EGEDESONSÖZ – Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Sonuçları, İzmir’de hanehalkı bütçesindeki en büyük gider kaleminin konut ve kira olduğunu ortaya koydu. İzmir, tüketim harcamaları içinde konut ve kiraya ayrılan payda Türkiye’nin 26 İBBS 2. Düzey bölgesi arasında ilk sırada yer aldı. İzmir’de toplam tüketim harcamalarının yüzde 30,3'ü konut ve kiraya, yüzde 19,4’ü ulaştırmaya, yüzde 16,8'i ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayrıldı.
TÜRKİYE’DEKİ TÜKETİM HARCAMALARININ YÜZDE 6,5’İ İZMİR’DE
TÜİK verilerine göre Türkiye genelindeki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 6,5’i İzmir’in yer aldığı TR31 bölgesinde gerçekleşti. Bu oranla İzmir, İstanbul ve Ankara’nın ardından üçüncü sırada yer aldı.
İstanbul’un Türkiye genelindeki tüketim harcamalarından aldığı pay yüzde 25,6, Ankara’nın payı ise yüzde 8,3 olarak hesaplandı. İzmir’i yüzde 5,7 ile Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan TR42 bölgesi izledi.
KONUT VE KİRA HARCAMALARINDA İLK SIRADA
İzmir, hanehalkı tüketim harcamaları içerisinde konut ve kiraya ayrılan pay bakımından bölgeler arasında ilk sıraya yerleşti. İzmir’de bu harcama kaleminin payı yüzde 30,2 olarak hesaplandı. Konut ve kira harcamalarının payının en düşük olduğu bölge ise yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgesi oldu.
Veriler, İzmir’de hanehalkı bütçesinin önemli bir bölümünün barınma giderlerine ayrıldığını ortaya koydu.
HARCAMALARIN YÜZDE 66,2’Sİ ÜÇ KALEMDE TOPLANDI
İzmir’de hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 19,3’ünü ulaştırma, yüzde 16,7’sini ise gıda ve alkolsüz içecekler oluşturdu. Konut ve kira, ulaştırma ve gıda harcamaları birlikte değerlendirildiğinde, hanehalkı tüketim bütçesinin yüzde 66,2’sinin bu üç temel gider kaleminde toplandığı görüldü.
Diğer harcama gruplarının toplam tüketim harcamaları içindeki payları ise şöyle sıralandı:
-
Lokantalar ve konaklama hizmetleri: yüzde 6,9
-
Mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetleri: yüzde 5,3
-
Giyim ve ayakkabı: yüzde 4,9
-
Kişisel bakım, sosyal koruma ve çeşitli mal ve hizmetler: yüzde 3,6
-
Bilgi ve iletişim: yüzde 3,3
-
Alkollü içecekler ve tütün ürünleri: yüzde 2,9
-
Eğlence, spor ve kültür: yüzde 2,5
-
Sağlık: yüzde 2,3
-
Eğitim hizmetleri: yüzde 1,4
-
Sigorta ve finansal hizmetler: yüzde 0,8
İZMİR’İN TÜRKİYE GENELİNDEKİ HARCAMALARDAN ALDIĞI PAY
İzmir’in Türkiye genelindeki harcama türlerinden aldığı paylar da araştırmada yer aldı. Buna göre İzmir’in Türkiye genelindeki konut ve kira harcamalarından aldığı pay yüzde 7,4 oldu. Alkollü içecekler ve tütün ürünlerinde yüzde 7,2, sağlık harcamalarında yüzde 6,7, ulaştırma harcamalarında yüzde 6,7 ve giyim ve ayakkabı harcamalarında yüzde 6,5 pay aldı.
İzmir’in Türkiye genelindeki mobilya, ev aletleri ve ev bakım hizmetleri harcamalarından aldığı pay yüzde 5,9; bilgi ve iletişim harcamalarından aldığı pay yüzde 5,9; eğlence, spor ve kültür harcamalarından aldığı pay yüzde 5,8 olarak kaydedildi.
Lokantalar ve konaklama hizmetlerinde İzmir’in payı yüzde 6,9, sigorta ve finansal hizmetlerde yüzde 6,9, kişisel bakım, sosyal koruma ve çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 6,8 oldu. Eğitim hizmetleri harcamalarındaki payı ise yüzde 6,0 olarak hesaplandı.
ÜÇ YILLIK VERİLER BİRLEŞTİRİLDİ
TÜİK, bölgesel düzeyde daha güvenilir hanehalkı tüketim harcaması tahminleri elde etmek amacıyla 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerini birleştirerek sonuçları hesapladı.
Araştırmada bölgelerin Türkiye genelindeki toplam tüketim harcamalarından aldığı pay ile kendi tüketim harcamaları içinde farklı gider gruplarına ayırdığı paylar ayrı ayrı değerlendirildi.
