Lösemili çocuklara 7 ayda 7,4 milyarlık destek!
Lösemili çocuklara 7 ayda 7,4 milyarlık destek!
İçeriği Görüntüle

Buse AÇIKALIN/EGEDESONSÖZ- Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, elektronik sigaraların akciğer ve kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkileri bulunduğunu belirtti. Elektronik sigara aerosolünün nikotin, kimyasal bileşikler, çok küçük parçacıklar ve metal parçacıkları içerebildiğini ifade eden Katgı, bu ürünlerin zararsız olarak değerlendirilmemesi gerektiği konusunda vatandaşları uyardı.

SOLUNUM YOLLARI ÇEŞİTLİ KİMYASAL MADDELERE MARUZ KALIYOR
Elektronik sigaraların bir sıvıyı ısıtarak solunabilir aerosol oluşturduğunu belirten Katgı, bu aerosolün yalnızca su buharından oluşmadığını vurguladı. Ürünün içeriğinin cihazın gücüne, sıvının bileşimine, ısıtma sıcaklığına ve kullanım şekline göre değişebildiğini aktaran Katgı, solunum yollarının çeşitli kimyasal maddelere maruz kaldığını kaydetti.

ÖKSÜRÜK, NEFES DARLIĞI VE HIRILTIYA NEDEN OLABİLİYOR
Elektronik sigara kullanımının hava yollarında tahriş ve inflamasyona yol açabileceğini belirten Katgı, bu durumun öksürük, balgam, hırıltı, göğüste sıkışma ve nefes darlığı gibi belirtilerle ortaya çıkabileceğini söyledi. Özellikle astım gibi hava yolu hassasiyeti bulunan kişilerde elektronik sigara aerosolünün mevcut şikâyetleri tetikleyebileceğine dikkat çeken Katgı, araştırmaların hava yolu hücrelerinde hasar ve akciğerlerin yerel bağışıklık yanıtında bozulma ihtimalini ortaya koyduğunu ifade etti.
Akciğerlerin kendini temizleyen doğal savunma mekanizmaları bulunduğunu hatırlatan Katgı, solunum yollarındaki mukus ve silya adı verilen hareketli tüycüklerin solunan parçacıkların ve mikroorganizmaların uzaklaştırılmasında önemli rol oynadığını belirtti. Deneysel çalışmaların elektronik sigara aerosolünün bu tüycüklerin yapısını ve işlevini bozabildiğini gösterdiğini aktaran Katgı, nikotinsiz ve aromasız ürünlerin de akciğer açısından güvenli kabul edilemeyeceğini vurguladı.

AĞIR AKCİĞER HASARI VE SOLUNUM YETMEZLİĞİNE YOL AÇABİLİYOR
Elektronik sigara kullanımına bağlı gelişebilen EVALI tablosuna da dikkat çeken Doç. Dr. Nuran Katgı, bu durumun öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve kandaki oksijen seviyesinde düşüşle seyredebildiğini belirtti. Bazı hastalarda yoğun bakım gerektiren solunum yetmezliğinin gelişebildiğini ifade etti.
Elektronik sigaranın uzun dönem etkileri konusunda da temkinli olunması gerektiğini belirten Katgı, kronik solunum şikâyetleri ve bazı solunum hastalıklarıyla elektronik sigara kullanımı arasında ilişkiler bildirildiğini söyledi. Ancak KOAH, amfizem ve akciğer kanseri gibi uzun yıllar içinde gelişen hastalıklar bakımından elektronik sigaranın bağımsız riskinin henüz kesin olarak ortaya konulamadığını ifade etti.

