Metehan UD/ EGEDESONSÖZ – Sayıştay’ın Menemen Belediyesi’nin 2025 yılı hesaplarına ilişkin denetim raporunda, sosyal denge sözleşmesinin süresinden tazminat tutarına, konser organizasyonlarından personel şirketine yapılan ödemelere kadar çeşitli mevzuat aykırılıkları tespit edildi. Raporda, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevlerinin aynı kişilerde birleştiği, tasarruf tedbirlerine aykırı festival organizasyonları düzenlendiği ve sanatçı temini için yapılan doğrudan temin alımlarına sahne, ses ve ışık sistemi gibi hizmetlerin de dahil edildiği belirtildi.
721 MİLYON TL’Yİ AŞAN OLUMSUZ FAALİYET SONUCU
Sayıştay raporunda yer alan mali verilere göre Menemen Belediyesi’nin 2025 yılı faaliyet giderleri 4 milyar 97 milyon 36 bin 448 TL, faaliyet gelirleri ise 3 milyar 316 milyon 402 bin 580 TL olarak gerçekleşti. Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan tutar 59 milyon 604 bin 807 TL olurken dönem olumsuz faaliyet sonucu 721 milyon 29 bin 60 TL olarak kaydedildi.
SOSYAL DENGE SÖZLEŞMESİNDE ÜÇ AYRI AYKIRILIK
Sayıştay raporunda, Menemen Belediyesi ile Tüm Yerel-Sen arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinin metninde ve uygulanmasında 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na aykırılıklar bulunduğu kaydedildi.
Raporda, sözleşmenin 1 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girdiği ve 31 Aralık 2023 tarihinde sona ereceğinin düzenlendiği, ancak yeni sözleşme imzalanana kadar eski sözleşme hükümlerinin uygulanmaya devam edildiği belirtildi. Sayıştay, sözleşmenin yürürlük süresinin 31 Mart 2024 yerel seçim tarihini aşamayacağını vurgulayarak uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu değerlendirdi.
Belediyenin, eski sözleşmenin yeni sözleşme imzalanana kadar uygulanacağını savunduğu belirtilen raporda, kanunun emredici hükümleri karşısında bu gerekçenin geçerli olmadığı ifade edildi. Sözleşmenin mevzuata uygun şekilde yenilenmesi gerektiği kaydedildi.
Rapordaki ikinci tespit, sosyal denge sözleşmesine toplu sözleşmenin konusu olmayan ve 4688 ile 4736 sayılı kanunlara aykırılık oluşturabilecek hükümlerin konulması oldu. Denetçiler, söz konusu hükümlerin sözleşmede yer almaması gerektiğini belirtirken belediyenin bu tespitle ilgili açıklama sunmadığını bildirdi.
Üçüncü tespitte ise sosyal denge tazminatının mevzuatta belirlenen tavan tutarı aştığı kaydedildi. 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan 7. Dönem Toplu Sözleşmesi’nde aylık sosyal denge tazminatı tavanı, en yüksek devlet memuru aylığının ek gösterge dahil yüzde 120’si olarak belirlenmişti. Sayıştay, belediye ile yetkili sendika arasında yapılan sözleşmede bu sınırın üzerinde tazminat düzenlendiğini tespit etti.
HARCAMA VE MUHASEBE YETKİSİ AYNI KİŞİLERDE BİRLEŞTİ
Raporda yer alan bir diğer bulgu, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevlerinin aynı kişiler tarafından yürütülmesi oldu.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre bu iki görevin aynı kişide birleşemeyeceğini hatırlatan Sayıştay, belediyenin çeşitli müdürlüklerindeki bazı harcamalarda söz konusu kuralın ihlal edildiğini belirtti.
Belediyenin, durumun muhasebe yetkilisi sertifikasına sahip personel yetersizliğinden kaynaklandığını bildirdiği aktarılan raporda, bu gerekçenin mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmadığı vurgulandı. Belediye ise aykırılığın tekrarlanmaması için gerekli tedbirlerin alınacağını ifade etti.
FESTİVAL HARCAMALARI TASARRUF TEDBİRLERİNE TAKILDI
ÜSayıştay, Menemen Belediyesi tarafından düzenlenen iki festival için yapılan harcamaların da Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uygun olmadığını tespit etti.
