Metehan UD / EGEDESONSÖZ – İzmir’in Menemen ilçesinde, 3'üncü derece arkeolojik SİT alanı olarak tescilli Koyundere Mahallesi’ndeki yaklaşık 16 bin 811 metrekarelik alan için hazırlanan imar planları yargıya taşındı. TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’nın iptali istemiyle dava açtı.
Şehir Plancıları Odası, planla birlikte arkeolojik SİT alanında yapılaşma baskısının artırıldığını savunurken, eski planda E=1.20 ve Hmax=21.80 metre olan yapılaşma koşullarının yeni planda E=3.00 emsal ve Yençok=15 kat seviyesine çıkarılmasına dikkat çekti.
Oda, yapılaşma kapasitesindeki artışın yaklaşık 2,5 kat olduğunu belirterek, bu değişikliğin plan raporunda yeterli gerekçeyle ortaya konulmadığını öne sürdü.
SİT ALANINDA 15 KATLIK YAPILAŞMA
Koyundere’deki alan, İzmir 2 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 28 Eylül 2016 tarihli ve 7043 sayılı kararıyla 3. derece arkeolojik SİT alanı olarak tescil edildi. Alanın planlama sürecinin de bu tescilin ardından yeniden ele alınması gerektiği belirtildi.
Yeni 1/1000 ölçekli planda yaklaşık 15 bin 921 metrekarelik bölüm için arazi kullanım kararları oluşturulurken, alanın yüzde 41’i konut, yüzde 37’si resmi kurum, yüzde 18’i yol ve yüzde 4’ü park alanı olarak düzenlendi.
Yaklaşık 6 bin 595 metrekarelik bölüm ise “Gelişme Konut Alanı” olarak belirlendi. Bu alanda E=3.00 emsal ve Yençok=15 kat yapılaşma koşulu getirildi. Planla yaklaşık 370 kişilik nüfus öngörüldü.
ESKİ PLANDA EMSAL 1.20’YDİ
Plan raporunda alanın daha önceki imar durumu da yer aldı. Buna göre eski 1/1000 ölçekli planda konut kullanımı bulunan alanda yapılaşma koşulları E=1.20 ve Hmax=21.80 metre olarak belirlenmişti.
Ancak alanın 2016 yılında arkeolojik SİT olarak tescil edilmesinin ardından önceki planın hükümsüz hale geldiği ve plan uygulamasının durduğu belirtildi.
Şehir Plancıları Odası ise yeni planla yapılaşma koşullarının gerekçe sunulmadan önemli ölçüde artırıldığını savundu.
“YAPILAŞMA BASKISI ARTACAK”
Dava dilekçesinde plan kararlarının, alanın tamamının 3. derece arkeolojik SİT alanı olarak tescilli olmasına rağmen planlama sahası ve çevresindeki yapılaşma baskısını artıracağı ve bölgedeki tescilli kültürel ve doğal miras alanlarının tahribatının önünü açabileceği belirtildi.
Oda ayrıca, 2016 yılında tescille hükümsüz kalan eski planda E=1.20 olan yapılaşma koşullarının yeni planda E=3.00 ve Yençok=15 kata çıkarılmasının gerekçelendirilmediğini savundu.
STABİLİTE UYARISINA RAĞMEN 15 KAT
Davada plan alanının jeolojik-jeoteknik açıdan da tartışmalı olduğu vurgulandı.
Plan alanı, “Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar (ÖA-2.1)” kapsamında bulunuyor. Plan raporunda kontrolsüz kazıların stabilite sorunlarına yol açabileceği ve yapılaşma sırasında gerekli mühendislik önlemlerinin alınması gerektiği belirtiliyor.
Şehir Plancıları Odası, alanın bu kapsamda olmasına rağmen 15 katlık yapılaşma kararının stabilite sorunlarıyla nasıl ilişkilendirildiğinin açıklanmadığını öne sürdü.
370 KİŞİLİK NÜFUSUN ALTYAPISI SORGULANDI
Davanın bir diğer gerekçesini ise yeni planla getirilen nüfus artışı oluşturdu.
Plan kapsamında yaklaşık 370 kişilik nüfus öngörülürken, Şehir Plancıları Odası bu nüfusun gerektireceği altyapı, ulaşım ve sosyal donatı ihtiyaçlarına ilişkin yeterli sayısal kapasite analizlerinin yapılmadığını savundu.
Oda, bu gerekçelerle 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planlarının iptali istemiyle yargı yoluna başvurdu.
EGEŞEHİR VE HAZİNE MÜLKİYETİ
Plan alanındaki mülkiyet yapısı da dikkat çekiyor. Plan açıklama raporunda Koyundere Mahallesi’ndeki 1544 numaralı parselin İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin şirketlerinden EGEŞEHİR’e ait olduğu belirtiliyor.
Plan sınırları içerisinde ayrıca Hazine mülkiyetindeki 951, 952 ve 953 numaralı parsellerin bir bölümü bulunuyor.
Planlama alanının Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazileri içerisinde yer aldığı da raporda ifade ediliyor.
YAPILAŞMA ÖNCESİ SONDAJ ŞARTI
Alan 3. derece arkeolojik SİT statüsünde bulunduğundan yapılaşma öncesinde arkeolojik kontroller de öngörülüyor.
Buna göre yapı ruhsatı verilmeden önce Müze Müdürlüğü uzmanlarının denetiminde sondaj kazısı yapılması gerekiyor. Sondaj sonuçlarının ve ilgili görüşlerin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na sunulması şartı bulunuyor.
Temel kazısı sırasında herhangi bir kültür varlığına rastlanması halinde ise çalışmaların durdurularak durumun Koruma Bölge Kurulu’na bildirilmesi gerekiyor.
Şehir Plancıları Odası, 3. derece arkeolojik SİT alanında yapılaşma kapasitesinin yaklaşık 2,5 kat artırılması, 15 kata kadar yapılaşma öngörülmesi, stabilite uyarıları ve 370 kişilik nüfusun altyapı ihtiyaçlarının yeterince ortaya konulmaması gerekçeleriyle planların iptalini talep etti.
Odanın açıklaması şu şekilde:
Menemen İlçesi, Koyundere Mahallesi'ndeki 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı'na yönelik İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı; planlama alanının tamamının "3. Derece Arkeolojik Sit Alanı" olarak tescillenmiş olmasına karşın plan kararlarının planlama sahası ve çevresinde yapılaşma baskısını artırarak bölgedeki tescilli kültürel ve doğal miras alanlarının tahribatının önünü açacağı, 2016 yılında tescille hükümsüz kalan mülga planın aksine yapılaşma koşullarının hiçbir gerekçe sunulmaksızın E:3.00 ve Yençok:15 kata çıkarılarak inşaat kapasitesinin yaklaşık 2,5 katına artırıldığı, alanın "Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar (ÖA-2.1)" kapsamında yer almasına rağmen bu durumun 15 katlık yapılaşmayla nasıl ilişkilendirildiğinin açıklanmadığı, ayrıca öngörülen 370 kişilik yeni nüfusun altyapı, ulaşım ve sosyal donatı ihtiyaçlarına yönelik sayısal kapasite analizlerinin yapılmadığı gerekçeleriyle Odamız tarafından yargıya taşınmıştır.
