Berivan KAYA/EGEDESONSÖZ- Menderes Belediyesi 2025 yılı sayıştay raporu açıklandı. Raporda 22 bulgu yer aldı. Sayıştay’ın Menderes Belediyesi’ne yönelik denetiminde, belediyenin kira alacaklarının tahsilinde yaşanan aksaklıklar dikkat çekti.
1,9 MİLYON TL’LİK MUHASEBE HATASI!
Menderes Belediyesi’nin yol bakım ve onarımı için yaptığı yaklaşık 1,9 milyon TL’lik harcama, Sayıştay raporuna yansıdı. Yol ve altyapı varlıklarının değerine eklenmesi gereken 1 milyon 937 bin TL’lik giderin doğrudan gider hesabına kaydedildiği tespit edildi. Sayıştay’ın denetim raporunda, belediye sınırları içerisindeki yolların bakım ve onarımı için düzenli olarak malzeme alımı yapıldığı belirtildi. Ancak bu malzemeler için yapılan 1 milyon 937 bin 987 TL’lik harcamanın, ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekirken 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek giderleştirildiği kaydedildi. Raporda, maddi duran varlıkların değerini, kullanım süresini veya sağladığı faydayı artıran harcamaların ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmesi ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınması gerektiği vurgulandı. Belediye yönetimi de Sayıştay’ın tespitine katılarak, değer artırıcı harcamaların ilgili varlık hesaplarında takip edilmesi ve varlıkların kayıtlı değerine eklenmesi gerektiğini bildirdi.
32 TAŞINMAZI KAYITLARDA İZLENMEDİ!
Menderes Belediyesi’nin diğer kamu kurumlarına tahsis ettiği 32 taşınmazın muhasebe kayıtlarında ilgili hesaplarda izlenmediği ortaya çıktı. Sayıştay, eksikliğin belediyenin mali tablolarında taşınmazların mülkiyet ve tahsis durumlarının doğru şekilde görülememesine neden olduğunu belirtti. Sayıştay’ın denetim raporunda, belediyenin mülkiyetinde bulunan ve diğer kamu kurumlarına tahsis edilen arsa ve binaların, mevzuatta belirtilen yardımcı hesap kodlarında takip edilmediği tespit edildi.
Raporda, tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre ilgili varlık hesaplarında ayrı ayrı izlenmesi gerektiği vurgulandı. Söz konusu kayıt eksikliği nedeniyle belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarla başka kurumların kullanımına tahsis edilen taşınmazların mali tablolarda birbirinden ayrıştırılamadığı kaydedildi. Belediye yönetimi, Sayıştay’ın tespitine katılarak gerekli düzeltme işlemlerinin yapılacağını bildirdi.
11,2 MİLYON TL’LİK KIDEM TAZMİNATI KAYDI HATALI!
Emekli olan işçilere ödenen 11 milyon 225 bin TL’lik kıdem tazminatının muhasebe kayıtlarında hatalı hesap kullanıldığı tespit edildi. Sayıştay, ödemelerin kıdem tazminatı karşılığı hesabı yerine giderler hesabına kaydedildiğini belirtti.
Sayıştay’ın denetim raporunda, emekli olan işçilere yapılan toplam 11 milyon 225 bin 550 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemelerinin, mevzuatta öngörülen 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği kaydedildi. Raporda, kıdem tazminatı ödemelerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde kaydedilmesi gerektiği vurgulandı.
ARSA SATIŞLARI SAYIŞTAY’A TAKILDI
Sayıştay raporunda ihale yoluyla sattığı arsaların muhasebe kayıtlarında hata yapıldığı Sayıştay raporuna yansıdı. Satılan taşınmazların kayıtlardan çıkarılmasında satış bedelinin esas alındığı, kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki farkın gelir ve gider hesaplarına yansıtılmadığı tespit edildi. Arsa satışlarına ilişkin muhasebe işlemlerinin mevzuata uygun yapılmadığı belirtildi. Taşınmazların kayıtlı değeri yerine satış bedeli kadar tutarın 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’ndan düşüldüğü, 600 Gelirler ve 630 Giderler hesaplarının ise kullanılmadığı kaydedildi. Raporda, bu uygulamanın mali tablolarda arazi ve arsalar ile faaliyet gelir ve giderlerine ilişkin eksik bilgi oluşmasına neden olduğu vurgulandı. Satış bedeli ile taşınmazın kayıtlı değeri arasındaki farkın, farkın niteliğine göre gelir veya gider hesabında gösterilmesi gerektiği belirtildi.
