Berivan KAYA/EGEDESONSÖZ- Foça Belediyesi 2025 yılı Sayıştay raporu yayımlandı. Raporda belediyenin mali kayıtlarından taşınmaz yönetimine, kira tahsilatlarından kaçak yapılaşmaya kadar birçok alanda eksiklik ve mevzuata aykırılık tespit edildi. Otel dosyasında yaklaşık 48,7 milyon TL’lik kira kaybı hesaplanırken, 274 taşınmazın ihale yapılmadan kullandırıldığı, kıyıların işletmeler tarafından işgal edildiği ve kaçak yapılara ilişkin yıkım süreçlerinin sonuçlandırılamadığı belirtildi. Sayıştay, belediyenin alacaklarını takip etmesi, kamu taşınmazlarının kullanımını mevzuata uygun hale getirmesi ve mali kayıtlarındaki tutarsızlıkları gidermesi gerektiğini vurguladı.
TAŞINMAZ KAYITLARI YILLARDIR TAMAMLANAMADI!
Foça Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda, belediyeye ait taşınmazların kayıt ve envanter çalışmalarındaki eksiklikler ortaya konuldu. İncelemede, taşınmazların tapu bilgileri ile fiili durumlarının birbirleriyle uyumlu hale getirilmediği belirlendi. Raporda, taşınmazların numaralandırılması, her bir taşınmaz için ayrı dosya oluşturulması ve tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekilleri arasındaki farklılıkların giderilmesini sağlayan cins tashihi işlemlerinin tamamlanmadığı kaydedildi. Raporda, taşınmazlara ilişkin envanter ve tapu işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle muhasebe kayıtlarının da güncellenemediği belirtildi. Taşınmazların mali tablolarda doğru ve eksiksiz gösterilebilmesi için kayıtların mevzuata uygun biçimde düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.
4,9 MİLYON TL’LİK AMORTİSMAN HATASI
Foça Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay raporunda, belediyenin duran varlıklarına ilişkin amortisman kayıtlarında hatalar belirlendi. Bazı makine, taşıt ve demirbaşların birikmiş amortisman tutarlarının kayıtlı değerlerini aştığı, bazı varlıklar içinse hiç amortisman ayrılmadığı kaydedildi.
TAŞINIR KAYITLARINDA MİLYONLUK FARK!
Belediyenin taşınır kayıtları ile bilançosu arasında önemli tutarsızlıklar belirlendi. İlk madde ve malzeme, tesis ve makineler, taşıtlar ile demirbaş hesaplarında bilançodaki tutarların taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelindeki tutarlardan yüksek olduğu kaydedildi.
Rapora göre, ilk madde ve malzeme hesabında 26,1 milyon TL, taşıtlar hesabında 19,1 milyon TL, demirbaşlar hesabında 16,7 milyon TL ve tesis, makine ve cihazlar hesabında 1 milyon TL fark bulunuyor. Dört hesapta toplam 62,9 milyon TL’yi aşan fark ortaya çıkarken, kayıtların gerçek durumu yansıtmadığı belirtildi.
6,3 MİLYON TL’LİK KIDEM TAZMİNATI HATASI!
Sayıştay raporunda, 6 milyon 345 bin TL’lik kıdem tazminatı ödemesinin karşılık hesapları kullanılmadan doğrudan gider kaydedildiği tespit edildi. Hatalı muhasebe işlemlerinin mali tabloların gerçeği yansıtmasını ve bütçe planlamasını etkilediği belirtildi. Sayıştay, bu uygulamanın kıdem tazminatı karşılığı ve gider hesaplarının mali tablolarda doğru görünmesini engellediğini, bütçe ve nakit planlamasını da olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Foça’da otel dosyası Sayıştay’a takıldı: 48,7 milyon TL’lik kira kaybı!
Foça Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda, İsmetpaşa Mahallesi’nde bulunan bir otelin kiralanması ve işletilmesine ilişkin dikkat çeken tespitlere yer verildi. Raporda, 1987 yılında başlayan süreçte ihale işlemlerinden kira tahsilatına, taşınmazın işgalinden ruhsat uygulamalarına kadar çok sayıda aykırılık sıralandı.
Rapora göre, otel yapılması amacıyla 1987’de 49 yıllığına kiraya verilen taşınmazın ihalesinde muhammen bedel tespitine ilişkin belge bulunamadı. İhale ilanının yalnızca belediye panosuna asıldığı, ihaleye sadece kiralama talebinde bulunan şirketin katıldığı belirtildi. İhale belgelerinde taşınmazın 2 bin metrekare olarak gösterilmesine rağmen sözleşmenin 4 bin metrekare üzerinden imzalandığı da kaydedildi. İçişleri Bakanlığı müfettişinin ihale işlemlerini mevzuata aykırı bulmasının ardından Belediye Meclisi, 16 Mayıs 1989’da ihalenin iptaline oybirliğiyle karar verdi. Ancak diğer iki taşınmazın kiralama süreci sonlandırılırken otelin bulunduğu taşınmazın kiralanması yeni bir sözleşmeyle sürdürüldü.
