EGEDESONSÖZ - Aydın ve Muğla sınırlarında bulunan, binlerce yıllık kaya resimleri, zengin biyolojik çeşitliliği ve doğal dokusuyla öne çıkan Latmos (Beşparmak) Dağı çevresindeki madencilik faaliyetlerine ilişkin yeni bir hukuki süreç başladı.
Söke ilçesinde Bıçakçılar Madencilik Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından hayata geçirilmesi planlanan maden ocağı ile kırma-eleme tesisi projesi için Aydın Valiliği'nin verdiği çevresel karar yargıya taşındı. Latmos Platformu, Yeşilköy ve Karacahayıt mahallelerinden üç davacı adına hazırlanan dilekçeyle Aydın Nöbetçi İdare Mahkemesi'nde iptal ve yürütmenin durdurulması istemiyle dava açıldığını duyurdu.
Platformun açıklamasına göre, avukat Mehmet Çilsal tarafından hazırlanan dava dilekçesinde, Söke'nin Yeşilköy, Karacahayıt, Serçin ve Köprüalan mahallelerini etkilediği belirtilen proje için verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü.
Dava konusu proje, 1551,52 hektarlık işletme ruhsatı sahasında planlanan **"Maden Ocağı, Kırma-Eleme Tesisi, Revize Nakliye Yolu Değişikliği ve Patlatma Patern Değişikliği Projesi"**ni kapsıyor. Davacılar, Aydın Valiliği tarafından ÇED Yönetmeliği kapsamında verilen kararın iptal edilmesini ve dava sonuçlanıncaya kadar yürütmesinin durdurulmasını talep etti.
Dava dilekçesinde, projede patlatma yönteminin değiştirileceği ve ocaktan çıkarılacak malzeme miktarının artırılmasının planlandığı belirtilmesine rağmen, değişikliklerin yalnızca Proje Tanıtım Dosyası (PTD) üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığı savunuldu. Bu kapsamda projenin ÇED Yönetmeliği'nin Ek-1 listesi kapsamında değerlendirilerek tam kapsamlı Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecine tabi tutulması ve "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı verilmesi gerekirken bunun yapılmadığı öne sürüldü.
Dilekçede ayrıca Proje Tanıtım Dosyası'nda önemli eksiklikler bulunduğu iddia edildi. Proje alanlarının bir bölümünün Serçin ve Köprüalan mahalleleri sınırlarında yer almasına rağmen bu yerleşimlerin çevresel değerlendirmeye dahil edilmediği, bu nedenle etki analizinin eksik bırakıldığı ifade edildi.
Davacılar, maden sahasının Yeşilköy Mahallesi'ne bazı noktalarda 750 metre, Karacahayıt Mahallesi'ne ise 350 metre mesafede bulunduğuna dikkat çekti. Proje alanının ayrıca Bafa Gölü'ne 1,65 kilometre, Azap Gölü'ne yaklaşık 1,8 kilometre uzaklıkta olduğu belirtilerek, çevre ve yaşam alanları üzerinde yaratabileceği etkilerin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiği savunuldu.
Dava dosyasında, proje sahasının Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "orman alanı" ve "tarım arazisi" olarak tanımlanan bölgeler üzerinde yer aldığı bilgisine de yer verildi.
Davacılar, telafisi güç veya imkânsız zararların önlenmesi amacıyla Aydın Valiliği'nin verdiği kararın iptal edilmesini ve dava sonuçlanıncaya kadar yürütmenin durdurulmasını talep etti. Latmos Platformu ise yargı sürecini yakından takip edeceklerini açıkladı.
LATMOS: FIRTINA TANRISININ EVİ
Latmos’un geçmişine dair kültür izleri, Neolitik Dönem’e kadar uzanıyor. Latmos, Anadolu’nun kutsal kabul edilen dağlardan biri. Bu dağ sisteminin en tepe noktası olan Tekerlek Dağ, 'Fırtına Tanrısının evi' olarak kabul ediliyor. Fırtına Tanrısı, Hititler döneminde Tarhunt, Antik Çağ’da ise Zeus olarak karşımıza çıkıyor. Antik Yunan mitolojisinde bu dağların, Ay Tanrıçası Selene’nin sevgilisi genç çoban ve avcı Endymyon’u gizlediği mağarayı barındırdığına inanılıyor. Hristiyanlık döneminde Latmos bölgesi korunaklı ve huzurlu bir bölge olması nedeniyle manastırlar için bir tercih edilmiş. Latmos’da bilinen en erken buluntular, 7-8 bin yıl öncesine ait kaya resimleri. 1994'te Anneliese Peschlow-Bindokat tarafından keşfedildiğinden bu yana 170’den fazla farklı kaya resmi belgelendi. Bu sayının gelecekte yeni araştırmalar sonucu daha da artması bekleniyor. Latmos kaya resimleri Anadolu’daki en önemli tarih öncesi keşiflerinden biri kabul ediliyor. bölgenin milli park ve jeopark ilan edilmesi için yıllardır mücadele veriliyor.