AMORTİSMAN HESAPLARI ŞAŞTI: MİLYONLUK FARK!
Sayıştay’ın incelemesinde, belediyenin maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı, bazıları için ise varlıkların kayıtlı değerini aşan tutarlarda amortisman hesaplandığı belirlendi. Amortisman ayrılmayan varlıklar arasında, toplam değeri 19 milyon 420 bin 515 TL olan diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri yer aldı. Ayrıca 7 bin 80 TL değerindeki kütüphane mobilyaları ile 708 TL değerindeki basılı yayınlar için de amortisman ayrılmadığı tespit edildi. Fazla amortisman ayrılan varlıklarda ise en dikkat çekici fark meydanlarda ortaya çıktı. Kayıtlı değeri 71 milyon 749 bin TL olan meydanlar için 82 milyon 822 bin TL amortisman ayrıldığı, böylece 11 milyon 73 bin TL’lik fark oluştuğu kaydedildi. Su kuyularında 70 bin 275 TL, temsil ve tören demirbaşlarında ise 40 bin 715 TL fazla amortisman hesaplandığı görüldü. Bazı varlıkların kayıtlı değeri sıfır olmasına rağmen amortisman ayrılması da raporda yer aldı.
1 MİLYON TL’LİK YAZILIM GİDERİ HATALI KAYDEDİLDİ!
Belediyenin bilgisayar programı ve yazılım alımları için yaptığı 1 milyon 74 bin TL’lik harcamanın muhasebe kayıtlarına hatalı işlendiği Sayıştay raporuna yansıdı. Maddi olmayan duran varlık niteliğindeki alımların “Haklar” hesabına kaydedilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği, bu nedenle belediyenin mali tablolarında hata oluştuğu belirtildi.
Sayıştay denetiminde, bilgisayar programı ve yazılım alımları için yapılan 1 milyon 74 bin 512 TL’lik harcamanın, 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirildiği tespit edildi. Belediyenin söz konusu alımları doğrudan gider olarak kaydetmesi nedeniyle bilançodaki Haklar Hesabı’nın 1 milyon 74 bin TL eksik, Faaliyet Sonuçları Tablosu’ndaki Giderler Hesabı’nın ise aynı tutarda fazla göründüğü kaydedildi.
SOSYAL DENGE SÖZLEŞMESİNE MEVZUATA AYKIRILIK
Menderes Belediyesi ile sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesinde, sosyal denge tazminatı dışında sosyal haklar ve doğal afet yardımı gibi konulara da yer verildiği Sayıştay raporuna yansıdı. Sayıştay, sözleşmede bu tür hükümlerin bulunmasının mevzuata aykırı olduğunu belirtirken belediye yönetimi de tespiti kabul etti. Sayıştay incelemesinde, belediye ile sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesine, sosyal denge tazminatının belirlenmesi dışında farklı konularda da hükümler eklendiği tespit edildi. Sözleşmede sosyal haklar ve doğal afet yardımı gibi düzenlemelerin yer aldığı belirtildi.
TAŞINMAZ İHALELERİNDE GÖRÜŞ EMLAKÇILARDAN ALINDI
Belediye mülkiyetindeki taşınmazların satış ve kiralama ihalelerinde tahmini bedellerin belirlenmesi için yeterli araştırma yapılmadığı Sayıştay raporuna yansıdı. Bazı taşınmazların değer tespitinde ilgili kurumlardan görüş alınmadığı, emlakçılardan alındığı belirtilen görüşlere ilişkin belgelerin de ihale dosyalarında bulunmadığı tespit edildi.
Sayıştay denetiminde, taşınmazların satış ve kiralama işlemleri için kıymet takdir komisyonları oluşturulduğu ancak tahmini bedellerin belirlenmesinde mevzuata uygun araştırma yapılmadığı belirtildi. Ancak incelemede, bazı taşınmazların tahmini bedelleri belirlenirken ilgili kurumlardan veya bilirkişilerden görüş alınmadığı, emlakçılardan alındığı belirtilen görüşleri destekleyen herhangi bir belgenin de dosyalarda bulunmadığı kaydedildi.
