EGEDESONSÖZ - İzmir'in Bergama ilçesinde yürütülen arkeolojik çalışmalar sonucunda, bölgenin tarihi zenginliğini gözler önüne seren iki önemli keşif için tescil kararı alındı.
İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 31 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda, hem Roma hem de Hellenistik dönemlere ışık tutacak iki yeni alanı "1. Derece Arkeolojik SİT" olarak tescil etti.
HELLENİSTİK BİR KALE
Tiyelti Mahallesi, Kurttepe Mevkii’nde yer alan 132 ada 2 parsel üzerindeki bulgular, bölgenin Hellenistik Dönem'deki kullanımına dair veriler sunuyor. Deniz seviyesinden yaklaşık 510 metre yükseklikteki bir zirvede tespit edilen kalıntıların, tüm ovaya hakim bir konumda bulunan küçük bir kale veya gözetleme kulesine ait olduğu değerlendiriliyor. Alanda yapılan incelemelerde devrilmiş kesme taş bloklar, duvar kalıntıları ve yer yer seramik ile tuğla parçaları tespit edildi. Ayrıca buluntular arasında, üzerinde antik Yunanca bir yazıt bulunan bir öğütme taşının yer aldığı uzman raporlarında belirtildi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
Söz konusu alan, İzmir ili, Bergama ilçesi, Tiyelti Mahallesi, Kurttepe Mevkii, 132 ada 1 nolu orman parselinde yer almaktadır. Bölgenin en yüksek zirvelerinden birinde (520 m) Hellenistik Döneme ait küçük bir kaleye ya da gözetleme kulesine ait kalıntılar tespit edilmiştir. Devrilmiş kesme taş bloklar ve duvar kalıntılarının yanısıra yamaçlarda seramik ve tuğla parçaları da bulunmuştur. Bu yer tüm ovaya hakim manzara vermektedir. Biraz aşağıda küçük, teraslı bir plato yer almaktadır. Hellenistik Döneme ait keramik parçaları yer yer görülmektedir. Yüzey incelemesi raporunda alandaki duvar kalıntılarının mimari açıdan belgelenmesinin yapıldığı ayrıca öğütme taşı olarak kullanıldığı değerlendirilen bir taş üzerinde oldukça silik vaziyette antik yunanca yazıtın gözlendiği belirtilmiştir.
ROMA DÖNEMİNE AİT ANTİK YOL VE
Tiyelti Mahallesi, Kurttepe Mevkii'nde, yaklaşık 510 metre yükseklikteki bir zirvede Hellenistik Dönem'e ait küçük bir kale veya gözetleme kulesi kalıntıları bulundu. Tüm ovaya hakim bir konumda bulunan alanda; duvar kalıntıları, kesme taş bloklar, seramik ve tuğla parçalarının yanı sıra üzerinde silik bir antik Yunanca yazıt bulunan bir öğütme taşı da tespit edildi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
Söz konusu yol, İzmir ili, Bergama ilçesi İsmailli Mahallesi, 104 ada 2 nolu parsel ile 102 ada 67 nolu parselde sınırları arasında küçük bir gölet kenarında yer almaktadır. Antik yol, yüzlü, iri taşlı ve dar yapısı ile Roma Dönemine ait olduğu düşünülmektedir. Bahse konu antik yolun daha önceden tescilli Koruma Bölge Kurulunca tescilli antik yolların parçası olduğu düşünülmektedir. Diğer tescilli yollarla benzer özelliklerde olan yolun çok küçük bir kısmı belli olmaktadır. Bir kısmı göl alanı içerisinde kalmıştır. Yakın çevresinde ve aynı güzergahta daha önceden tespiti yapılmış ve tescillenmiş antik yollar bulunmakta olup bunların büyük çoğunluğunun aynı yol sistemine ait olduğu düşünülmektedir.,
KORUMA ALTINA ALINDILAR
Kurul, her iki bölgenin de özellikle kaçak kazı tehdidi altında olması ve korumasız kalması nedeniyle acil tescil kararı aldı. Hazırlanan raporlarda, buluntuların "evrensel bir değer" taşıdığı vurgulanırken, her türlü inşaat ve fiziksel müdahalenin yasaklandığı 1. Derece Arkeolojik SİT statüsü resmileşti.