Raporda, festivaller kapsamında tanıtım ve reklam hizmetleri, sanatçı ücretleri ile sanatçı ekiplerinin konaklama, ulaşım ve yeme-içme giderleri için hizmet alımları yapıldığı belirtildi.
17 Mayıs 2024 tarihli Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nde, uluslararası toplantılar ve millî bayramlar dışında açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlar nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenemeyeceği, hediye verilemeyeceği ve diğer adlar altında ödeme yapılamayacağı hatırlatıldı.
Denetçiler, söz konusu festivallerin genelgede istisna tutulan organizasyonlar arasında değerlendirilemeyeceğini kaydetti. Belediye ise bundan sonraki işlemlerde mevzuata uygun davranılacağını bildirdi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
Yapılan incelemede, Belediye tarafından farklı tarihlerde iki adet festival tertip ettiği, tanıtım, reklam, sahne alacak sanatçıların sahne ücreti ve ekibinin konaklama, ulaşım, yeme-içme gibi harcamaları için hizmet alımı yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu festival, uluslararası toplantı veya milli bayram niteliğinde olmadığından Genelge'nin istisna tuttuğu bir organizasyon olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Denetim tespiti üzerine Kamu idaresi tarafından, bulgu doğrultusunda bundan sonraki işlemlerde mevzuata uygun davranılacağı ifade edilmiştir. Kamu kaynaklarının korunması amacıyla kamu harcamalarında tasarruf yapılmasını öngören Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde yer alan hükümlere uygun işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
KONSER İHALESİNDE SANATÇI, SAHNE VE TEKNİK HİZMETLER BİRLEŞTİRİLDİ
Sayıştay’ın bir başka tespiti, konser organizasyonlarında sanatçı temini için kullanılan doğrudan temin yönteminin kapsamıyla ilgili oldu.
Rapora göre belediye, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sanatçı temini için yaptığı alımlara sahne kurulumu, ses ve ışık sistemleri, teknik ekipman ve diğer organizasyon hizmetlerini de dahil ederek bütün hizmetleri tek bir firmadan aldı.
Söz konusu yöntemin, ihtiyaçla ilgili özel hak sahibi tek bir kişi veya kuruluştan alım yapılabilmesi durumunda kullanılabileceğini hatırlatan Sayıştay, sahne kurulumu ve teknik hizmetlerin piyasada birden fazla firma tarafından sunulabileceğine dikkat çekti.
Raporda, bu hizmetlerin sanatçıya ilişkin özel hak kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek sanatçı temininin diğer hizmetlerden ayrılması gerektiği ifade edildi. Sahne kurulumu, ses ve ışık sistemleri ile teknik hizmetlerin ise tutarlarına göre kanunda öngörülen ihale usulleriyle ayrıca temin edilmesi gerektiği kaydedildi. Belediye, bulguya katıldığını ve sonraki harcamalarda gerekli düzenlemelerin dikkate alınacağını bildirdi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
Yapılan incelemede, İdare tarafından düzenlenen konser organizasyonu kapsamında, 4734 sayılı Kanun'un 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca sanatçı temini için başvurulan doğrudan temin alımına; sahne kurulumu, ses sistemi, ışık sistemi, teknik ekipman temini ve organizasyona ilişkin diğer hizmetlerin de dahil edildiği ve bu giderlerin tamamının e tek bir firmadan temin edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu hizmetlerin piyasada birden fazla firma tarafından sunulabilecek nitelikte olduğu açık olup bu hizmetlerin sanatçı teminine ilişkin özel hak kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup bundan sonraki harcamalarda söz konusu hususun dikkate alınacağını ifade etmiştir.
Konser organizasyonlarında yalnızca sanatçı teminine ilişkin kısmın 4734 sayılı Kanun'un 22'nci maddesinin (b) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle karşılanması; sahne kurulumu, ses ve ışık sistemi ile diğer teknik hizmetlerin ise tutarına göre Kanun'da öngörülen ihale usulleriyle ayrıca temin edilmesi gerekmektedir.