17 TAŞINMAZ SÜRESİZ TAHSİS EDİLDİ!
Menderes Belediyesi’ne ait 17 taşınmazın kamu kurum ve kuruluşlarına süresiz olarak tahsis edildiği Sayıştay raporuna yansıdı. Mevzuata göre en fazla 25 yıl yapılabilen tahsislerin süresiz düzenlenmesi nedeniyle belediyenin uygulamasının yasal sınırlara aykırı olduğu belirtildi. Sayıştay denetiminde, belediye meclisi kararları doğrultusunda belediyeye ait 17 adet tarla, metruk mezarlık ve benzeri taşınmazın kamu kurum ve kuruluşlarına süresiz tahsis edildiği tespit edildi.
PERSONEL GİDERİ YASAL SINIRI AŞTI: 615 MİLYON TL!
Menderes Belediyesi’nin şirket çalışanları da dahil yıllık personel giderlerinin 615 milyon 838 bin TL’ye ulaştığı ve yasal sınırın aşıldığı Sayıştay raporuna yansıdı. Mevzuata göre yüzde 40’ı aşmaması gereken personel giderlerinin, belediyenin yeniden değerleme sonrası bütçe gelirleri üzerinden hesaplanan limitin yüzde 58,28’ine ulaştığı belirtildi. Belediye yönetimi ise giderler yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılmamasını sağlayacağını bildirdi.
PERSONEL GİDERLERİ 615 MİLYON TL’Yİ AŞTI
Sayıştay incelemesinde, Menderes Belediyesi’nin 2024 yılı kesinleşmiş bütçe gelirlerinin 734 milyon 173 bin TL olduğu belirtildi. Bu tutarın yüzde 43,93’lük yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucunda hesaplanan gelir tutarı 1 milyar 56 milyon 696 bin TL oldu.
Ancak belediyenin yıllık toplam personel giderinin 615 milyon 838 bin TL olarak gerçekleştiği tespit edildi. Böylece personel giderlerinin yasal sınırın üzerine çıktığı ve hesaplanan gelir tutarına oranının yüzde 58,28 olduğu kaydedildi. Sayıştay raporunda, personel giderlerinin yasal sınırı aşması durumunda, giderler yeniden belirlenen limitin altına inene kadar yeni personel alımı yapılmaması gerektiği vurgulandı.
Belediye yönetimi de tespiti kabul ederek 2026 yılı ve sonraki yıllarda personel giderleri yasal sınırın altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılmamasını sağlayacağını bildirdi.
56 BİN 975 TL’LİK SAYIŞTAY İLAMI TAHSİL EDİLMEDİ!
kesinleşen Sayıştay ilamlarından kaynaklanan 56 bin 975 TL’nin halen tahsil edilmediği Sayıştay raporuna yansıdı. Bir ilama ilişkin tazmin tutarının tahsil edilmediği belirtilirken, belediye yönetimi gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirdi. Sayıştay denetiminde, kesinleşmiş bir Sayıştay ilamından kaynaklanan 56 bin 975 TL’nin tahsil edilmediği tespit edildi.
VAKFA 25 YILLIK TAŞINMAZ TAHSİSİ!
Menderes Belediyesi’ne ait bir taşınmazın, kamu kurumu niteliği taşımayan bir vakfa 25 yıllığına tahsis edildiği Sayıştay raporuna yansıdı. Mevzuata göre belediyelerin taşınmazlarını yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceği belirtilirken, uygulamanın yasal düzenlemelere aykırı olduğu tespit edildi. Sayıştay denetiminde, belediyeye ait bir taşınmazın kamu kurumu niteliğinde olmayan bir vakfa 25 yıl süreyle tahsis edildiği belirlendi. Raporda, belediyelerin mülkiyetlerindeki taşınmazları belediye meclisi kararıyla yalnızca asli görev ve hizmetlerde kullanılmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceği hatırlatıldı. Kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek ve vakıflara taşınmaz tahsis edilmesinin ise mevzuata ve Sayıştay Genel Kurulu kararına aykırı olduğu vurgulandı.