35 YILDA 48,7 MİLYON TL’LİK KİRA KAYBI
Sayıştay raporunda, 1990-2025 yılları arasında kira bedellerinin tahsil edilmediği ve ilk tespitlere göre belediyenin yaklaşık 48 milyon 790 bin TL kira kaybına uğradığı belirtildi. Kiracıya ilk yıllarda ihtarnameler gönderilmesine rağmen tahliye ve alacak takibine yönelik davaların açılmadığı, 1995’ten sonra ise kira takibinin büyük ölçüde durduğu ifade edildi.
Raporda, zamanaşımına uğramayan kira alacaklarının takip edilmesi ve oluşan kamu zararından sorumlu olanların belirlenerek gerekli işlemlerin başlatılması gerektiği vurgulandı.
1.979 METREKARELİK KAMU ALANI İŞGAL EDİLDİ
Otelin yanındaki, kamunun ortak kullanımına ayrılan 1.979 metrekarelik alanın da kiracı tarafından otel sınırlarına dahil edilerek işgal edildiği tespit edildi. Bu alan için 2026 yılına kadar ecrimisil tahakkuk ettirilmediği ve tahsilat yapılmadığı, 2026’da ise 2021-2025 dönemini kapsayan işlem başlatıldığı kaydedildi. Sayıştay, geçmiş dönemlere ilişkin ecrimisil alacaklarının incelenmesini, zamanaşımına uğramayan tutarların tahsil edilmesini ve kamu zararına ilişkin gerekli işlemlerin yapılmasını istedi.
MAHKEME KARARINA RAĞMEN RUHSAT VERİLDİ
Raporda, otelin yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı ve İzmir 1. İdare Mahkemesinin 1993 tarihli kararında yapının imar mevzuatına aykırılığı nedeniyle izin verilmemesi işleminin hukuka uygun bulunduğu hatırlatıldı. Buna rağmen işletmeye 2017’de geçici, 2018’de ise yeni işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği belirtildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi itfaiye ekiplerinin 18 Nisan 2025’te yaptığı denetimde yangın önlemlerinin mevzuata uygun olmadığını tespit ettiği aktarıldı. Belediye, Ağustos 2025’te 2018 tarihli ruhsatı iptal etti. Ancak Sayıştay raporuna göre, gerekli belgeler ve olumlu itfaiye raporu aranmadan 2 Eylül 2025’te yeni bir ruhsat düzenlendi.
İtfaiye Dairesi Başkanlığının 18 Kasım 2025 tarihli yazısında da işletmede çok sayıda eksiklik bulunduğu, yangın tedbirlerinin yetersiz olduğu ve eksiklikler giderilene kadar faaliyetin halkın can ve mal güvenliği açısından sakıncalı görüldüğü belirtildi.
ALT KİRACIYA VERİLDİ, MÜHÜR KALDIRILDI
Sayıştay, kiracının belediyenin izni olmadan oteli başka bir şirkete kiraladığını, sözleşmeye aykırı bu duruma ilişkin gerekli işlemlerin yapılmadığını da kaydetti. Ayrıca 2017’de belediye başkanının talimatıyla işletmenin mührünün geçici olarak kaldırıldığı ve yapı kullanma izni bulunmamasına rağmen ruhsat düzenlendiği belirtildi.
Raporda, belediyenin kira alacaklarını takip etmesi, sözleşmenin feshi ve taşınmazın tahliyesi dahil gerekli hukuki işlemleri yürütmesi, ruhsat süreçlerini mevzuata uygun hale getirmesi ve yangın güvenliği açısından gerekli tedbirleri alması gerektiği vurgulandı. Belediye yönetimi ise bulgular doğrultusunda hukuk biriminden görüş alınarak gerekli işlemlerin başlatılacağını bildirdi.
VAKIF TAHSİSİNDE MEVZUATA AYKIRILIK!
Yeniköy Mahallesi’ndeki iki taşınmaz 2019 yılında Bilimler Vakfı’na tahsis edildi. Ancak vakfın mevzuatta aranan şartları taşımaması nedeniyle tahsisin hukuka uygun olmadığı kaydedildi. Taşınmazlara konteyner, karavan, çadır ve benzeri ruhsatsız yapılar yerleştirildiği, bu yapılar hakkında yıkım veya idari para cezası uygulanmadığı belirtildi.
Belediye Meclisi’nin 5 Kasım 2024’te tahsis kararlarını iptal etmesine rağmen taşınmazların teslim alınmadığına dikkat çekilen raporda, vakfa gönderilen tahliye ihtarının da sonuçsuz kaldığı ifade edildi. Sayıştay, işgalin sonlandırılması, taşınmazların belediyeye teslim alınması, ecrimisil bedellerinin tahsil edilmesi ve tahsis kararını alanlar ile iptal kararını uygulamayan sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasını istedi.
