Birkaç gün önce değinmiştim yakında zam yağmuru başlayacak diye; nitekim bu konuda bizi destekler 'zam paketinin' hazırlandığı ortaya çıktı.
2012 bütçesinin tahminlerin üzerinde açık vereceği kesinleşince Maliye Bakanlığı ek gelir getirecek yeni bir kanun paketi hazırladı. Paket 10 milyar liralık zam getiriyor. Yaklaşık kırk maddeden oluşan taslakta özellikle lüks otomobillerden, sigaraya, tapu harçları ve istisnaların kaldırılmasına kadar birçok vergi geliyor.
Kış ayları yaklaşırken herkes ısınma giderlerini düşünmeye başlar, yani doğalgaz fiyatlarına odaklanır. Doğalgaz fiyatlarının da zamlanacağını söylemek için kahin olmaya gerek yok. Maliye Bakanı, dış ticaret açığındaki en büyük kalemin enerji olduğunu ve Botaş'ın da maliyetin altında doğalgaz sattığını üzerine basa basa vurgulamıştı. Bütçe açığını ve cari açığı kapatma kararlılığında olan Maliyenin doğalgaz fiyatlarına zam yapması kaçınılmaz gözüküyor. Yalnız doğalgazda özel bir durum var. 'Take or pay - al ya da öde'; yapılan anlaşmalar çerçevesinde almayı taahhüt ettiğiniz doğalgazı almasanız bile parasını ödemek zorundasınız. Zaten biz de ödedik! Kullanılmayan gaz için 1,4 milyar lira Rusya'ya, 1,3 milyar İran'a ve 186 milyon lira Azerbaycan'a olmak üzere son üç yılda 2 milyar 999 milyon lira ödendi. Botaş'ın neden maliyetinin altında satış yaptığı sanırım daha iyi anlaşılmıştır.
Okullar 17 Eylülde açılıyor, ana sınıfları ve birinci sınıflar bir hafta önce başladılar. Birçok veli okul masrafları için bütçelerini tekrar gözden geçirdi. Eğitim giderleri arasında servis ücretleri önemli paya sahip. İstanbul'da 15 bin, Ankara'da 5 bin, İzmir'de de 4 bin civarı servis aracı var. İzmir'de geçtiğimiz yıl kısa mesafe öğrenci taşıma 100 lira civarındaydı, 200 liraya kadar değişiyordu. Bu yıl ise yüzde 8-9 zam beklentisine rağmen bazı özel okullar servis fiyatlarına yüzde 20 ila 50 arasında değişen oranlarda zam yaptılar. Artan petrol fiyatları, hükümetin zam paketi ve ekonominin genel durumuna baktığımız da makul oranlarda artışa kimsenin itirazı olmaz, ama fırsatçılık yapıp yüksek oranda artış yapanları kabul etmek de mümkün değil.
Norveç'ten sonra Dünyanın en pahalı benzinini Türkiye kullanıyor. Pompa fiyatı 4,67 lira. Norveç'te ise 4,70 lira, neredeyse birinci sıraya oturacağız. Birincilik için yarıştığımız Norveç'te kişi başına düşen milli gelir 52 bin dolar iken Türkiye'de 13 bin 500 dolar civarında olduğunu da unutmayalım. Yakında pompalarda benzin 5 lira yazarsa şaşırmayın.
Bahanesi petrol fiyatları olur, cari açıkla mücadele olur, bütçe denkliği ya da ekonomik kriz olur, ne derseniz değin sonuçta zamlar gelecek. 2013 yılı Türkiye açısından ekonominin taşlarının yerine oturduğu ve balon rakam ve büyüme oranları yerine gerçek durumun yaşanacağı bir yıl olacaktır.