SAYIŞTAY RAPORLARI MECLİSE SUNULMADI!
Menderes Belediyesi’nde Sayıştay denetim raporlarının belediye meclisine sunulmadığı ve denetim sonuçları hakkında meclis üyelerine bilgi verilmediği tespit edildi. Sayıştay, raporların meclise iletilmesi, gündeme alınması ve rapordaki maddelerin görüşüldüğünün tutanaklara geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
MECLİS DENETİM SONUÇLARINDAN HABERDAR EDİLMEDİ
Sayıştay denetiminde, belediyeye ilişkin denetim raporlarının bilgi ve gereğinin yerine getirilmesi amacıyla belediye meclisine sunulmadığı belirlendi. Raporda, denetim sonuçlarının meclisle paylaşılmamasının mevzuata aykırı olduğu belirtilerek raporların meclise sunulması, gündeme alınması ve ilgili maddelerin görüşüldüğünün tutanaklarda yer alması gerektiği ifade edildi.
Belediye yönetimi, Sayıştay’ın tespitine katıldığını belirterek denetim raporunun belediye meclisine sunulacağını bildirdi.
19 TAŞINMAZ İHALESİZ KULLANDIRILDI!
Sayıştay’ın Menderes Belediyesi denetiminde, belediyeye ait 19 taşınmazın ihale yapılmadan ecrimisil karşılığında kullandırıldığı tespit edildi. Raporda uygulamanın mevzuata aykırı olduğu belirtildi. Sayıştay raporunda yapılan incelemelerde, belediye mülkiyetindeki 19 taşınmazın ihale süreci işletilmeden ecrimisil karşılığında kullandırıldığı ortaya çıktı.
BÜYÜKŞEHİR’E 2,4 MİLYON TL’LİK PAY AKTARILMADI!
ayıştay’ın Menderes Belediyesi denetiminde, 2025 yılında işyerlerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisinin Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken yüzde 20’lik payının gönderilmediği tespit edildi. Rapora göre, toplam 12 milyon 32 bin TL’lik verginin 2 milyon 406 bin 554 TL’lik payı Büyükşehir Belediyesine aktarılmadı.
BÜYÜKŞEHİR’İN PAYI GÖNDERİLMEDİ
Sayıştay raporunda yer alan incelemeye göre, 2025 yılında işyerlerinden toplam 12 milyon 32 bin 774,30 TL çevre temizlik vergisi tahsil edildi. Mevzuat gereği bu tutarın yüzde 20’sine karşılık gelen 2 milyon 406 bin 554,86 TL’nin Büyükşehir Belediyesine gönderilmesi gerekiyordu.
Ancak söz konusu payın aktarılmadığı belirlendi. Raporda, işyerlerinden tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde 20’sinin Büyükşehir Belediyesine aktarılması gerektiği vurgulandı.
8,8 MİLYON TL’LİK KATKI PAYI İLLER BANKASI KESİNTİSİNE TAKILDI!
Sayıştay’ın Menderes Belediyesi denetiminde, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen 8 milyon 878 bin 947 TL’lik katkı payının İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına (YİKOB) gönderilmediği tespit edildi. Belediye yönetimi, söz konusu tutarın zamanında ödenemediği için İller Bankası payından kesildiğini belirtirken Sayıştay, katkı payının mevzuatta belirtilen süre içinde ilgili kuruma aktarılması gerektiğini vurguladı.
5 BİN 840 İŞYERİNİN ÇEVRE TEMİZLİK VERGİSİ KAYDI BULUNMADI
Sayıştay’ın Menderes Belediyesi denetiminde, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti bulunmayan 5 bin 840 işyeri tespit edildi. Vergi dairesinin aktif mükellef listesiyle belediyenin kayıtlarının karşılaştırılmasıyla ortaya çıkan eksikliğin, belediyenin gelir kaybına neden olduğu belirtildi. Belediye yönetimi, mükellefiyetlerin oluşturulması için çalışma başlatıldığını bildirdi.