274 TAŞINMAZ İHALESİZ KULLANDIRILDI!
Sayıştay raporunda yansıyan bulgulara göre, Belediyenin tasarrufundaki 274 taşınmazın ihale yapılmadan, yalnızca ecrimisil karşılığında kullandırıldığı tespit edildi. Taşınmazların tahliyesi için süreç başlatılmadığı belirtilirken, yalnızca 5 taşınmazın mevzuata uygun şekilde ihale edilerek kiraya verildiği kaydedildi. Raporda, ecrimisil uygulanan taşınmazların büyük bölümünün dükkan olduğu ve ticari faaliyetlerde kullanıldığı belirtildi. Bu taşınmazların ihale yoluyla kiraya verilmesi gerekirken ecrimisil uygulamasının kalıcı bir kullanım yöntemine dönüştürüldüğüne dikkat çekildi.
Sayıştay, işgal altındaki taşınmazlar için tahliye sürecinin başlatılmasını, ardından kiraya verilmesi kararlaştırılan taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmesini istedi.
ECRİMİSİL BEDELLERİNE EMSAL HATASI!
Sayıştay raporunda, işgal edilen taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedellerinde hatalı uygulamalar tespit edildi. Emsal araştırmasının yalnızca bir internet sitesi üzerinden yapıldığı, farklı konum ve nitelikteki taşınmazların karşılaştırıldığı ve indirimlerde tutarsızlık yaşandığı belirtildi. Raporda, ecrimisil bedellerinin belirlenmesinde belediye, ticaret odası ve sanayi odası gibi kurumlardan ya da bilirkişilerden veri alınmadığı kaydedildi. Bazı taşınmazların işgal edilen yerlerle aynı konumda ve nitelikte olmadığı, benzer taşınmazlara uygulanan indirimlerde de farklılıklar bulunduğu ifade edildi.
Sayıştay, emsal araştırmalarının farklı kaynaklardan elde edilen verilerle yapılmasını, benzer konum ve nitelikteki taşınmazların esas alınmasını ve indirimlerde tutarlı bir yöntem uygulanmasını istedi. Belediye yönetimi de gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
5,9 MİLYON TL’LİK ECRİMİSİL ALACAĞI ZAMANAŞIMI RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA!
31 Aralık 2025 itibarıyla vadesi geçmiş ve tahsil edilmemiş 5 milyon 975 bin 702 TL’lik ecrimisil alacağı bulunduğu tespit edildi. 2021 yılına ait bazı alacakların zamanaşımına uğrama riski taşıdığı belirtilerek, tahsilat için gerekli işlemlerin zamanında yapılması gerektiği vurgulandı. Rapora göre, söz konusu alacakların bir kısmı 2021 yılına ait olmasına rağmen zamanaşımını kesecek herhangi bir işlem yapılmadı. 6183 sayılı Kanun uyarınca, 2021 yılında vadesi dolan alacakların en geç 2026 yılı sonunda zamanaşımına uğrayabileceği kaydedildi. Sayıştay, belediyenin gelir kaybı yaşamaması için vadesi geçen alacakların tahsil edilmesini ve zamanaşımını durduracak ya da kesecek işlemlerin süresi içinde gerçekleştirilmesini istedi. Belediye yönetimi ise gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
3 TAŞINMAZ PERSONELE YILLARCA BEDELSİZ KULLANDIRILDI!
Sayıştay raporunda, lojman statüsünde olmayan üç taşınmazın belediye personeline hukuki dayanak olmadan ücretsiz kullandırıldığı tespit edildi. Bazı taşınmazların 30 yıla varan sürelerle kullanıldığı, kira bedelleri ile elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin ise ilgililerden tahsil edilmediği belirtildi. Rapora göre, taşınmazlardan biri yaklaşık 30 yıl, diğerleri ise 5 ila 10 yıl boyunca aynı kişiler tarafından kullanıldı. Bu süreçte kira alınmadığı, bir taşınmaz hariç diğerlerinin elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı kaydedildi.
Taşınmazların 2024 yılında tahliye edildiği ancak geçmiş döneme ait kira ve kullanım giderlerinin tahsil edilmediği vurgulandı. Sayıştay, taşınmazların kiralanmasında ihale mevzuatına uyulmasını, geçmiş dönemlere ait kira bedelleri ile elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin ilgililerden tahsil edilmesini istedi. Belediye yönetimi ise gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
HUKUK İŞLERİ MÜDÜR VEKİLİNE ÜCRETSİZ KONAKLAMA
Sayıştay raporunda Belediyenin bütçe içi işletmesi kapsamında faaliyet gösteren otelde bir personele ücretsiz konaklama hizmeti sunulduğu tespit edildi. Söz konusu personelin Hukuk İşleri Müdür Vekili olduğu belirtilirken, konaklama ücretinin maaşından kesilmesinin talep edildiği ifade edildi.
Rapora göre, belediye yönetimi personelin göreve yeni başladığı dönemde işlerin hızlı yürütülmesi amacıyla otelin boş olduğu zamanlarda konakladığını bildirdi. Konaklama bedelinin haziran ayı maaşından kesilmesinin talep edildiği aktarıldı.
Ancak Sayıştay, otelin boş olmasının veya personelin göreve yeni başlamasının ücretsiz konaklama için hukuki gerekçe oluşturmadığını vurguladı. Kamu kurumlarının ürettiği hizmetlerde, mevzuattaki istisnalar dışında ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı belirtildi. Raporda, otelde konaklama hizmetinden yararlanan belediye personeli dahil herkese aynı tarifenin uygulanması ve ücretlerin tahsil edilmesi gerektiği kaydedildi. Ücretsiz konaklama uygulamasının belediyenin gelir kaybına yol açtığı ifade edildi.
