EGEDESONSÖZ – İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İZSU Genel Müdürlüğü, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde 2021 yılında devre dışı bırakılan çamur kurutma ünitelerini yeniden faaliyete geçirmek için harekete geçti. Tesisin onarım ve güçlendirme projelerinin hazırlanmasına yönelik ihaleyi 2 milyon 266 bin TL bedelle EDGE Proje Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi kazandı. Şirketle 17 Kasım 2026 tarihinde sözleşme imzalandı.
2014 yılında işletmeye alınan ancak 2021 yılında devre dışı bırakılan çamur kurutma ünitelerinin yeniden çalıştırılması amacıyla başlatılan süreçte, öncelikle mevcut yapıların teknik durumu değerlendirilecek. Hazırlanacak projelerle tesisin onarım, güçlendirme ve gerektiğinde yıkım seçenekleri masaya yatırılacak.
DÖRT YAPI İNCELENECEK
120 günlük hizmet alımını kapsayan çalışma kapsamında Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki çamur kurutma ünitesine ait trafo binası, kurutma binası ve platform yapısı ile kuru çamur depolama binasının onarım ve güçlendirme projeleri hazırlanacak.
Sözleşmenin imzalanmasının ardından 10 gün içerisinde işe başlanması, çalışmaların ise işe başlama tarihinden itibaren 120 gün içerisinde tamamlanması öngörülüyor.

ŞARTNAMEDE DİKKAT ÇEKEN YAPISAL TESPİTLER
İhale kapsamında hazırlanan teknik şartnamede mevcut yapılara ilişkin dikkat çekici değerlendirmeler yer aldı.
Şartnamede, yapıların daha önce Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY-2007) esas alınarak projelendirildiği belirtildi.
Yapılan incelemelerde yüksek deplasmanlar, çekiçleme etkisi riski, binalar arasındaki derz mesafelerinin yetersizliği ve yeterli yatay rijitliğin sağlanamaması gibi sorunlara dikkat çekildi.
Çelik çatılarda ileri düzeyde korozyon ve kesit kaybı şüphesi bulunduğu, bu durumun taşıyıcı sistemin güvenilirliğini kaybetmiş olabileceğine işaret ettiği değerlendirildi.
Ana Kurutma Binası ve Depo Binası'nda hâkim modların kütle katılım oranlarının da yüzde 70 sınır değerinin altında kaldığı ifade edildi.

ZF ZEMİNDE DEPREM PERFORMANSI İNCELENECEK
Teknik şartnamede tesisin bulunduğu alanın ZF sınıfı zemin özelliklerine sahip olduğu belirtilirken, yapıların analiz ve tasarımlarının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018'in performansa dayalı tasarım kriterlerini karşılaması istendi.
Çalışma kapsamında zemin ile yapı arasındaki etkileşim de incelenecek. İhtiyaç duyulması halinde ilave zemin araştırmaları, geoteknik analizler ve üstyapı incelemeleri gerçekleştirilebilecek.
Sıvılaşabilir zeminler ve ZF sınıfı zeminlerde sahaya özel deprem tehlikesinin belirlenmesi, doğrusal olmayan zemin davranış analizleri ile yapı-kazık-zemin etkileşimi analizleri de çalışma kapsamında değerlendirilebilecek.

