EGEDESONSÖZ- İzmir’de tarihi ve arkeolojik miras açısından önemli iki alan için koruma kararı alındı. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Konak’taki Fazlıoğlu Han’ı “1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı” olarak tescil ederken, Urla’daki Klazomenai Antik Kenti’nin güney bölümünde yer alan nekropol alanını 1. derece arkeolojik sit alanı olarak ilan etti.
FAZLIOĞLU HAN TESCİLLENDİ
Konak’ın Kasaphızır (Yenigün) Mahallesi’nde, 1316 Sokak üzerindeki 11 ayrı parselde bulunan Fazlıoğlu Han için yürütülen tescil incelemesi sonuçlandı. Özel mülkiyet ve vakıf mülkiyetindeki taşınmazları kapsayan alan, daha önce kentsel ve 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde bulunuyordu.
Kurulun 15 Ocak 2026 tarihli kararında, yapılan inceleme sonucunda Fazlıoğlu Han’ın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 6. maddesinde belirtilen özellikleri taşıdığı belirtildi.
Bu doğrultuda hanın, 2863 sayılı Yasa’nın 7. maddesi kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesine karar verildi. Kurul ayrıca yapı grubunu “1. grup” olarak belirledi.
Kararla birlikte taşınmazların tapu kütüğünün beyanlar hanesine “1. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır” şerhi işlenecek.
URLA’DAKİ NEKROPOL 1. DERECE SİT OLDU
İkinci karar ise Urla’nın İskele Mahallesi’ndeki Klazomenai Antik Kenti’nin güney bölümünü ilgilendiriyor. Daha önce 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde kalan ve özel mülkiyete ait 4462 ada 56 parselde gerçekleştirilen sondaj ve kurtarma kazılarında çok sayıda arkeolojik buluntu ortaya çıkarıldı.
Kurul kararında, 2009 yılında başlatılan sondaj çalışmalarında pişmiş toprak lahit bulunması üzerine çalışmaların kurtarma kazısına dönüştürüldüğü belirtildi. Kazılarda toplam 16 mezar tespit edildiği ve 6 farklı gömü tipine rastlandığı kaydedildi.
Alanda figürlü Klazomenai tipi pişmiş toprak lahitler ve taş lahitlerin yanı sıra basit gömüler, urne ve kremasyon mezarlar ile çatma kiremit mezarlar bulunduğu aktarıldı.
MEZARLARIN YANI SIRA ANITSAL YAPILAR DA BULUNDU
Kurul kararında, 34, 64 ve 65 numaralı sondaj alanlarında yapılan çalışmaların sonuçlarına da yer verildi. Bakanlık izniyle sürdürülen kurtarma kazılarında 15 mezar buluntusunun yanı sıra anıtsal nitelikte yapılar ortaya çıkarıldı.
Buluntular arasında lahit, amphora, pythos, basit inhumasyon, banyo teknesi ve pişmiş toprak mezarlar yer aldı. Ayrıca MÖ 6. yüzyılın ortalarında inşa edilen bir mezar anıtına, yani heroon'a benzeyen görkemli duvarlardan oluşan kompleks ile köşeli apsidal duvar yapısı ve dört duvarı birlikte açığa çıkarılan anıtsal nitelikte bir mezar bölmesi tespit edildi.
Kazılarda MÖ 7. yüzyıl ile MÖ 5. yüzyıl arasına tarihlenen çeşitli seramikler, figürin başı, ağırlık ve minyatür kaplar gibi çok sayıda arkeolojik eser de bulundu.
KLAZOMENAİ’NİN GÜNEY NEKROPOLÜ
Kurul, ortaya çıkarılan buluntuların Klazomenai Antik Kenti’nin güney bölümünün nekropol olarak kullanıldığını ortaya koyduğunu belirtti.
Kararda, alanın MÖ 9. yüzyıl sonu-MÖ 8. yüzyıl başlarından MÖ 3. yüzyıl ortalarına kadar uzanan geniş bir zaman diliminde nekropol olarak kullanıldığı ifade edildi.
Özellikle anıtsal ölçekteki mezar bölmesi ile figürlü Klazomenai tipi pişmiş toprak lahitlerin arkeolojik açıdan önemli ve özgün bilgiler sağladığı değerlendirmesi yapıldı.
Bu nedenle alanın tek tek buluntular yerine bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğine karar veren Kurul, koordinatları ve sınırları belirlenen bölgeyi 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil etti.
Kararla birlikte ilgili taşınmazın tapu kayıtlarına “kısmen 1. derece arkeolojik sit alanı” şerhi konulması kararlaştırıldı.
BULUNTULAR YERİNDE KORUNACAK
Kurul ayrıca alandaki arkeolojik kalıntıların korunmasına yönelik önlemleri de belirledi. Gerekli koruma ve konservasyon çalışmalarının İzmir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından belirlenecek teknik ve yöntemlerle yapılmasına karar verildi.
Buluntuların Müze Müdürlüğü denetiminde yerinde korunacak şekilde kapatılması, alandaki tüm sondaj çukurlarının da kapatılması kararlaştırıldı.
