EGEDESONSÖZ – Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İzmir’in Aliağa ilçesi Kültür Mahallesi’nde TOKİ tarafından yapılması planlanan sosyal konut projesi için önemli bir plan değişikliğine gitti. Yaklaşık 52,8 hektarlık alanın 1/100 bin ölçekli çevre düzeni planındaki “tarım arazisi” ve “ağaçlandırılacak alan” statüsü değiştirilerek “kentsel gelişme alanı” olarak belirlenmesinin önünü açan plan askıya çıkaırldı.
TARIM VE AĞAÇLANDIRMA ALANLARI DEĞİŞTİ
Bakanlığın Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan plan değişikliği gerekçe raporuna göre, düzenleme Aliağa ilçesi Kültür Mahallesi sınırlarında bulunan 1350 ada 33 ve 36 parseller, 1351 ada 11 parsel, 1352 ada 13 parsel, 1355 ada 23, 24, 25, 26, 27 ve 46 parseller ile tescil harici alanı kapsıyor.
Toplam yaklaşık 52,8 hektarlık alanın mevcut 1/100 bin ölçekli İzmir-Manisa Çevre Düzeni Planı'nda büyük bölümü “tarım arazisi” ve “ağaçlandırılacak alan”, kısmen de “kentsel yerleşik alan” olarak tanımlanıyordu. Plan değişikliğiyle alanın tamamının “kentsel gelişme alanı” olarak düzenlenmesi öngörüldü.
BÜYÜKŞEHİR'DEN OLUMSUZ GÖRÜŞ
Planlama sürecinde İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin görüşü de raporda yer aldı. Büyükşehir Belediyesi, 2022 ve 2023 yıllarında verdiği kurumsal görüşlerde, Aliağa'da mevcut imarlı alanların ve plan kapasitesinin doluluk oranlarına ulaşmadığını belirterek yeni konut alanlarına ihtiyaç bulunmadığını savundu.
Belediye, tarım ve doğal alanların yapılaşmaya açılmasının kentin kontrolsüz ve sıçramalı gelişimini tetikleyebileceğine dikkat çekti. Ayrıca plan değişikliğinin üst ölçekli plan kararlarına, plan bütünlüğüne ve kamu yararına uygun olmadığı değerlendirmesinde bulundu.
Büyükşehir Belediyesi, konut ihtiyacının öncelikle mevcut planlı alanlar üzerinden karşılanması gerektiğini bildirdi.
Büyükşehir'in görüş yazısında şu ifadeler yer aldı:
Sonuç olarak; yürürlükteki üst ölçekli planlar ile alt ölçekli imar planları mekansal kararları, mevcut ve kapasite nüfusu, konut (sanayi, turizm vb.) arzı, doluluk oranları vb. çalışmalara yönelik inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, mülkiyet esaslı parçacıl planlama yaklaşımı ile bir bölgenin planlanmasının gerekçeleri anlaşılmamakla birlikte, Aliağa İlçesi, Kültür Mahallesi, 1350 ada, 33 ve 36 no.lu parsellerin tarım alanı olarak belirlenen bölgede kaldığı; açıklanan hususlar kapsamında, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine, 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı ilke ve stratejileri ile amaç ve hedeflerine, plan uygulama hükümlerine, mekansal plan kararlarına ve plan bütünlüğüne, kamu yararına uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
ZEMİNDE STABİLİTE VE ŞİŞME RİSKİ
Planlama alanına ilişkin 26 Haziran 2026 tarihinde onaylanan jeolojik-jeoteknik etüt raporunda ise bölgenin farklı zemin sorunları barındırdığı belirtildi. Buna göre alanın bir bölümü stabilite sorunları, bir bölümü şişme ve oturma sorunları, bir bölümü ise dolgu alanları kapsamında “önlemli alan” olarak sınıflandırıldı.
Raporda "Genel Müdürlüğümüzce 26.06.2026 tarihinde onaylanan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporuna göre planlama alanının “Önlemli Alanlar-2.1 (ÖA2.1) Önlem Anılabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar” ve “Önlemli Alanlar5.1 (ÖA-5.1) Önlem Anılabilecek Nitelikte Şişme Oturma Açısından Sorunlu Alanlar” ve “Önlemli Alan (ÖA-5.2): Dolgu Alanlar” olarak belirlendiği hususları tespit edilmiştir." ifadeleri yer aldı.
TARIM DIŞI KULLANIM İZNİ VERİLDİ
Raporda, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 1350 ada 35 parsel ile tescil harici alanı kapsayan 6,1629 hektarlık bölüm için 7 Şubat 2026 tarihinde tarım dışı kullanım izni verildiği bilgisi de yer aldı. Orman Bölge Müdürlüğü ise planlama alanındaki taşınmazların orman sınırları dışında kaldığını bildirdi.
Bakanlık, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 20'nci maddesinde yer alan kamu yatırımları ve değişen verilere bağlı plan güncellemesi hükümlerini gerekçe göstererek plan değişikliğini uygun buldu. Yaklaşık 52,8 hektarlık alanın sosyal konut uygulamaları amacıyla kentsel gelişme alanına dönüştürülmesine ilişkin teklifin oy birliğiyle uygun bulunduğu ve onaylanmak üzere Bakanlık Makamına sunulmasına karar verildi.