MALİ KAYNAKLAR KAMU SERMAYELİ BANKALAR DIŞINDA DEĞERLENDİRİLDİ
Raporda, belediyenin bütçesinde veya tasarrufunda bulunan mali kaynakların Kamu Haznedarlığı mevzuatına aykırı biçimde kamu sermayeli bankalar dışında açılan hesaplarda değerlendirildiği tespitine de yer verildi.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nde belediyelerin kapsam içinde bulunduğu hatırlatılarak mali kaynakların yönetiminde ilgili düzenlemelere uygun hareket edilmesi gerektiği belirtildi.
PERSONEL ŞİRKETİYLE HİZMET ALIM SÖZLEŞMESİ İMZALANMADI
Sayıştay raporundaki son bulgulardan biri, Menemen Belediyesi ile belediyenin personel şirketi arasındaki ödeme sürecine ilişkin oldu.
Raporda, belediye ile personel şirketi arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesinin imzalanmadığı, buna karşın şirkete yapılan ödemelerin hesaplanmasında şirket ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ve eklerinin dikkate alındığı belirtildi.
Denetçiler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında belediye ile personel şirketi arasında birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesi imzalanması ve ödemelerin bu sözleşme üzerinden yapılması gerektiğini vurguladı.
Belediye, söz konusu aykırılığın giderilmesine yönelik işlemlerin yapılacağını bildirdi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24'ncü madde ve 09.04.2018 tarih 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve atıfta bulunulan kamu ihale mevzuatı uyarınca; Belediye ile belediye şirketi arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesi imzalanması, Sözleşmeye esas işçilik kalemlerinin ve birim fiyat teklif cetvelinin oluşturulması, Sözleşme kalemlerinin asgari işçilik maliyetlerinin hesaplanması, Asgari işçilik maliyetleri üzerine sözleşme giderleri ve yüklenici kâr oranı eklenerek yaklaşık maliyetin hesaplanması gerekmektedir.
Ancak, Menemen Belediyesi ile Belediyenin personel şirketi arasında hizmet alım sözleşmesinin imzalanmadığı; ancak, Şirkete yapılan ödemelerin hesaplanmasında şirket ile sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ve eklerinin dikkate alındığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin yapılacağını ifade etmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde anlaşılacağı üzere mahiyeti itibariyle personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım işi niteliğinde olan işler için Belediye ile Personel Şirketi arasında birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesinin imzalanması ve ödemelerin bu sözleşmeye göre yapılması gerekmektedir.
BİRİKMİŞ İZİNLER İÇİN SAYIŞTAY UYARISI
Menemen Belediyesi’nde işçilerin önceki yıllardan kalan yıllık ücretli izinlerinin bulunduğu tespit edildi. Sayıştay, yıllık izin hakkından vazgeçilemeyeceğini vurgulayarak birikmiş izinlerin kanuna uygun şekilde kullandırılması gerektiğini belirtti. Raporda, izinlerin kullandırılmaması durumunda idarenin idari para cezasıyla karşılaşabileceği, kullanılmayan izinlerin iş sözleşmesinin sona ermesi halinde son ücret üzerinden ödenmesinin ise belediyeye yüksek mali yük getirebileceği ifade edildi. Belediye yönetimi, bulguya katılarak gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirdi.
TAŞINMAZLAR İHALESİZ KİRAYA VERİLDİ
Sayıştay, Menemen Belediyesi’ne ait bazı arazi, mesken, dükkân ve kahvehanelerin gerekli meclis veya encümen kararı alınmadan ve ihale yapılmadan “işgaliye sözleşmesi” adı altında kiraya verildiğini tespit etti. Raporda, söz konusu uygulamanın 2022 yılı denetim raporunda da yer almasına rağmen 2025 yılında düzeltici işlem yapılmadığı ve kira gelirlerinin ecrimisil tahakkuku üzerinden sürdürüldüğü belirtildi. Taşınmazların mevzuata uygun ihale yöntemiyle kiraya verilmesi gerektiği vurgulandı.
90’LI YILLARDAN KALAN KİRALAMALAR
Belediyeye ait bazı taşınmazların kira süreleri sona ermesine rağmen yeniden ihale yapılmadan ecrimisil karşılığında kullandırılmaya devam edildiği belirlendi. Sayıştay raporunda, 1990’lı yıllarda ihale edilen bazı taşınmazların dahi ecrimisil karşılığında kullanılmayı sürdürdüğü kaydedildi. Kira süresi biten taşınmazlar için yeniden ihale yapılması, işgalin devam etmesi halinde ise tahliye için gerekli hukuki işlemlerin başlatılması gerektiği ifade edildi.