ŞİRKETLERE İHALESİZ İŞLETME DEVRİ TESPİTİ!
Belediyeye ait sosyal tesis, plaj, eğlence parkı, lokanta, market ve kafeteryaların işletme haklarının ihale yapılmadan belediye şirketlerine verildiği tespit edildi. Raporda, belediye şirketlerine ihalesiz işletme hakkı devrini mümkün kılan bir yasal düzenlemenin bulunmadığı vurgulandı.
Belediye yönetimi, iki taşınmazın intifa hakkının 10 yıllığına belediye şirketine devredilmesi için girişimde bulunulduğunu ve konunun İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde görüldüğünü bildirdi. Ancak bu sürece ilişkin belgelerin sunulmadığı, ayrıca söz konusu iki taşınmazın tespit edilen işyerlerinin tamamını kapsayıp kapsamadığının açıklanmadığı ifade edildi.
Sayıştay, belediyeye ait taşınmazların şirketler dahil gerçek ve tüzel kişilere kullandırılmasında ihale mevzuatına uyulması gerektiğini belirterek, üç yıla kadar kiralamalarda encümen, üç yılı aşan kiralamalarda ise belediye meclisi kararı alınmasını istedi.
FOÇA’DA KIYI İŞGALİ: DENİZE GİRMEK ÜCRETLİ HALE GELDİ!
Sayıştay, Foça’da iki otel ile ecrimisil uygulanan bir başka otel ve bunlara ait plaj işletmelerinin kıyıları işgal ederek halkın denize erişimini engellediğini tespit etti. Raporda, işletmelerin müşterisi olmayan vatandaşların içeri alınmadığı ve denize girmek isteyenlerden yüksek ücretler talep edildiği belirtildi.
Sayıştay raporunda, Yeni Foça ve Eski Foça’daki kıyı işgallerinin vatandaşların denizden serbestçe yararlanmasını kısıtladığı vurgulandı. Belediye, gerekli işlemlerin yapılacağını bildirirken Sayıştay, işletmeler hakkında idari yaptırım uygulanması ve kıyıların sürekli denetlenmesi gerektiğini kaydetti.
BÜFELER YÜZLERCE METREKAREYE YAYILDI
Sayıştay, Foça’da park, yeşil alan ve kamuya ait alanların ticari işletmeler tarafından işgal edildiğini, bazı büfelerin 6 metrekareden 420 metrekareye kadar genişlediğini tespit etti. Raporda, sahil şeridindeki yol ve kaldırımların da masa, sandalye ve platformlarla işgal edildiği, belediyenin tahliye işlemlerini sonuçlandırmadığı belirtildi.
Sayıştay raporuna göre, imar planında kamu hizmetlerine ayrılan alanlarda kafe ve kafeteryalar faaliyet gösterirken, bazı işletmelerin 1989’dan bu yana belediye tarafından kiralama veya işgaliye uygulamalarıyla kullanımı sürdürdü. 2025 itibarıyla bu alanların tamamının ecrimisil karşılığında kullanıldığı kaydedildi.
Raporda ayrıca sahil şeridindeki yol ve kaldırımların otel, bar, kafe, restoran ve büfeler tarafından masa-sandalye, tente ve platformlarla işgal edildiği, bu durumun vatandaşların kamusal alanları kullanmasını kısıtladığı belirtildi.
Belediye, bir büfenin kaldırıldığını ve diğer aykırılıklara ilişkin çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Sayıştay ise mevzuata aykırı yapıların kaldırılması, işgal edilen alanların tahliye edilmesi ve sahil şeridinde etkin denetim yapılması gerektiğini kaydetti.
RUHSATSIZ İSTİNAT DUVARI YIKILDI
Sayıştay, Foça’da imar planında yol olarak ayrılan alana ruhsatsız istinat duvarları yapıldığını, aşırı yağış sonrası yıkılan duvarların çevredeki yapılar için can ve mal güvenliği riski oluşturduğunu tespit etti. Raporda, belediyenin ruhsatsız yapılaşmaya yönelik gerekli yaptırımları uygulamadığı belirtildi.
Sayıştay raporuna göre, villa sahipleri tarafından proje onayı ve yapı ruhsatı alınmadan inşa edilen istinat duvarları, yol olarak ayrılan alanı daralttı ve yol güzergâhını kısmen işlevsiz hale getirdi. Belediyenin alanı fiilen yola dönüştürmemesi ve gerekli denetimleri yapmaması da tespitler arasında yer aldı.
KAÇAK YAPI SAYISI 999’A ÇIKTI
Sayıştay raporuna göre, Foça’da 2022-2025 döneminde kaçak yapılara ilişkin yalnızca 98 yıkım kararı alınırken, bunlardan sadece 27’si uygulandı. 2024’te 143 olarak kayıtlara geçen kaçak yapı sayısı, 2025’te en az 999’a yükseldi. Belediyenin beş ayrı yıkım ihalesi ise teklif veren çıkmadığı için iptal edildi.
