EGEDESONSÖZ - İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU), Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde çıkan çamurları büyük oranda kurutmak için 2014’te işletmeye alınan ancak 2021 yılında devre dışı bırakılan çamur kurutma ünitelerinin yeniden çalıştırılması için harekete geçti.
İZSU, Tesisin onarım ve güçlendirme projelerinin hazırlanması amacıyla ihaleye çıktı. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulüyle gerçekleştirilecek ihalenin İhale, 29 Eylül 2026 Salı günü İZSU Genel Müdürlüğü’nde yapılacak.
DÖRT YAPI İNCELENECEK
120 günlük hizmet alımı kapsamında Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nde bulunan çamur kurutma ünitesinin; trafo binası, kurutma binası ve platform yapısı ile kuru çamur depolama binasına yönelik onarım ve güçlendirme projeleri hazırlanacak.
İşe, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içerisinde başlanacak. İhaleyi kazanacak yüklenicinin çalışmaları işe başlama tarihinden itibaren 120 gün içerisinde tamamlaması gerekiyor
ŞARTNAMEDE DİKKAT ÇEKEN YAPISAL TESPİTLER
İhale kapsamında hazırlanacak projelere ilişkin teknik şartnamede mevcut yapılara dair dikkat çekici değerlendirmeler bulunuyor.
Şartnamede, yapıların daha önce Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY-2007) esas alınarak projelendirildiği belirtiliyor.
Yapılan çalışmalar kapsamında yapılarda yüksek deplasmanlar, çekiçleme etkisi riski, binalar arasındaki derz mesafelerinin yetersizliği ve yeterli yatay rijitliğin sağlanamaması gibi sorunların bulunduğu ifade ediliyor.
Ayrıca çelik çatılarda ileri korozyon ve kesit kaybı şüphesi bulunduğu, bu nedenle taşıyıcı sistemin güvenilirliğini kaybetmiş olabileceği değerlendirmesine yer veriliyor.
Ana Kurutma Binası ve Depo Binası'nda hâkim modların kütle katılım oranlarının da yüzde 70 sınır değerinin altında kaldığı belirtiliyor.
ZF ZEMİNDE DEPREM PERFORMANSI İNCELENECEK
Teknik şartnamede tesisin bulunduğu alanın ZF sınıfı zemin özelliklerine sahip olduğu belirtilirken, yapıların analiz ve tasarımlarının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018'in performansa dayalı tasarım kriterlerini sağlaması gerektiği kaydediliyor.
Çalışma kapsamında zemin ve yapı arasındaki etkileşim de incelenecek. İhtiyaç duyulması halinde ilave zemin çalışmaları ile geoteknik ve üstyapı analizleri yapılabilecek.
Şartnamede ayrıca sıvılaşabilir zeminler ve ZF sınıfı zeminlerde sahaya özel deprem tehlikesinin belirlenmesi, doğrusal olmayan zemin davranış analizleri ve yapı-kazık-zemin etkileşimi analizlerinin yapılabileceği belirtiliyor.
GÜÇLENDİRME YETMEZSE YIKIM SEÇENEĞİ DE MASADA
İhale kapsamında hazırlanacak raporların yalnızca güçlendirme önerilerini içermesi istenmiyor.
Yapılacak analizlerin ardından yapıların mevcut haliyle korunması, güçlendirilmesi veya yıkılması alternatifleri değerlendirilecek. Bu seçeneklerin maliyet unsurlarıyla birlikte gerekçelendirilerek İZSU'nun onayına sunulması şart koşuluyor.
Güçlendirme gerekli görülürse taşıyıcı sistemin tamamının veya belirli elemanlarının güçlendirilmesine yönelik çözümler hazırlanacak. Farklı güçlendirme teknikleri de maliyetleriyle birlikte alternatifler halinde sunulacak.
İZSU ile yapılacak değerlendirmelerin ardından uygulanacak güçlendirme yönteminin belirlenmesi ve buna göre uygulama projesinin hazırlanması öngörülüyor.
YENİ KURUTMA ÜNİTELERİ DE KURULACAK
Çalışma mevcut yapıların güçlendirilmesiyle sınırlı olmayacak. İZSU, işletme planı kapsamında kurutma ünitesinde kullanılacak mevcut ünitelerin değiştirileceğini belirtti.