TAPU KAYITLARINDA UYUMSUZLUK
Belediyenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların tapudaki kullanım bilgileriyle mevcut kullanım şekillerinin farklı olduğu tespit edildi. Sayıştay, taşınmazların tapu kayıtlarının fiili durumla uyumlu hale getirilmesi ve gerekli cins tashihi işlemlerinin yapılması gerektiğini belirtti.
MUHASEBE KAYITLARINDA GERİYE DÖNÜK DEĞİŞİKLİK
Belediyenin 2025 yılı muhasebe kayıtlarını inceleyen Sayıştay, birleştirilmiş veriler defterinin farklı tarihlerde sisteme yüklenen sürümleri arasında değişiklikler yapıldığını belirledi. Bazı yevmiye kayıtlarında hesap kodlarının değiştirildiği, çok sayıda boş yevmiye numarası bulunduğu ve bazı kayıtların tarihlerinin geriye dönük olduğu tespit edildi. Belediye yönetimi kayıtların mevzuata uygun tutulduğunu savunsa da Sayıştay, incelemede aykırılıkların sürdüğünü kaydetti. Raporda, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun biçimde düzeltilmemesi ve yevmiye numaralarının tarih ve sıra düzenine uymamasının mali tabloların güvenilirliğini zedeleyebileceği belirtildi.
247,6 MİLYON TL’LİK TEMLİK İŞLEMİ
Menemen Belediyesi’nin 2024 yılında toplam 247 milyon 652 bin 327 TL tutarında 23 alacak temliknamesini kabul ettiği tespit edildi. Sayıştay, temliknamelerin noter tarafından düzenlenmediğini, devredilen alacaklara ilişkin fatura tarih, numara ve tutarlarının belgelerde yer almadığını ve alacağını devredenlerin SGK prim borcu ile vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgelerin aranmadığını belirledi. Bu eksikliklerin mükerrer ödemeye ve kamu zararına yol açabileceği vurgulandı. Ayrıca 23 temliknameye ilişkin damga vergisinin ödenip ödenmediğinin kontrol edilmediği ve herhangi bir kesinti yapılmadığı kaydedildi. Belediye, gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirdi.
VERGİ LİSTELERİNDE TUTARSIZLIK
İşyeri açma ruhsatları, ilan ve reklam vergisi mükellefleri ile çevre temizlik vergisi mükelleflerine ilişkin listelerin birbiriyle uyumlu olmadığı tespit edildi. Sayıştay, listelerden birinde yer alan bazı mükelleflerin diğerlerinde bulunmadığını belirterek bu durumun belediyenin gelir kaybına yol açabileceğine dikkat çekti. Listelerin karşılaştırılarak uyumlu hale getirilmesi istendi.
BÜYÜKŞEHİRE ÇEVRE TEMİZLİK VERGİSİ PAYI GEÇ AKTARILDI
Belediyenin tahsil ettiği çevre temizlik vergisinden Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılması gereken yüzde 20’lik payı süresinde ödemediği belirlendi. Raporda, ödemelerin zamanında yapılmadığı ve tutarların Büyükşehir Belediyesi’nin ilçe belediyesine aktaracağı ödemelerden mahsup edildiği kaydedildi. Sayıştay, gecikmeden kaynaklanan faiz ve benzeri zararlar bakımından ilgili belediye başkanı ile muhasebe yetkilisinin sorumluluğuna ilişkin mevzuat hükümlerini hatırlatarak gerekli işlemlerin zamanında yapılması gerektiğini vurguladı.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
İlçe belediyeleri tahsil ettikleri çevre temizlik vergisinin yüzde yirmisini (süresinde ödenmeyen çevre temizlik vergisinin gecikme zammıyla birlikte tutarının) takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar Büyükşehir Belediyelerine aktarmakla yükümlüdür. İdareler tahsil ettikleri çevre temizlik vergisini zamanında Büyükşehir Belediye hesabına yatırmadıkları takdirde, Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebi üzerine söz konusu tutar İller Bankası tarafından ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek alacaklı Büyükşehir Belediyesinin hesabına aktarılacaktır. İlçe belediyeleri zamanında ödemediği için gecikmeden kaynaklanacak gecikme zammı ilçe belediye bütçesinden ödenmemelidir.
