Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle gıdalarda kullanılan aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin kullanım koşulları ile etiketleme esasları yeniden düzenlendi.
Yönetmelik; gıdalarda kullanılan veya kullanılması amaçlanan aroma vericileri, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini, bunları içeren gıdaları, aroma vericilerin kaynak materyallerini ve tütsü aroma vericilerinin üretim koşullarını kapsıyor. Sadece tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip maddeler ile işlenmemiş gıdalar ise düzenlemenin kapsamı dışında tutuldu.
DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI AROMA VERİCİLER YASAKLANDI
Yeni düzenlemeye göre gıdalarda yalnızca mevcut bilimsel kanıtlar temelinde tüketici sağlığı açısından güvenilirlik riski doğurmayan ve tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler ile aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılabilecek.
Yönetmelikte, domuz ve böcek kaynaklı aroma vericilerin, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin gıdalarda kullanılamayacağı hükme bağlandı.
Düzenlemeye uygun olmayan aroma vericiler ile bunları içeren gıdalar piyasaya arz edilemeyecek. Yönetmelik kapsamındaki ürünler ayrıca herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya sunulamayacak.
BAZI AROMA VERİCİLER BAKANLIK İZNİNE TABİ OLACAK
Aroma verici maddeler ile belirli aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, aroma öncülleri, diğer aroma vericiler ve belirli kaynak materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi Tarım ve Orman Bakanlığının değerlendirmesi ve iznine tabi olacak.
Kullanılmasına izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyaller yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alacak. Yalnızca bu listede bulunan ürünler, belirtilen kullanım koşullarına uyulması şartıyla piyasaya arz edilebilecek ve gıdalarda kullanılabilecek.
Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamındaki bir aroma verici veya kaynak materyalin de listeye alınabilmesi için ilgili mevzuata göre izin almış olması gerekecek.
"DOĞAL" İBARESİ İÇİN YÜZDE 95 ŞARTI
Yönetmelikle aroma vericilerin etiketlerinde kullanılacak ifadeler de yeniden belirlendi.
Buna göre bir aroma vericinin etiketinde "doğal" ifadesinin bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal kaynakla birlikte kullanılabilmesi için aroma verici bileşenlerin tamamının veya ağırlıkça en az yüzde 95'inin etikette belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek.
Aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin yalnızca doğal aroma verici maddelerden oluşması durumunda ise "doğal aroma verici madde/maddeler" ifadesi kullanılabilecek.
Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketlerinde ürünün adı, kullanım amacı, saklama koşulları, parti numarası, bileşenleri, üretici veya ithalatçı bilgileri, net miktar ve tavsiye edilen tüketim ya da son tüketim tarihi gibi bilgilerin bulunması zorunlu olacak.
10 AROMA VERİCİ 2026 SONUNDA YASAKLANACAK
Yönetmeliğin geçiş hükümleri kapsamında bazı aroma verici maddelerin kullanımına son verilmesi de kararlaştırıldı.
Buna göre FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31 Aralık 2026'dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak.
Bu maddelerin veya bu maddelerden herhangi birini içeren gıdaların ithalatına da aynı tarihten itibaren izin verilmeyecek.
Söz konusu aroma vericileri içeren ve 31 Aralık 2026'dan önce piyasaya sunulmuş gıdalar ise raf ömürleri boyunca piyasada kalabilecek.
İKİ AROMA VERİCİNİN KULLANIMI SINIRLANDIRILACAK
FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici maddeler de 31 Aralık 2026'dan itibaren yalnızca yönetmeliğin EK-1 Bölüm A, Tablo 1'inde belirtilen gıda kategorilerinde kullanılabilecek.
Yönetmeliğin yayımlanmasından önce piyasaya arz edilen ve bu maddeleri içeren gıdalar da raf ömürleri süresince piyasada bulunabilecek.
İŞLETMELERE 31 ARALIK 2026'YA KADAR SÜRE
Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmelerinin yeni hükümlere 31 Aralık 2026'ya kadar uyum sağlaması gerekecek.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar raf ömürleri sona erene kadar satışta kalabilecek.
İşletmeler, yeni yönetmeliğe uyum sağlayana kadar 2011 yılında yayımlanan ve yeni düzenlemeyle yürürlükten kaldırılan eski Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümlerine uymaya devam edecek.
Yeni yönetmelik 14 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.