Belediyenin 2022-2026 yılları arasında 174, 175, 143, 324 ve 999 yapıya yönelik yıkım ihalelerinin tamamı, teklif veren çıkmaması nedeniyle iptal edildi. Raporda, bu süreçlerde yapılan idari harcamaların sonuç üretmediği vurgulandı.
TARIM ARAZİLERİNE İMAR PLANI OLMADAN RUHSAT VERİLDİ!
Sayıştay, Foça’nın Yenifoça (Fevzi Çakmak) Mahallesi’nde, tarım arazisi ve çayır-mera olarak belirlenen alanlardaki 14 parsele gerekli imar planları onaylanmadan yapı ruhsatı düzenlendiğini tespit etti. Ruhsatlar iptal edilse de mahkeme kararlarıyla yeniden aktif hale getirildi.
Raporda, arazinin vasfının ceviz bahçesi olarak değiştirilmesine ilişkin işlemlerde de çelişkiler bulunduğu, saha incelemesi ve uydu görüntülerinde tarımsal faaliyete rastlanmadığı ifade edildi. Bölgede plan hükümlerine aykırı şekilde geniş çaplı hafriyat yapıldığı da tespitler arasında yer aldı.
Belediye, 8 Kasım 2024’te ruhsatları iptal etti. Ancak İzmir 8. İdare Mahkemesi ve İzmir Bölge İdare Mahkemesi kararları doğrultusunda yürütmenin durdurulması üzerine ruhsatlar yeniden aktif hale getirildi.
YOL VE YEŞİL ALAN PLAJ RESTORANINA DÖNÜŞTÜ!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi 2025 yılı denetim raporuna göre, İsmetpaşa Mahallesi’nde bulunan ve tapu kayıtlarında yol ile yeşil alan olarak görünen taşınmazın kamulaştırılması gerekirken, taşınmaz üzerinde belediye lehine intifa hakkı tesis edildi. Ancak taşınmazın mülkiyeti özel kişide kalırken alanın beach restoran olarak işletilmeye devam ettiği belirtildi. Sayıştay, intifa hakkı tesis edilmesinin kamulaştırma yükümlülüğünü karşılamadığını ve kamunun alandan yararlanmasını engellediğini kaydetti.
BAŞKAN YARDIMCISINA TAHSİS EDİLEN ARAÇLA GÜNDE 250 KİLOMETRE YOL!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, başkan yardımcısına tahsis edilen hizmet aracının kullanımıyla ilgili mevzuata aykırılıklar yer aldı. Sayıştay, belediye başkan yardımcısına şoförlü hizmet aracı tahsis edildiğini, aracın başka ilçedeki ikametgâhından alıp bırakma amacıyla kullanıldığını ve yakıt, HGS ile şoförün fazla mesai giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığını tespit etti.
Rapora göre şoför, uzun süre boyunca boş araçla başka bir ilçedeki ikametgâha giderek başkan yardımcısını alıp belediyeye getirdi. Akşam saatlerinde ise aynı güzergâh izlenerek başkan yardımcısı evine bırakıldı. Söz konusu kullanım nedeniyle aracın günde ortalama 250 kilometre yol kat ettiği belirtildi. Ayrıca hafta içi ve hafta sonu bazı günlerde, ikametgâha gidiş ve dönüşlerde başka ilçelere de gidildiği kaydedildi. Raporda, bu kullanımlardan kaynaklanan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), yakıt ve şoförün fazla mesai giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı ifade edildi.
BELEDİYENİN 3 ARACI PERSONEL SERVİSİNE DÖNÜŞTÜ!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyeye ait binek araçların kullanımına yönelik mevzuata aykırılıklar yer aldı.
Foça Belediyesi’ne ait 3 binek aracın personel servisi gibi kullanıldığını tespit etti. İki aracın 2-3 personelin işe gidiş gelişlerinde kullanıldığı, bir aracın ise belediye avukatı tarafından ilçe sınırları dışında bireysel ulaşım amacıyla kullanıldığı belirtildi. Yakıt ve HGS giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı kaydedildi. Rapora göre, belediyeye ait 3 binek araç personelin işe geliş ve gidişlerinde servis aracı gibi kullanıldı. Bunlardan ikisi 2-3 personelin ulaşımı için tahsis edilirken, bir araç belediye avukatı tarafından bireysel olarak ve ilçe sınırları dışında işe gidiş gelişlerde kullanıldı.
KAMU KAYNAKLARI MÜKERRER KULLANILDI
Araçların yakıt ve Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) giderlerinin belediye bütçesinden karşılandığı, ayrıca araç kullanımları için görevlendirme yazısı düzenlenmediği tespit edildi.
Sayıştay, binek araçların personel servisi olarak kullanılmasının 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 7’nci maddesi ile 2024/7 sayılı Genelge’ye aykırı olduğunu belirtti. Raporda, personelin ilçe içi ulaşımı için ayrıca servis hizmeti bulunduğu ve yol yardımı aldığı hatırlatılarak, binek araçların bu amaçla kullanılmasının kamu kaynaklarının mükerrer ve amacı dışında harcanmasına yol açtığı vurgulandı.