Büyükşehir Belediyesi’ne ödenecek gecikme zammından ilgili ilçe belediye başkanı ve sayman şahsen sorumlu olduğu için bu tutarın bu kişilerden alınması gerekir. Çevre temizlik vergi paylarıyla ilgili olarak yapılan incelemede, belediyenin genellikle çevre temizlik payını süresinde ödemediği, büyükşehir belediyesinin ilçe belediyesine göndereceği tutar üzerinden mahsup edildiği görülmüştür. Mahsup işlemi ise çevre temizlik vergisinin ödenmesi gereken tarihten sonra yapılmıştır. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
2464 sayılı Kanun'un mükerrer 44'üncü maddesine göre ilçe belediyesi Büyükşehir Belediyesine ödemeleri gereken çevre temizlik vergisini süresinde ödemeleri, süresinde ödenmeyen çevre temizlik vergi payları ile ilgili olarak Büyükşehir Belediyesinin payın tahsil edilmesi için 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 23'üncü maddesinin son fıkra hükmünü dikkate alınarak gerekli işlemi yapacağı, gecikmeden kaynaklı faiz ve benzeri giderlerin ise aktarmaları zamanında yapmayan ilçe belediye başkanı ile muhasebe yetkilisinden alınması için gerekli süreci işleteceği dikkate alındığında, bu duruma meydan vermemek için gerekli işlemin süresinde yapılması gerekir.
TATİL GÜNÜ ÇALIŞAN İŞYERLERİNDEN HARÇ ALINMADI
Menemen Belediyesi sınırlarında ulusal bayram günlerinde faaliyet gösteren işyerlerine yönelik Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı tespit edildi. Sayıştay, belediyenin bu harçtan herhangi bir gelir elde etmediğini belirterek ulusal bayramlarda çalışan işyerlerinin tespit edilmesini ve gerekli tahsilatın yapılmasını istedi.
EĞLENCE VERGİSİ TAHAKKUK ETTİRİLMEDİ
Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren bar, pavyon, gece kulübü, bilardo salonu, oyun salonu ve canlı müzik yapılan işletmelerin de aralarında bulunduğu yedi faaliyet türünde çok sayıda işyeri için eğlence vergisi tahakkuk ettirilmediği belirlendi. Sayıştay, mevcut yılın yanı sıra geçmiş yıllara yönelik tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin de yapılması gerektiğini bildirdi.
SÜRELİ DOĞRUDAN TEMİNLERDE SÖZLEŞME YOK
Menemen Belediyesi’nin belirli bir süreyi kapsayan bazı doğrudan temin alımlarında sözleşme düzenlemediği tespit edildi. Sayıştay, hizmet alımları ve yapım işlerinde sürenin söz konusu olduğu durumlarda sözleşme yapılmasının zorunlu olduğunu hatırlatarak bu eksikliğin giderilmesini istedi.
TEKLİF ALMADAN ALIM YAPILDI
Belediyenin 2025 yılında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı mal alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı, alımların yalnızca tek firmadan teklif alınarak sonuçlandırıldığı belirlendi. Ödeme belgelerinde piyasa fiyat araştırması tutanaklarının da bulunmadığı kaydedildi. Sayıştay, rekabet ortamının oluşmamasının kamu kaynaklarının rayiç bedelin üzerinde kullanılmasına yol açabileceğini belirterek yeterli sayıda firmadan teklif alınmasını ve araştırma sonuçlarının belgelendirilmesini istedi.
Raporda şu ifadeler yer aldı:
Yapılan incelemede, belediye tarafından 2025 yılında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen birtakım mal alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı, yalnızca tek firmadan teklif alınmak suretiyle toplam alım yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu alımlara ilişkin ödeme belgelerinde piyasa fiyat araştırması tutanağının bulunmadığı görülmüştür. Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Piyasa fiyat araştırması yapılmadan gerçekleştirilen mal alımları, rekabet ortamının oluşturulamamasına ve kamu kaynaklarının rayiç bedelin üzerinde alım yapılarak harcanmasına yol açabilmektedir. Bu nedenle doğrudan temin yöntemiyle yapılacak tüm mal alımlarında, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından yeterli sayıda firmadan fiyat teklifi alınmak suretiyle piyasa fiyat araştırmasının usulüne uygun biçimde yapılması ve sonuçların tutanağa bağlanarak ödeme belgelerine eklenmesi gerekmektedir.