GÜÇLENDİRME YETMEZSE YIKIM DA GÜNDEMDE
Hazırlanacak raporlarda yalnızca güçlendirme önerilerinin sunulması yeterli olmayacak. Analizlerin ardından yapıların mevcut haliyle korunması, güçlendirilmesi veya yıkılması seçenekleri değerlendirilecek.
Alternatiflerin maliyetleriyle birlikte gerekçelendirilerek İZSU'nun onayına sunulması şartı getirildi.
Güçlendirme kararı verilmesi halinde taşıyıcı sistemin tamamının ya da belirli elemanlarının güçlendirilmesine yönelik çözümler hazırlanacak. Farklı güçlendirme teknikleri de maliyetleriyle birlikte alternatif olarak sunulacak.
İZSU ile yapılacak değerlendirmelerin ardından uygulanacak yöntemin belirlenmesi ve buna uygun uygulama projelerinin hazırlanması planlanıyor.
YENİ KURUTMA ÜNİTELERİ DE TEMİN EDİLECEK
Çalışma yalnızca mevcut yapıların onarımı ve güçlendirilmesiyle sınırlı kalmayacak. İZSU'nun işletme planı kapsamında kurutma ünitesinde kullanılacak mevcut ekipmanların değiştirilmesi de öngörülüyor.
Yeni temin edilecek kurutma ünitelerine ilişkin taslak yerleşim planı ihale dokümanına eklendi. Yeni mekanik sistemlerin kurulmasıyla platform üzerindeki yüklerin değişeceği, bu değişimin de taşıyıcı sistem analizlerinde dikkate alınacağı belirtildi.
İHALE 2,2 MİLYON TL'YE SONUÇLANDI
İZSU'nun açık ihale usulüyle gerçekleştirdiği hizmet alımı ihalesinde yaklaşık maliyet 3 milyon 312 bin 500 TL olarak belirlendi. İhalede en düşük teklif 2 milyon 266 bin TL, en yüksek teklif ise 3 milyon 150 bin TL oldu.
İhaleyi 2 milyon 266 bin TL'lik teklifiyle EDGE Proje Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi kazandı. Şirketle 17 Kasım 2026 tarihinde sözleşme imzalandı.
Sözleşme bedeli, yaklaşık maliyetin 1 milyon 46 bin 500 TL altında gerçekleşti. Böylece ihale yaklaşık maliyetin yüzde 31,6 altında sonuçlandı.

SAYIŞTAY RAPORUNA DA YANSIDI
Çiğli Çamur Kurutma ve Çürütme Tesisi’nin uzun süredir devre dışı olması, İZSU’nun 2024 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu’nda da yer aldı. Raporda tesisin kapasitesi ölçeğinde etkin çalıştırılamadığı ve atıl durumda bulunduğu tespit edildi.
Sayıştay raporuna göre 11 Ekim 2011 tarihinde ihalesi yapılan tesis, 24 milyon 513 bin 591 TL ve 14 milyon 928 bin 470 euro bedelli sözleşme kapsamında 1 Nisan 2014 tarihinde faaliyete geçti. Tesiste 4 adet kurutucunun toplam 800 ton/gün, 4 adet çürütücünün ise toplam 60 bin metreküp kapasiteye sahip olduğu belirtildi.
Raporda, tesise Nisan 2014 ile Temmuz 2020 arasında çamur beslemesi yapıldığı, Temmuz 2020 sonrasında meydana gelen arızalar nedeniyle sistemin kademeli olarak devre dışı bırakıldığı ve Ağustos 2022’de tamamen kapatıldığı kaydedildi.
Sayıştay denetiminde, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nden günlük yaklaşık 169,59 ton çamur çıktığına ilişkin 2021 yılı İzmir İli Çevre Durum Raporu’ndaki veriye de yer verildi. Raporda, çamur kurutma ve çürütme tesisinin etkin çalıştırılamaması nedeniyle daha fazla çamur sahası oluşturulduğu ve stoklanan çamur miktarının arttığı belirtildi.

İZSU: ÇAMUR İLE TEKNOLOJİ UYUŞMADI
İZSU’nun Sayıştay’a verdiği yanıtta ise tesisin seçilen kurutucu teknolojisi ile mevcut çamurun uyumsuzluğu nedeniyle faaliyete geçtiği tarihten itibaren çeşitli arıza, bakım-onarım ve temizlik ihtiyaçlarının ortaya çıktığı ifade edildi.
Yanıtta, sistemin kısa sürelerle durdurularak temizlenmesi gerektiği, bu nedenle kesintisiz çalışmanın sağlanamadığı ve bakım-onarım maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle tesisin atıl bırakıldığı belirtildi.
Sayıştay ise raporunda, büyük kaynak aktarılarak gerçekleştirilen yatırımın yaklaşık beş yıl çalıştırıldıktan sonra arızalar nedeniyle devre dışı bırakılmasına ve 2022’den itibaren tamamen kapalı kalmasına dikkat çekti. Raporda, tesisin atıl durumda kalmasının kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığını gösterdiği değerlendirmesine yer verildi.