GİDERLERİN TAHSİLİ İSTENDİ
Belediye yönetimi, Sayıştay’ın tespitlerini kabul ederek gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi. Raporda, tüm araç kullanımları için araç, sürücü, görevin niteliği ve araçta bulunacak kişileri içeren görevlendirme yazılarının düzenlenmesi gerektiği belirtildi. İlçe dışındaki kullanımlarda bu yazıların önceden hazırlanması ve araç kullanım kayıtlarının düzenli tutulması istendi.
AKARYAKIT TAKİBİ YAPILAMADI!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyenin araçlarında kullanılan akaryakıtın alım ve tüketim süreçlerinin takibine yönelik eksiklikler yer aldı. Raporda, akaryakıt temininde herhangi bir takip ve kontrol sisteminin bulunmadığı, alımlara ilişkin kayıtların düzenli tutulmadığı belirtildi. Hangi aracın ne zaman ve ne kadar yakıt aldığına ilişkin sağlıklı verilerin elde edilemediği, araç bazında kilometre takibinin de yapılmadığı kaydedildi. Sayıştay, akaryakıt takibinin sağlıklı ve gerçekçi biçimde yapılabilmesi için bir takip sistemi kurulması gerektiğini vurguladı. Sistemde yakıtın türü ve litresi, yakıt verilen aracın plakası, fiili kullanım bilgileri ile yakıtın verildiği tarih ve saat gibi verilerin kayıt altına alınması ve ihtiyaca uygun raporlama yapılması gerektiği kaydedildi.
PERSONEL GİDERİ 79,5 MİLYON TL AŞIMA ULAŞTI!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen üst sınırı aşması bulgusuna yer verildi.
Rapora göre belediyenin şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderleri 207 milyon 717 bin 804 TL olarak gerçekleşti. Mevzuat kapsamında hesaplanan personel gideri üst sınırı ise 128 milyon 162 bin 868 TL oldu. Böylece personel giderleri yasal sınırı 79 milyon 554 bin 935 TL aştı.
BELEDİYENİN İTİRAZI KABUL EDİLMEDİ
Belediye yönetimi yanıtında, norm kadro düzenlemelerinin belediye meclisi onayıyla oluşturulduğunu ve personel alımlarının Mali Hizmetler Müdürlüğü ile koordineli yürütüldüğünü belirtti. Ayrıca belediye şirketi BAĞ-KENT’in personel giderlerinin norm kadro uygulamasıyla doğrudan bağlantısı bulunmadığı gerekçesiyle hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini savunarak bulgunun yeniden değerlendirilmesini istedi.
Sayıştay ise tespitin şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin yasal sınırı aşmasına ilişkin olduğunu vurguladı. Belediye yanıtında şirket personelinin giderlerinin hesaplamaya dahil edilmediğine dikkat çekilen raporda, ilgili mevzuatın bu giderleri de açıkça kapsadığı belirtildi.
Sayıştay, personel giderlerinin yasal sınırın üzerinde seyretmesinin mali disiplin açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtti.
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDE 5 AYKIRILIK TESPİTİ!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, belediye ile sendika arasında 1 Ocak 2024-31 Aralık 2025 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesindeki bazı hükümlerin mevzuata aykırı olduğu belirtildi.
PERSONEL ÇOCUKLARINA İŞE ALIMDA ÖNCELİK
Sözleşmede, belediye ve bağlı şirketlerde çalışan işçilerin çocuklarından birine, işçinin emekli
olması şartıyla işe alımda öncelik tanınması hükmü yer aldı. Sayıştay, bu düzenlemenin emekli olan personelin çocuğuna uygun pozisyon oluşturularak işe alım yapılması sonucunu doğurabileceğini belirterek eşitlik ve liyakat ilkeleriyle bağdaşmadığı değerlendirmesinde bulundu.
EHLİYETİ ALINAN ŞOFÖRE BAŞKA GÖREV
Sözleşmenin bir başka hükmünde, görev sırasında trafik veya iş kazası yapan ve ehliyetini kaybeden şoförlerin, ehliyetleri iade edilene kadar eski işlerine benzer bir işte çalıştırılması öngörüldü. Sayıştay, bu düzenlemenin şoförlük yeterliliğini kaybeden personelin başka pozisyonlarda çalıştırılmasını zorunlu hale getirdiğine dikkat çekti.
TUTUKLANAN İŞÇİYE 36 AY GÜVENCE
Toplu iş sözleşmesinde, herhangi bir suçtan tutuklanan işçinin iş akdinin 36 ay boyunca feshedilemeyeceği ve bu süre içinde ücretsiz izinli sayılacağı düzenlendi. Sayıştay, bu hükmün İş Kanunu’nun işverene tanıdığı haklı nedenle fesih yetkisini fiilen ortadan kaldırdığını belirtti.
Belediye yönetimi, bildirim sürelerinin toplu iş sözleşmeleriyle artırılabileceğini savunarak ilgili maddede değişiklik yapılamadığını bildirdi. Sayıştay ise söz konusu düzenlemenin bildirim süresini artırmakla sınırlı olmadığını, işverenin haklı fesih yetkisini 36 aya kadar ortadan kaldırdığını kaydetti.
