Ülkemizde avukat olabilmek Batılı ülkelerde olmaktan çok daha kolay. Hukuk fakültesini bitirdikten sonra, stajını yap, baroya kaydol başla mesleğini icraya. Tıpta insanlar altı yıl okuyor, pratisyen hekim oluyor, her şeyden biraz bilen bir kimse. İstisnalar hariç, genel sağlık ve koruyucu sağlıkta, devlet kadrolarında iş bulabiliyorlar. İhtisası olmayan doktor özelde pek iş bulamıyor. Meşakkatli bir ihtisas çalışması sonrası, insanların sağlıkları için aradıkları doktor oluyorlar.
Hukuk, yargı, on binlerce sayfalık mevzuatla yürümekte. Bana göre en az hekimlik kadar ihtisas isteyen bir alan. Cezası var, hukuku var, asliyesi var, sulh var, Yargıtay'ı, hatta artık istinaf mahkemeleri var. Avukatlar genelde bir ihtisasa sahip değiller, önlerine gelen işi kabul ediyorlar. Bu özel durumları hem yargı sürecinin uzamasına ve hem de masrafların büyümesine yol açmaktadır. Konularında ihtisas sahibi olmayan avukat genelde kazanacağı davayı kaybedebiliyor. Bu kayıp, dava sahibi, hem kendi avukatına ve hem de karşı taraf avukatına avukatlık ücreti ödettiriyor.
Bu miktarlar, asgari ücret tarifelerinden yapılsa dahi oldukça yüklü bir tutar. Kaybedilen dava Yargıtay'a götürülüyor, al sana bir o kadar avukatlık ücreti. Dava kazanılıyorsa, icraya konulacak hüküm için bir o kadar vekalet ücreti.
Davayı kaybeden, kazanması gereken davasına usuli hükümlerde atlamamak için, tuttuğu birinci avukat yanına bir tane daha tutuyor, ödeyeceği vekalet ücreti bir daha katlanıyor. Bakın bir örnek vereyim:
İki kişi arasında 275.000TL'lik bir ihtilaf olsun. Taraflar bunun için avukatlarına, Baronun asgari ücret tarifesinden 20.570TL vekalet ücreti verecektir. Kaybeden taraf bu ücreti yani 41.140TL'yi ödemek zorunda. Teorik olarak her iki avukat toplamda 61710 TL alma durumunda. Bu dava Yargıtay'a gidecek, Yargıtay'da dava görüldü bir o kadar daha vekalet ücreti ödenecek. Kazanan taraf alacağı için icra dairesine gidecek ona da 41,140TL vekalet ücreti. Bu davayı kaybeden taraf yüzde yüz haklı olduğunu düşünüyorsa temyiz safhasında, konunun ihtisas işi olduğunu anlayarak, davaya bir ikinci avukatı koyma gereğini duyacak. Al sana 41 140TL'lik bir vekalet ücreti daha. Vekalet ücretlerinin toplamı 144.090TL. Burada, bilirkişi raporları için ödenen, icra safhasında ödenen harçlar, gazete ilan paraları yok. Onları da koyduğunuzda toplam maliyet 200.000TL'yi buluyor. Böyle bir dava Ticaret mahkemelerinde ise, sonucu almak on yıllık bir süreye gerek var. Ayrıca bu parayı tahsil etme ihtimalinin de %50 olduğu unutulmamalıdır. Haklı çıkan taraf 10 yıl sonra hakkı olan 275 000 TL yerine sadece 75 000 TL alabilecek. Alabileceği faiz negatif faiz olduğu için, bu miktar da enflasyona yenik düşerek sıfıra doğru inecektir. Sistem kurulurken bilinçli veya bilinçsiz, avukatlara ballı bir gelir kaynağı olsun, uzayan davalardan bıkan kişilerin vicdanla cüzdan arasında sıkışmış bulunan hakime ulaşsın, uygun bilirkişiler ile dava istenildiği gibi sonuçlandırılsın ana fikri önplana çıkmış.
Bu yazıyı yazmamdaki sebep, avukatların ihtisaslaşması halinde hem yargı süresi kısalacak, hem maliyet düşecek. Tabi ki hakimlerin dosya okumama alışkanlıklarını bir tarafa bırakması ve ulu orta bilirkişiye havale ve keşif alışkanlığından vazgeçmesi ön şartı ile.