İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel ve beraberindeki İZSİAD heyeti, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı’yı ziyaret ederek makine ve inşaat sektörlerine yönelik değerlendirme toplantılarında belirlenen sorunları ve çözüm önerilerini paylaştı. İZSİAD Heyetinde İZSİAD Başkan Yardımcıları İbrahim Baylan ve Salih Özçiftçi ile İZSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Mert Şardağ, İZSİAD Üyesi Taner Telcioğlu hazır bulundu. Görüşmede, sektör temsilcilerinden alınan geri bildirimler doğrultusunda hazırlanan raporlardaki her bir başlık ayrı ayrı ele alındı.
“Güçlü istişare mekanizmasına ihtiyaç var”
İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, derneğin sektörlerin sorunlarını belirlemekle yetinmediğini, çözüm önerilerini de ilgili kamu kurumlarına ve kamuoyuna aktardığını belirtti. İZSİAD olarak üyelerinin faaliyet gösterdiği sektörlerin sorunlarını doğrudan sahadan gelen bilgilerle belirlemek amacıyla sektör toplantıları dizisi başlattıklarını ifade eden İZSİAD Başkanı Yüksel, “Şimdiye kadar iki alanda bu toplantıları yaptık. Doğrudan sahadan sorunları ve nedenlerini değerlendiriyoruz. Ancak bizim yaklaşımımız yalnızca sorunları dile getirmekle sınırlı değil. Her bir başlık için uygulanabilir çözüm önerileri geliştiriyor, bunları ilgili kamu kurumlarıyla ve kamuoyuyla paylaşıyoruz. Çünkü iş dünyasının yaşadığı sorunların çözümü için özel sektör ile kamu arasında güçlü bir istişare mekanizmasına ihtiyaç var” dedi.
“Kayıtlı çalışan ve ihracat yapan işletmeler desteklenmeli”
Özellikle yüksek finansman maliyetlerinin yaşandığı bir dönemde, işletmelerin nakit akışını zorlaştıran uygulamaların gözden geçirilmesi, üretimin ve yatırımın sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını belirten Yüksel, “Vergisini düzenli ödeyen, kayıtlı çalışan ve ihracat yapan işletmelerin desteklenmesi, kayıt dışılıkla mücadelede daha etkin yöntemlerin geliştirilmesi ve mali düzenlemeler hazırlanırken sanayicinin görüşlerinin dikkate alınması gerektiğine inanıyoruz. Bu kapsamda sorunları ve çözüm önerilerimizi raporlaştırarak İzmir Defterdarımız Ömer Alanlı ile görüştük. Hem raporumuzu sunduk hem de kendisinin özel ilgisiyle her bir başlığı tek tek kendisi ile değerlendirme fırsatı bulduk. Bu yakın ilgisi nedeniyle kendisine teşekkür ediyoruz” diye konuştu.
Alanlı: “Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur”
İzmir Defterdarı Ömer Alanlı da iş dünyasının sahadan aktardığı bilgilerin kamu yönetimi açısından önem taşıdığını belirterek İZSİAD’a duyarlılığı ve çözüm odaklı yaklaşımı için teşekkür etti.
Alanlı, “Sanayicilerimizin ve iş dünyasının sahada karşılaştığı sorunların doğru biçimde ortaya konulması, çözüm yollarının değerlendirilmesi açısından büyük değer taşıyor. Üretimin, yatırımın ve istihdamın sürdürülebilirliği için işletmelerimizin karşılaştığı güçlüklerin ilgili kurumlarla paylaşılması önemli. Sanayicimizin sorunları bizim de sorunumuzdur. İZSİAD’ın sektörlerin ihtiyaçlarını tespit ederek bunları somut çözüm önerileriyle birlikte gündeme taşımasını değerli buluyor, bu duyarlılıkları için teşekkür ediyorum” dedi.
