EGEDESONSÖZ – İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Balçova İnciraltı’nda bulunan 8 bin 854 metrekarelik parseli “Belediye Hizmet Alanı”ndan “Turizm-Ticaret Alanı”na dönüştüren imar planı değişikliği yeniden meclis gündemine geldi. İzmir 3. İdare Mahkemesi’nin plan değişikliği hakkında yürütmenin durdurulmasına karar vermesinin ardından, aynı parsel için yeniden hazırlanan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişiklikleri mecliste görüşülecek.
Gündem maddesinde, Balçova ilçesi İnciraltı Mahallesi’nde tapuda 25034 ada 1 parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin yeni plan önerilerinin, mahkeme kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak hazırlandığı belirtildi. Yeni planların yürürlükteki 1/25 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı doğrultusunda düzenlendiği ve parselin “Turizm-Ticaret Alanı” olarak belirlenmesini öngördüğü ifade edildi.
İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan plan değişiklikleri ile plan açıklama raporları meclisin değerlendirmesine sunulacak.
5 KATTAN 9 KATA ÇIKARILMIŞTI
Söz konusu parsel, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 8 Eylül 2025 tarihli kararıyla kabul edilen plan değişikliğiyle gündeme gelmişti. Mevcut 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “Belediye Hizmet Alanı” olarak belirlenen 8 bin 854 metrekarelik parsel, yapılan değişiklikle “Turizm-Ticaret Alanı”na dönüştürülmüştü. Parseldeki yapılaşma izni de 5 kattan 9 kata çıkarılmış, emsal oranı ise korunmuştu.
Balçova Belediyesi'nin de hissedarı olduğu parsel, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi kampüs sınırları içerisinde ve DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi'nin yakınında bulunuyor. İlk plan değişikliği, AK Partili ve MHP’li meclis üyelerinin karşı oylarına rağmen oy çokluğuyla kabul edilmişti.
ODALAR YARGIYA TAŞIDI
Plan değişikliğinin askıya çıkarılmasının ardından TMMOB Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası yargı yoluna başvurmuştu. İzmir 3. İdare Mahkemesi’nde görülen davada hazırlanan bilirkişi raporunda, plan değişikliğinin kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları bakımından çeşitli aykırılıklar taşıdığı belirtilmişti.
Bilirkişi heyeti, plan değişikliğinin Egeşehir A.Ş.’nin 30 Temmuz 2025 tarihli başvurusuna dayandırıldığını, değişikliğin gerekliliğini ortaya koyan yeterli analiz ve teknik çalışmanın plan açıklama raporunda bulunmadığını tespit etmişti.
Raporda ayrıca, parselin geçmişte de ticaret fonksiyonuna yönelik planlandığı ancak 18 Mart 1997 tarihli İzmir 3. İdare Mahkemesi kararıyla bu planın yürütmesinin durdurulduğu hatırlatılmıştı. Sonrasında alanın “Belediye Hizmet Alanı” olarak planlandığı ve çevresindeki üniversite alanıyla birlikte kamusal kullanım bütünlüğü oluşturduğu kaydedilmişti.
MAHKEME KAMU YARARI GEREKÇESİNİ YETERSİZ BULDU
İzmir 3. İdare Mahkemesi, bilirkişi raporundaki bazı tespitleri değerlendirirken, 1/25 bin ölçekli çevre düzeni planının 5 Ocak 2026 tarihinde yapılan değişiklikle dava konusu planlarla uyumlu hale getirildiğini belirterek planların kademeli birlikteliği yönünden aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştı.
Ulaşım altyapısına ilişkin değerlendirmede de belediyenin sunduğu kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporunu dikkate alan mahkeme, bu yönden mevzuata aykırılık tespit etmemişti.
Ancak mahkeme, plan değişikliğinin kamu yararı ve teknik gerekçelerine ilişkin bilirkişi tespitlerine katılmıştı. Değişikliğin gerekliliğini ortaya koyan yeterli analiz ve teknik çalışmaların sunulmadığını belirten mahkeme, belediye hizmet alanı niteliğindeki kamusal alan bütünlüğünün bozulduğuna dikkat çekmişti.
Bu gerekçelerle İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 8 Eylül 2025 tarihli kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinde hukuka uygunluk bulunmadığına hükmeden mahkeme, planların uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceği gerekçesiyle yürütmeyi durdurmuştu.
YENİ PLANDA NE DEĞİŞECEK?
Yeni gündem maddesinde parselin yine “Turizm-Ticaret Alanı” olarak belirlenmesinin öngörülmesi dikkat çekti. Belediyenin mahkeme kararında belirtilen hususları dikkate alarak yeniden hazırladığını belirttiği plan değişikliklerinin mecliste nasıl değerlendirileceği merak konusu oldu.
Yeni plan önerisinde yapılaşma koşullarının, özellikle de daha önce 5 kattan 9 kata çıkarılan kat yüksekliğinin korunup korunmadığı ise meclise sunulan plan paftaları ve açıklama raporlarının incelenmesiyle netleşecek.