Yeni temin edilecek kurutma ünitelerine ilişkin taslak yerleşim planı da ihale dokümanına eklendi. Yeni mekanik sistemler nedeniyle platform üzerindeki yüklerin değişeceği ve bu değişimin taşıyıcı sistem analizlerinde dikkate alınacağı belirtildi.
İHALEDE SADECE FİYAT ESAS ALINACAK
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecek. İhaleye yalnızca yerli istekliler katılabilecek.
İsteklilerin son 15 yıl içerisinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında, teklif edilen bedelin en az yüzde 25'i oranında iş deneyimine sahip olması gerekiyor.
İhale için benzer iş olarak ise “deprem performans analizi yapılması işi” kabul edilecek.
Teklifler anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verilecek ve işin tamamı için teklif sunulacak. İsteklilerin teklif ettikleri bedelin en az yüzde 3'ü oranında geçici teminat vermesi gerekiyor.
İhale kapsamında konsorsiyum olarak teklif verilemeyecek.
İhalede mühendislik hizmetleri için uygulanan sınır değer katsayısı 0,72 olarak belirlendi. Sınır değerin altında teklif veren isteklilerin teklifleri ise açıklama istenmeksizin reddedilecek.
İZSU tarafından hazırlanacak proje kapsamında teknik şartname, keşif, metraj ve birim fiyat analizlerinin de oluşturulması isteniyor. Böylece hazırlanacak projelerin, ilerleyen aşamada yapılması planlanan yapım işinin ihale hazırlığında da kullanılması amaçlanıyor.
SAYIŞTAY RAPORUNA DA YANSIDI
Çiğli Çamur Kurutma ve Çürütme Tesisi’nin uzun süredir devre dışı olması, İZSU’nun 2024 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu’nda da yer aldı. Raporda tesisin kapasitesi ölçeğinde etkin çalıştırılamadığı ve atıl durumda bulunduğu tespit edildi.
Sayıştay raporuna göre 11 Ekim 2011 tarihinde ihalesi yapılan tesis, 24 milyon 513 bin 591 TL ve 14 milyon 928 bin 470 euro bedelli sözleşme kapsamında 1 Nisan 2014 tarihinde faaliyete geçti. Tesiste 4 adet kurutucunun toplam 800 ton/gün, 4 adet çürütücünün ise toplam 60 bin metreküp kapasiteye sahip olduğu belirtildi.
Raporda, tesise Nisan 2014 ile Temmuz 2020 arasında çamur beslemesi yapıldığı, Temmuz 2020 sonrasında meydana gelen arızalar nedeniyle sistemin kademeli olarak devre dışı bırakıldığı ve Ağustos 2022’de tamamen kapatıldığı kaydedildi.
Sayıştay denetiminde, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi’nden günlük yaklaşık 169,59 ton çamur çıktığına ilişkin 2021 yılı İzmir İli Çevre Durum Raporu’ndaki veriye de yer verildi. Raporda, çamur kurutma ve çürütme tesisinin etkin çalıştırılamaması nedeniyle daha fazla çamur sahası oluşturulduğu ve stoklanan çamur miktarının arttığı belirtildi.
İZSU: ÇAMUR İLE TEKNOLOJİ UYUŞMADI
İZSU’nun Sayıştay’a verdiği yanıtta ise tesisin seçilen kurutucu teknolojisi ile mevcut çamurun uyumsuzluğu nedeniyle faaliyete geçtiği tarihten itibaren çeşitli arıza, bakım-onarım ve temizlik ihtiyaçlarının ortaya çıktığı ifade edildi.
Yanıtta, sistemin kısa sürelerle durdurularak temizlenmesi gerektiği, bu nedenle kesintisiz çalışmanın sağlanamadığı ve bakım-onarım maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle tesisin atıl bırakıldığı belirtildi.
Sayıştay ise raporunda, büyük kaynak aktarılarak gerçekleştirilen yatırımın yaklaşık beş yıl çalıştırıldıktan sonra arızalar nedeniyle devre dışı bırakılmasına ve 2022’den itibaren tamamen kapalı kalmasına dikkat çekti. Raporda, tesisin atıl durumda kalmasının kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığını gösterdiği değerlendirmesine yer verildi.
