Metehan UD / EGEDESONSÖZ – Gemi söküm faaliyetlerinin çevreye ve işçi sağlığına etkileri nedeniyle uzun süredir tartışmaların odağında bulunan Aliağa Gemi Söküm Tesisleri ile ilgili yeni bir gelişme yaşandı.
Tesisleri işleten Gemi Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği (GEMİSANDER), faaliyet alanının genişletilmesi amacıyla yeniden başvuruda bulundu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise proje tanıtım dosyasını incelemeye alarak çevresel etki değerlendirme (ÇED) sürecinin başlatıldığını duyurdu.
Başvuru dosyasında yer alan teknik olmayan özete göre, uzun yıllardır faaliyet gösteren gemi söküm tesislerinin kullandığı alanın kıyı kenar çizgisinin deniz tarafına doğru genişletilmesi planlanıyor. GEMİSANDER’in geçtiğimiz yıl yaptığı başvuru ise ÇED süreci devam ederken durdurulmuştu. Durdurma gerekçesi olarak bölgede imar planlarında yapılması planlanan revizyon gösterilmişti.
ÇED SÜRECİNE DAİR SORU İŞARETLERİ
Yeni başvuruya çevre örgütlerinden tepki geldi. EGEÇEP üyesi ve İzmir Gemi Söküm Koordinasyon Grubu’ndan Avukat Arif Ali Cangı, başvurunun hukuki açıdan tartışmalı olduğunu savundu.
‘DERNEK İŞLETMİYOR’
Cangı, GEMİSANDER’in bir dernek olduğuna dikkat çekerek, “, “Proje sahibi başvurur. Sonuçta GEMİSANDER bir dernek, bir ticari şirket değil. GEMİSANDER işletmiyor burayı. Yani öyle bir usulsüzlük var bu işte. Çünkü zaten GEMİSANDER’e bu yetkiler verilerek ve yetkisi verilmiş gibi gösterilerek bu denetimler onlar üzerinden yapılabiliyor. Çünkü GEMİSANDER hem patron hem denetleyen pozisyonunda... Bu şekilde bir denetim falan yapılamaz” dedi.
“ÇED MUAFİYETİNE KILIF HAZIRLAMA ÇABASI”
Başvurunun geçmişte verilen ÇED muafiyetlerini meşrulaştırma amacı taşıdığını vurgulayan Av. Cangı şunları söyledi:
Daha önceki ÇED muafiyetine kılıf hazırlama çabası var. Yani sanki belli bir belli tesisler için değil de, total olarak değerlendiriyorlar. Sanki o gemi söküm sahasının tamamı tek projeymiş gibi göstermeye kalkıyorlar. Oysa tek proje değil. Her bir tesisin gemi söküm sahası ve gemi söküm işletmesi farklı farklı projeler. Onların hepsinin ayrı ÇED'e tabi olması gerekiyor. Hepsinin niteliği farklı, belki söküm tekniği farklı, yeri farklı... Diğer yandan, etkilediği alan farklı.
‘MEVZUATA AYKIRI’
Cangı, bu nedenle başvurunun dernek üzerinden değil, tesisleri işleten şirketler tarafından ayrı ayrı yapılması gerektiğini savunarak, “Bu şekilde GEMİSANDER üzerine yapılan bir başvuru ÇED mevzuatına aykırı” diye konuştu.
