EGEDESONSÖZ – İzmir’in Urla ilçesine bağlı Yağcılar Mahallesi’nde, özel mülkiyete ait bir parselde yapılan sondaj kazılarında Tunç Çağı’na uzanan arkeolojik buluntulara rastlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, yoğun kültür tabakası ve taş duvar hattının tespit edildiği taşınmazın 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine karar verdi. Parselde yeni yapılaşma talebi de uygun bulunmadı.
TUNÇ ÇAĞI’NDAN ESERLER BULUNDU
İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 23 Eylül 2026 tarihli kararına göre, Urla’nın Yağcılar Mahallesi’nde bulunan 291 ada 45 parselde, ilgili müze müdürlüğünün denetiminde sondaj kazıları gerçekleştirildi.
Kazılarda Erken, Orta ve Geç Tunç Çağlarına ait dönemleri temsil eden bir ağırlık, bir ağırşak, bir figürin, bir Myken Dönemi çanak parçası, bir çömlek mezar ve bir bronz mızrak ucuna rastlandı. Buluntuların etütlük ve envanterlik eser niteliğinde olduğu belirtildi.
Çalışmalarda ayrıca yoğun ve kesintisiz biçimde devam eden kültür tabakası ile birbirine paralel uzanan bir taş hattı tespit edildi. Bu bulgular doğrultusunda taşınmazın, Yağcılar Höyüğü’nün devamı olduğu değerlendirildi.
1. DERECE ARKEOLOJİK SİT OLARAK TESCİL EDİLDİ
Daha önce 1995 yılında 1. derece arkeolojik sit alanı sınırları içerisinde bulunan taşınmaz, Koruma Bölge Kurulunun 20 Haziran 2023 tarihli kararıyla 3. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmişti.
Son sondaj kazılarının ardından Kurul, taşınmazın sit statüsünün değiştirilerek yeniden 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine karar verdi.
Kararda, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 5 Kasım 1999 tarihli ve 658 sayılı ilke kararı doğrultusunda taşınmazın, bilimsel amaçlı kazılar dışında aynen korunması gereken alanlardan olduğu vurgulandı. Bu kapsamda parselde yeni yapılaşmaya yönelik talep uygun bulunmadı.
TAŞ VE DUVAR HATTI KORUNACAK
Kurul, taşınmazın tapu siciline “1. derece arkeolojik sit alanındadır” şerhi konulmasına ve işlem hakkında Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine de hükmetti.
Taşınmazda ortaya çıkarılan taş ve duvar hattına ilişkin belgeleme çalışmalarının uygun bulunduğu kararda, söz konusu kalıntıların ilgili Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü ile müze müdürlüğünün denetiminde korunması istendi.
Buna göre taş ve duvar hattında, belirlenecek teknik ve yöntemlerle yerinde koruma ve konservasyon uygulamaları yapılacak, ardından kalıntıların üzeri kapatılacak.
Kurulun 25 Ağustos 2026 tarihli kararıyla iki yıl uzatılan geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının ise 1. derece arkeolojik sit alanlarına ilişkin hükümlerinin geçerli olmasına karar verildi.
Kararda şu ifadeler yer aldı:
kayitii uzman raporu okundu, işlem dosyasi ve ekleri incelendi, yapinan göruşmeter ucunda, İzmir İli, Urla İlçesi, Yağcılar Mahallesi'nde, tapunun 291 ada, 45 parsel numarasında kayıtlı, 3. derece
arkeolojik sit sınırları ve geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları içerisindeki, özel mülkiyete ait taşınmazda gerçekleştirilen sondaj kazısı sonucunda; Erken, Orta ve Geç Tunç Çağlarına yönelik dönem örnekleri veren 1 adet ağırlık, 1 adet ağırşak, 1 adet figürin, 1 adet Myken Dönemi çanak parçası, 1 adet çömlek mezar, 1 adet bronz mızrak ucuna (etütlük ve envanterlik eserler) rastlanılması ve yoğun, kesintisiz devam eden kültür tabakası ile birbirine paralel devam eden taş hattının tespit edilmesi sonucu Yağcılar Höyüğü'nün devamı olduğu düşünülen taşınmazın, sit statüsünün değiştirilerek 1. derece arkeolojik sit olarak tescil edilmesine, sit sınırına yönelik kararımız eki pafta ile sit fişinin uygun olduğuna, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 05.11.1999 tarihli ve 658 sayılı ilke kararı gereği bilimsel amaçlı kazılar dışında aynen korunacak alanlardan olduğu ve yapılanmaya gidilemeyeceğinden yeni yapılanma talebinin uygun olmadığına, taşınmazın tapu sicil kaydına "1. derece arkeolojik sit alanındadır" şerhinin konularak Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine, Kurulumuzun 25.08.2026 gün ve 21955 sayılı kararı ile geçerlilik süresi 2 yıl uzatılan geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının 1. derece arkeolojik site ilişkin hükümlerinin geçerli olduğuna, taşınmazda ortaya çıkarılan taş ve duvar hattında yönelik hazırlanan belgeleme çalışmalarının uygun olduğuna, taş ve duvar hattının ilgili Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü, ilgili Müze Müdürlüğü denetiminde, belirleyeceği teknik ve yöntemlerle yerinde korunacak şekilde koruma ve konservasyon uygulamalarının yapılarak üzerinin kapatılmasına karar verildi.