Raporda yer alan sorunlar ve çözüm önerileri
İZSİAD’ın 2026 yılında gerçekleştirdiği çelik, makine ve metal ile inşaat sektörü değerlendirme toplantılarından elde edilen tespitler ve çözüm önerileri, İzmir Defterdarı Ömer Alanlı’ya sunulan raporda yer aldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görev alanına giren başlıklar şöyle sıralandı:
“1. “KDV iadeleri işletme sermayesini eritiyor”
Yatırım teşvik belgeli satışlar, ihracat ve indirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iadeleri bir yıla yaklaşan sürelerde alınabiliyor. Yüksek enflasyonda bu, işletme sermayesinin erimesi demek.
Çözüm önerisi: Yeminli Mali Müşavir raporu ibraz edildiğinde, teminat mektubu aranmadan iadenin hızla hesaba geçirilmesi.
2. “Tevkifat ile tahsilat vadesi arasındaki açık”
Yüzde 20 KDV ve tevkifat peşin ödenirken piyasadaki tahsilat vadeleri uzun. Bu fark sanayici üzerinde yapay bir finansman yükü oluşturuyor.
Çözüm önerisi: Vergi uyumu tam ve uzun süreli ihracat performansı olan üreticiler için bir “Güvenli Tedarikçi Puanlama Sistemi” oluşturulması; bu firmaların yurt içi hammadde alımlarında KDV muafiyeti ya da tevkifatın esnetilmesi.
3. “Stopaj ve prim yükü”
Kâr dağıtımındaki yüzde 15 stopaj, kârın yeniden yatırıma dönmesini ve öz kaynakların güçlenmesini baskılıyor. İnşaatta hakediş stopajının yüksekliği ve SGK priminin fiilî işçilik yerine toplam iş bedelinden hesaplanması, nakit akışını ve “borcu yoktur” belgesi almayı zorlaştırıyor.
Çözüm önerisi: Taahhüt işlerinde stopaj ve prim hesabının reel işçilik oranlarına göre yeniden düzenlenmesi; kurumlar vergisinde olası bir indirimde ihracatçı sanayicinin avantajının korunması.
4. “Fire oranları güncel üretim teknolojisini yansıtmıyor”
Mevcut fire oranlarının güncel üretim teknolojilerini yeterince yansıtmaması, sanayi işletmelerinin üretim süreçlerinde karşılaştığı mali sorunlar arasında yer alıyor.
Çözüm önerisi: Proje bazlı fire oranlarının sanayi odası raporlarıyla tescil edilmesi ve vergi idaresince bu güncel oranların esas alınması.
5. “Kayıt dışılık ve denetimde adalet”
Kayıt dışı faaliyetin kayıt altına alınmasındaki gecikme vergi adaletini zedeliyor. Denetimler ağırlıkla zaten kayıtlı firmalara yöneliyor, merdiven altı üretim denetim dışında kalıyor.
Çözüm önerisi: Enerji tüketimi, iş gücü hareketleri ve lojistik verilerinin yapay zekâ destekli taranmasıyla risk bazlı dijital denetim yapılması ve denetim yükünün kurumsal firmalardan tabana yayılması. Sistem, hiçbir işletmeyi otomatik olarak kayıt dışı ilan etmemeli, yalnızca denetimin önceliğini belirlemeli.
6. “Kentsel dönüşüm ve taahhütte mali yük”
Ruhsat, altyapı ve harç bedelleri yüksek. Geçmişte kentsel dönüşüm projelerine tanınan bazı mali muafiyet ve teşviklerin daraltılması, deprem riskine karşı dönüşmesi gereken binalarda proje başlangıç maliyetini artırıyor.
Çözüm önerisi: Harç ve vergi yükünün makul seviyeye çekilmesi, dönüşüm projelerinde mali teşviklerin yeniden değerlendirilmesi, dönüşüm finansmanında özellikle düşük gelirli hak sahipleri için kamu katkısı ve uzun vadeli dönüşüm kredileri sağlanması. Taahhüt projelerinde likiditeyi kilitleyen yüzde 10 teminat mektubu yerine kefalet sigortasının yasal olarak teşvik edilmesi.”