KUSURLU SÜRÜCÜNÜN HASARINI BELEDİYE ÜSTLENİYOR
Sözleşmede, trafik kazalarında sürücünün kusur oranına göre hasar bedelinin belirli bölümlerinin işveren tarafından karşılanması hükme bağlandı. Buna göre kusur oranı 3/8’e kadar olan durumlarda zararın tamamı, 4/8 ile 5/8 arasında olduğu durumlarda yüzde 80’i, 6/8 ile 7/8 arasında olduğu durumlarda yüzde 65’i, kusurun tamamen sürücüde olduğu durumlarda ise yüzde 50’si işveren tarafından ödenecekti.
Sayıştay, bu düzenlemenin kusurlu sürücünün mali sorumluluğunu büyük ölçüde işverene yüklediğini ve kamu kaynakları üzerinde olumsuz etki yaratabileceğini belirtti.
GEÇMİŞ DİSİPLİN CEZALARI TOPTAN AFFEDİLDİ
Sözleşmede ayrıca yürürlük tarihinden önce işçilere verilen disiplin cezalarının bir defaya mahsus olmak üzere tüm sonuçlarıyla affedilmesi hükmü yer aldı. Sayıştay, disiplin cezalarının toplu iş sözleşmesiyle toptan affedilmesinin disiplin mekanizmasını işlevsiz hale getirebileceğini ve bu konuda sözleşmeye hüküm konulmasının mevzuata aykırı olduğunu kaydetti.
102 ŞİRKET PERSONELİ HUKUKİ DAYANAK OLMADAN ÇALIŞTIRILDI!
Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporuna göre, belediye şirketinin 102 personeli hukuki dayanak olmaksızın belediyenin çeşitli birimlerinde çalıştırıldı. Diğer 23 personelin ise hizmet alım sözleşmesi kapsamında görev yaptığı kaydedildi.
Raporda, uygulamanın mevzuata aykırı olduğu vurgulanarak şirket personelinin belediyede çalıştırılmasına son verilmesi, ihtiyaç halinde yasal çerçevede hizmet alım sözleşmesi yapılması gerektiği belirtildi. Belediye yönetimi, gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
ARŞİV ARAŞTIRMASI İHMALİ
2025 yılı denetim raporunda, personelin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması süreçlerindeki aksaklıklar yer aldı. Rapora göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılarak ilk kez memur kadrosuna atanan 30 kişi hakkında işe başlamadan önce arşiv araştırması yapılmadı. Belediye şirketinde çalışan personelin de araştırma sonuçları beklenmeden göreve başlatıldığı belirlendi.
Arşiv araştırması sonucunda, 696 sayılı KHK kapsamında istihdam edilen 6 personelin gerekli suç kaydı şartlarını taşımadığı tespit edildi. Buna rağmen bu kişilerin iş akitleri sonlandırılmadı. Belediyenin araştırmaların yapıldığı yönündeki yanıtını yeterli bulmayan Sayıştay, sunulan listede 30 kişi yerine yalnızca 21 kişinin yer aldığını ve diğer tespitlere ilişkin açıklama sunulmadığını belirtti. Raporda, personelin arşiv araştırması sonuçları tamamlanmadan işe başlatılmaması, gerekli şartları taşımadığı belirlenen kişiler hakkında ise mevzuat kapsamında işlem yapılması gerektiği vurgulandı.
ODA VE DERNEKLERE ÜCRETSİZ OTOBÜS!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, meslek odası ve bir derneğin kendi faaliyet ve organizasyonları için talep ettiği otobüslerin kiralandığı ve ücretlerinin belediye bütçesinden ödendiği ortaya konuldu.
Raporda, söz konusu hizmetlerin ilgili kuruluşlara ücretsiz sunulduğu ancak otobüs kiralama işlemleri için Belediye Meclisi kararı alınmadığı, kuruluşlarla ortak hizmet projesi kapsamında anlaşma yapılmadığı ve mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınmadığı tespit edildi.
ELEKTRİK MALZEMESİ ALIMINDA 389 BİN TL’LİK İŞÇİLİK ÖDEMESİ!
Sayıştay’ın Foça Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen elektrik malzemesi alımında EKAP kayıtları ile fatura arasında uyumsuzluk tespit edildi. Rapora göre, belediyenin satın alma talebi ve EKAP kayıtlarında yalnızca elektrik malzemesi alımı yer aldı. Ancak yüklenici firma tarafından düzenlenen faturaya, malzeme kalemlerinin yanı sıra işçilik bedeli adı altında 12 ilave kalem eklendi. Bu kalemler için toplam 389 bin TL ödeme yapıldığı belirlendi.
Sayıştay, belediyenin yalnızca malzeme alımı talep ettiğini, işçilik hizmetine yönelik herhangi bir talep veya onay belgesi bulunmadığını kaydetti. İşçilik kalemleri için piyasa fiyat araştırması da yapılmadığı belirtildi.
