolar ödemek zorunda kalıyorsunuz ya da yedekleme yapmadıysanız ciddi sorunlarla karşı karşıya kalıyorsunuz. Çağdaş dünyanın, bilimin ve bilginin bu kadar geliştiği bir dönemde riskler de son derece fazla. Yatırım yapan, bu konuda daha fazla dayanıklılığa ve akıllı stratejilere sahip şirketler ve ülkeler ayakta kalacak ve varlıklarını sürdürmeye devam edecek”




