Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkese ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ateşkesin memnuniyet verici olduğunu ifade eden Şimşek, mevcut haliyle bile küresel tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmaların kısa sürede giderilemeyeceğini söyledi.
Şimşek, sürecin iyimser senaryoda dahi aylar alabileceğini belirterek, ateşkesin bozulması halinde küresel ekonomi açısından ciddi risklerin yeniden gündeme gelebileceğine dikkat çekti. Enerji ve hammadde fiyatlarında olası yükselişin büyüme üzerinde baskı yaratabileceğini, enflasyonu ise yukarı yönlü tetikleyebileceğini ifade etti.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ OLMASAYDI...
Şimşek, sistemin uygulanmaması halinde fiyatların çok daha yüksek seviyelere çıkabileceğini ifade ederek, "Eşel mobil sistemini ortaya koymasak mazot 103 TL benzin ise 78 TL olacaktı. Halbuki şuan benzin 64 TL. Her şeyin bir getirisi götürüsü var" dedi.
Habertürk'e konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamalarından öne çıkanlar şu şeklide:
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanının da geçenlerde ifade ettiği gibi, şu anda yaşanan şok, ikinci dünya savaşı sonrası yaşanan en büyük şok. Özellikle Hürmüz Boğazı birçok temel, üretim, tedarik merkezi olması sebebiyle küresek ekonomiyi çok derinden etkiledi.
Ateşkese varılmış olması memnuniyet verici fakat bu şekliyle bile dursa tedarik zincirindeki kırılmaların savaş öncesine dönüşü iyimser tahminle aylar alacak.
Küresel enflasyon beklentileri yükseldi çünkü maliyetler ve hammadde fiyatları artıyor. Petrol şoku diye tanımlarsak, birçok ekonomi için de büyümenin aşağı yönlü düşünülmesini gerekecek bir şok ortaya çıkarttı. Dolayısıyla bir maliyet boyutu var ve büyüme üzerinde de olumsuz etkileri var. Doların güçlenmesi bu dönemde önemli bir özellik oldu.
"ATEŞKES BOZULURSA ENFLASYON YÜKSELİR"
Büyük resimde, eğer bu şok devam ederse, ateşkes bozulur ve tekrar petrol, doğalgaz, hammadde fiyatları yükselerek etkili olursa, büyümede düşüş enflasyonda yükseliş, küresel bir resesyon riskini de içerir. Ateşkes umarım sürdürülür, nihai bir anlaşma yapılır ve bu durumda da küresel ekonomideki bu beklentiler olumluya döner. Dün de gördüğümüz gibi ateşkesin devamı önemli olan. Bu fiyatlara hızlı bir şekilde yansır.
"RİSK İŞTAHININ TEKRAR DÖNME İHTİMALİ VAR"
Gelişmekte olan ülkeler çok farklı karakteristiklere sahipler. Petrol ithal edenlere yaklaşım farklı ihraç edenlere farklı. Bu krizden nemalanan ülkeler de var. Ortalık yatışınca, hangi ülkenin makroekonomik politikaları sağlıklı, hangi ülkenin dengeleri güçlü buralara bakılacak. Türkiye’de risk fiyatlaması dün çok çarpıcı şekilde indi. Bu şokun bölgede ve küresel olarak etkileri fiyatlanıyor. Risk iştahının tekrar dönme ihtimali var. Sağlanan ateşkes devam ederse etkiler geri çevrilemez olmayacak. Etkisi bu krizin yayılımına ve süresine bağlı.
"SAVAŞIN KISA SÜRMESİ ÖNEMLİ"
Başlangıçta öngörülenden fazla oldu ancak 45 günün altında olması değerli. Başlangıçta o gün itibarıyla açıklanan hedefler çerçevesinde değerlendirildiğinde bu savaşın birkaç hafta, sürebileceğini düşündük. Bir buçuk aya yakın sürede durdu. Öngörülerimizin çok dışına çıktı diyemem ama biz bir ay civarında düşünüyorduk tarafların açıkladığı hedefler doğrultusunda.
"ŞOKLARI YÖNETME KAPASİTEMİZ İYİ"
Bizim şokları yönetme kapasitemiz iyi. Biz geçen sene rüştümüzü ispat ettik. Geçen seneki savaş bugünkü gibi etkili olmadı ama o da etkiliydi. Ticaret savaşları da ciddi etki yarattı, zirai don da ciddi etkiler yarattı. Geçen sene program bütün bu şoklara karşı rüştünü ispat etti.
Biz savaşın başladığı günün ertesinde bütün ekipleri topladık, riskleri ve neler yapılması gerektiğini tartıştık. Şok olduğu zaman ani tepkiler geliyor, o tepkilerin yönetilmesi Türkiye’ye dışarıdan bakış açısını belirliyor. O yüzden önce piyasaların işleyişini önceliklendirdik.
"DİĞER BORSALARA KIYASLA DAHA DAYANIKLI ÇIKTI"
Bu coğrafyadan çok uzakta olan borsalardaki düşüşlere oranla ülkemizdeki borsa çok daha dayanıklı çıktı. Türkiye gelişmekte olan ülkelere göre daha iyi performans ortaya koydu. Savaşın olduğu bölgede olmamıza ve petrol ithalatçısı olmamıza rağmen etkileri sınırladıysak bu proaktif yaklaşımın sonucudur.