Raporda, bu durumun doğrudan temin sürecinin mevzuata uygun yürütülmediğini ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmadığını gösterdiği ifade edildi. EKAP kayıtları ile fatura arasındaki uyumsuzluğun alım sürecinin şeffaflığını ve izlenebilirliğini de zedelediğine dikkat çekildi.
KAYMAKAMLIK LOJMANINA 800 BİN TL’LİK TADİLAT!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin başka bir kamu kurumuna ait kaymakamlık lojmanında yaklaşık 800 bin TL’lik tadilat yaptırdığını, ancak ilgili kurumun yazılı talebi ve Belediye Meclisi kararı bulunmadığını tespit etti. Sayıştay raporuna göre lojmanda duvarlar yıkıldı, odalar birleştirildi, mutfak taşındı ve parkeler yenilendi. Tadilat bedeli belediye bütçesinden karşılandı.
YETKİSİ OLMADIĞI HALDE 27 DURAK YAPTI!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin büyükşehir belediyesinin yetki ve sorumluluğunda bulunan 27 otobüs durağını yaptırarak bedelini belediye bütçesinden karşıladığını tespit etti. Sayıştay raporunda, büyükşehir sınırları içindeki otobüs duraklarının yapımı, tespiti ve işletilmesinin büyükşehir belediyesinin yetkisinde olduğu, ilçe belediyesinin bu alanda harcama yapmasının mevzuata aykırı olduğu belirtildi.
VEDA VE HEMŞİRELER GÜNÜ YEMEKLERİNE TASARRUF ENGELİ!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin kamu kurumu yöneticileri için düzenlenen veda yemekleri ile Hemşireler Günü organizasyonunun masraflarını belediye bütçesinden karşıladığını tespit etti. Harcamaların Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırı olduğu belirtildi. Sayıştay raporuna göre, söz konusu yemeklerin bedelleri belediyenin temsil, ağırlama ve tören giderleri ödeneğinden karşılandı. Raporda, 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamında zorunlu haller dışında bu tür organizasyonlar için yemek ve benzeri davetler düzenlenemeyeceği vurgulandı.
TESLİM ALINMAYAN MALLARA KABUL TUTANAĞI DÜZENLENDİ!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin doğrudan teminle yaptığı bazı mal ve hizmet alımlarında, fiili kontrol yapılmadan kabul tutanakları düzenlendiğini tespit etti. Bazı malların teslim alınmadan kabul edildiği, bazı işlemlerin belgelerinin ise sonradan tamamlandığı belirtildi.
Sayıştay raporunda, bazı alımlarda mallar belediyeye teslim edilmeden kabul işlemlerinin yapıldığı, bazı malzemelerin ise doğrudan tüketime verilerek kabul belgelerinin sonradan düzenlendiği kaydedildi.
1,2 MİLYON TL’LİK TEMSİL HARCAMASI YETKİSİZ BİRİMDEN!
Sayıştay, Foça Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü’nün yetki devri olmadan 1 milyon 205 bin TL’lik temsil, ağırlama ve tören harcaması yaptığını tespit etti. Sayıştay’ın denetim raporunda, belediye başkanının yetkisinde bulunan temsil ve ağırlama ödeneğinin, yetki devri yapılmaksızın Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından kullanıldığı belirtildi.
BÜYÜKŞEHİR’İN 350 BİN TL’LİK VERGİ PAYINI AKTARMADI!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin çevre temizlik vergisinden İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne aktarması gereken 500 bin TL’nin yalnızca 150 bin TL’sini gönderdiğini, kalan 350 bin TL’nin ise yasal süresi geçmesine rağmen aktarılmadığını tespit etti. Sayıştay’ın denetim raporuna göre, 2025 yılında iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalardan tahsil edilen çevre temizlik vergisinin yüzde 20’lik payı ile gecikme zamlarından Büyükşehir’e aktarılması gereken tutarın 350 bin TL’si ödenmedi.
26 ESNAFA AYNI PAZARDA İKİDEN FAZLA TEZGÂH!
Sayıştay, Foça’da aynı semt pazarında 26 esnafın ikiden fazla satış yerine sahip olduğunu tespit etti. Raporda, uygulamanın Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’e aykırı olduğu belirtildi. Sayıştay’ın denetim raporunda, aynı pazar yerinde bir kişiye doğrudan veya dolaylı olarak en fazla iki satış yeri verilebileceği hatırlatıldı.
9,1 MİLYON TL’LİK ALACAK TAKİPSİZ KALDI!
Sayıştay, Foça Belediyesi’nin yıllardır devreden 9 milyon 139 bin TL’lik alacağını düzenli takip etmediğini ve alacaklar için takip dosyası açmadığını tespit etti. Sayıştay raporunda, alacakların tahsili için gerekli işlemlerin düzenli yürütülmediği belirtildi. Takipsizlik nedeniyle alacakların zamanaşımına uğramasının kamu zararına yol açabileceği vurgulandı. Belediye yönetimi, gerekli işlemlerin yapılacağını bildirirken Sayıştay, alacakların zamanaşımına uğramasını önleyecek şekilde takip ve tahsil sürecinin işletilmesi gerektiğini kaydetti.