Sayıştay raporunda, vergi dairesinden alınan faal mükellef listesi ile belediyenin çevre temizlik vergisi mükellef listesinin karşılaştırıldığı belirtildi. İnceleme sonucunda, çevre temizlik vergisi mükellefiyeti tesis edilmemiş 5 bin 840 işyeri bulunduğu tespit edildi. Raporda, aktif işyerlerinin vergi mükellefiyetlerinin oluşturulmamasının belediye açısından gelir kaybına yol açtığı vurgulandı.
46 EĞLENCE İŞLETMESİNİN VERGİ KAYDI BULUNMADI
Eğlence vergisi mükellefiyeti bulunmayan 46 işyeri tespit edildi. Gece kulübü, bar, eğlence ve tema parkları ile oyun makinelerinin işletilmesi gibi alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin kayıtlarında eksiklik bulunduğu belirtilirken, belediye yönetimi söz konusu işletmeler için vergi tahakkuklarının yapılacağını bildirdi. Raporda, eğlence vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi gereken işletmelerin kayıt altına alınması, verginin tahakkuk ettirilmesi ve tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.
GECEKONDU FONU GELİRLERİ CARİ HARCAMALARDA KULLANILDI!
Denetim raporunda gecekondu fonu için elde edilen gelirlerin ilgili fon hesabına aktarılmadığı ve belediyenin cari harcamalarında kullanıldığı tespiti yer aldı. Raporda, fon kapsamında elde edilen kaynakların amacı dışında kullanılmaması ve ilgili hesaplarda tutulması gerektiğine dikkat çekildi.
Belediye yönetimi, Sayıştay’ın tespitine katıldığını belirterek maddi kaynak yetersizliği nedeniyle gecekondu fonu için pay ayrılamadığını ve tutarların ilgili hesaba aktarılamadığını bildirdi. Sayıştay ise gecekondu fonu gelirlerinin ilgili hesaba aktarılması, bu kaynakların belediyenin cari işlemlerinde kullanılmaması ve yalnızca mevzuatta belirtilen amaçlar için harcanması gerektiğini kaydetti.
7 BİN 925 İŞYERİ KAYITSIZ!
Denetim raporunda ilan ve reklam vergisi mükellefi olması gereken 7 bin 925 işyerinin vergi kaydının bulunmadığı tespit edildi. Sayıştay raporunda, vergi dairesinden alınan aktif mükellef listesi ile belediyenin ilan ve reklam vergisi mükellef listesinin karşılaştırıldığı belirtildi. İnceleme sonucunda, ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi gereken 7 bin 925 işyerinin belediye kayıtlarında yer almadığı belirlendi. Raporda, söz konusu işyerlerinin vergi mükellefiyetlerinin oluşturulması, ilan ve reklam vergisinin tahakkuk ettirilmesi ve tahsil edilmesi gerektiği vurgulandı.
92 İŞYERİNİN İKİ VERGİ KAYDI BULUNMADI!
Sayıştay’ın Menderes Belediyesi denetiminde, avukatlık, noterlik ve tabiplik hizmeti veren 92 işyerinin ilan ve reklam vergisi ile çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığı tespit edildi. Bu nedenle söz konusu işyerleri için vergilerin tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılmadığı belirtildi. Belediye yönetimi, gerekli işlemlerin gerçekleştirileceğini bildirdi.
KİRA TAKİBİ AKSADI, TAHSİLAT DÜŞÜK KALDI!
Kira alacaklarının takibine ilişkin süreçlerin belirlenmediği ve tahsilat işlemlerindeki eksiklikler nedeniyle tahakkuk-tahsilat oranının düşük kaldığı tespit edildi. Rapora göre, 2025 yılında 42 milyon 278 bin TL’lik kira tahakkukuna karşılık 27 milyon 189 bin TL tahsilat yapıldı.
Belediye yönetimi, Sayıştay’ın bulgusuna katıldığını belirterek kira alacaklarının tahsili için Hukuk Müdürlüğü tarafından icra takibinin başlatıldığını bildirdi.
Sayıştay, takip ve kontrol eksikliğinin tahsilat oranını düşürdüğünü, kiralama işlemlerinde etkinliği azalttığını ve keyfiliğe yol açabileceğini belirterek süreçlerin açık şekilde tanımlanması gerektiğini vurguladı.