KALP HIZINI VE TANSİYONU ARTIRABİLİYOR
Elektronik sigaranın yalnızca akciğerleri değil, kalp ve damar sistemini de etkilediğini belirten Katgı, özellikle nikotin içeren ürünlerin sempatik sinir sistemini uyararak kalp hızını ve kan basıncını artırabildiğini kaydetti. Bu durumun kalbin iş yükünü ve oksijen ihtiyacını yükselttiğini belirten Katgı, aerosoldeki parçacıkların ve kimyasalların da damar sağlığını olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Araştırmalarda oksidatif stres, damarların iç yüzeyindeki endotel tabakasının işlevinde bozulma ve trombosit aktivasyonu gibi değişikliklerin bildirildiğini aktaran Katgı, elektronik sigaranın uzun vadede kalp krizi ve inme riskini ne ölçüde artırdığının henüz kesin bir oranla ifade edilemediğini belirtti. Buna rağmen mevcut bilimsel bulguların elektronik sigarayı kalp-damar sağlığı açısından güvenli kabul etmek için yeterli olmadığını vurguladı.

DAHA DÜŞÜK KİMYASAL MARUZİYET SIFIR RİSK DEMEK DEĞİLDİR
Katgı konuşmasında, “Klasik sigarada tütünün yanması, çok sayıda toksik madde oluşmasına neden olur. Elektronik sigarada tütün yanması olmadığı için, bazı zararlı maddelere maruziyet klasik sigaraya göre daha düşük olabilir. Bu nedenle sigara içen bir yetişkinin, klasik sigarayı tamamen bırakarak elektronik sigaraya geçmesi, sigara içmeye devam etmesine kıyasla bazı toksik maruziyetleri azaltabilir. Ancak bu, elektronik sigaranın zararsız olduğu veya uzun vadeli hastalık risklerinin aynı oranda azalacağının kanıtlandığı anlamına gelmez. Buradaki temel ayrım şudur: Daha düşük kimyasal maruziyet, sıfır risk demek değildir. Üstelik bütün cihazlar ve sıvılar aynı değildir. İçerik, nikotin miktarı, cihaz sıcaklığı ve kullanım sıklığı değiştikçe maruziyet de değişir. Bu nedenle bütün elektronik sigaralar için geçerli, kesin bir “şu kadar daha az zararlı” yüzdesi vermek bilimsel açıdan yanıltıcıdır. Bir diğer önemli konu, klasik sigara ile elektronik sigaranın birlikte kullanılmasıdır. Kişi sigara sayısını azaltmış olsa bile yanmış tütün dumanına maruz kalmaya devam eder. İkili kullanım, beklenen sağlık yararını belirgin biçimde sınırlayabilir; sigarayı tamamen bırakmakla eşdeğer değildir. Hiç sigara içmemiş bir kişi açısından ise elektronik sigaraya başlamak, önlenebilir bir kimyasal maruziyet ve nikotin bağımlılığı riski oluşturur. Özellikle gençlerde bunu bir “daha sağlıklı tercih” olarak sunmak doğru değildir.

Katgı, konuşmasını şöyle tamamladı:
“Sigarayı bırakmadaki rolü konusunda da bilimsel veriyi doğru aktarmalıyız. Güncel Cochrane derlemesi, kontrollü çalışmalarda nikotinli elektronik sigaraların bazı yetişkinlerin sigarayı bırakmasına yardımcı olduğunu ve nikotin yerine koyma tedavilerine göre daha yüksek bırakma oranları sağlayabildiğini göstermektedir. Dolayısıyla “sigarayı bırakmada hiçbir etkisi yoktur” demek doğru olmaz. Ancak sigarayı bıraktırma etkinliği ile uzun vadeli güvenlilik ayrı sorulardır. Bu çalışmalar, onlarca yıllık kullanımın kalp, akciğer ve kanser sonuçlarını ortaya koyacak uzunlukta değildir. Bir hekim olarak yaklaşımım; kişiyi bağımlılık düzeyi, eşlik eden hastalıkları ve önceki bırakma girişimleriyle birlikte değerlendirerek davranışsal destek ve uygun bırakma tedavisini planlamaktır. Amaç, yanmış tütün maruziyetini tamamen sonlandırmak ve nikotin bağımlılığından kurtulmayı desteklemektir. Elektronik sigara kullanan bir kişinin de bırakma desteğine ihtiyacı olabilir.