46,8 MİLYON TL’LİK PEYZAJ ALIMINA İHALE ELEŞTİRİSİ
Menemen Belediyesi’nin park, yeşil alan ve ağaçlandırma çalışmalarında kullanmak üzere yaklaşık 46 milyon 850 bin TL tutarında peyzaj malzemesini ihale yapmadan temin ettiği tespit edildi. Alımın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun istisna hükmü kapsamında gerçekleştirildiği ancak belediyenin kuruluş amacı ve mevzuatında söz konusu ürünleri işleme, değerlendirme, iyileştirme veya satma görevi bulunmadığı belirtildi. Sayıştay, bu nedenle alımların istisna kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve ihale yoluyla gerçekleştirilmesi gerektiğini bildirdi. Belediye yönetimi ise sonraki alımlarda ihale yoluna gidileceğini ifade etti.
DOĞRUDAN TEMİNDE PARASAL LİMİTİ AŞMAMAK İÇİN ALIMLAR BÖLÜNDÜ
Sayıştay raporunda, Menemen Belediyesi’nin benzer nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini kısa aralıklarla, bazı durumlarda aynı gün içinde ve aynı firmalardan doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği tespit edildi. Alımların toplam tutarlarının mevzuatta belirlenen parasal limitleri aştığı, buna rağmen limitlerin altında kalınması amacıyla ihtiyaçların kısımlara bölündüğü belirtildi.
Raporda, “Aynı nitelik ve türdeki ihtiyaçlarını planlayıp Kanun’un temel ihale usulleriyle ihtiyacını temin etmek yerine, ihtiyaçların kısımlara bölünerek her birinin doğrudan temin ile alınmasının mevzuata aykırı olduğu” değerlendirmesine yer verildi.
2025 yılı için büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idarelerde doğrudan temin sınırının 800 bin 366 TL, pazarlık usulündeki ilgili parasal limitin ise 2 milyon 668 bin 214 TL olduğu hatırlatılan raporda, bu tutarların altında kalmak amacıyla alımların bölünemeyeceği vurgulandı.
Kamu İhale Kurulu’nun geçmişte verdiği bir karara da yer verilen raporda, aynı ihtiyaca yönelik dört ayrı doğrudan temin işleminin toplam tutarının limiti aşması nedeniyle mevzuata aykırı bulunduğu aktarıldı. Menemen Belediyesi’nin de bulguya katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirdiği kaydedildi.
TEKNİK ÖZELLİKLER BELİRLENMEDEN ALIM YAPILDI
Sayıştay, Menemen Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, işin niteliğini ortaya koyan ayırt edici teknik özelliklerin belirlenmediğini de tespit etti. Raporda, alımların kalemler halinde sıralanarak fiyat teklifi alındığı ancak ürünlerin veya yapılacak işlerin teknik niteliklerinin yeterince ortaya konulmadığı belirtildi.
Raporda, idarelere doğrudan temin sürecinde tanınan esnekliğin sınırsız olmadığına dikkat çekilerek “Bütün mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin nitelikleri belirlenmeksizin yapılabileceğini kabul etmek mümkün görünmemektedir” ifadeleri kullanıldı.
Standart kırtasiye ve gıda ürünlerinde teknik şartname hazırlanmasının her zaman gerekli olmayabileceği belirtilirken, özellikle demirbaş alımları ile hizmet ve yapım işlerinde teknik özelliklerin belirlenmesinin önem taşıdığı vurgulandı.
Sayıştay, “Demirbaşlar gibi alımlarda, ya da hizmet ve özellikle yapım işlerinde işin teknik özelliklerinin gösterildiği” değerlendirmesine yer vererek alımların niteliğine uygun teknik koşulların belirlenmesi gerektiğine işaret etti. Belediye yönetiminin bu bulguya da katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirdiği aktarıldı.
