Metehan UD/EGEDESONSÖZ – Kamuoyunda “Giraudlar’ın Çiftliği” olarak bilinen Buca’daki dev arazi için hazırlanan yeni imar planı yeniden askıya çıkarıldı. Daha önce mahkeme tarafından iptal edilen planların ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi, yaklaşık 38 hektarlık alanı kapsayan 1/25 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği’ni yeniden onayladı.
Söz konusu alan için hazırlanan önceki planlar 2023 yılında askıya çıkarılmış, ancak TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından açılan dava sonucunda İzmir 7. İdare Mahkemesi planları iptal etmişti. Planlara ilişkin hukuki süreç üst yargıda devam ederken, yeni düzenleme yeniden kamuoyunun görüşüne açıldı.
Yeni planlama kapsamında saha “1 No’lu Alan” ve “2 No’lu Alan” olmak üzere iki bölgeye ayrıldı. Yaklaşık 17 hektarlık 1 No’lu Alan’da bugün Buca Ötüken Dinlenme Alanı’nın bulunduğu bölüm korunurken, atıl durumdaki alanların “Özel Proje Alanı” ilan edilmesi öngörüldü. 8 ha'lık alan "Kentsel Gelişme Alanları" olarak işaretlendi.
Yaklaşık 19 hektarlık 2 No’lu Alan ise “Giraud Köşkü ve Harası”nı kapsıyor. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından “2. Grup Korunması Gerekli Kültür Varlığı” ilan edilen köşk ve çevresinin, Şirinyer Hipodromu, Forbes Köşkü ve Buca Kentsel Sit Alanı gibi tarihi noktalarla çevrili olduğuna dikkat çekildi.
Plan değişikliğiyle birlikte köşk ve çevresini kapsayan 12 hektarlık bölüm “Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanı” olarak belirlenirken, kalan 7 hektalık bölüm “Kentsel Gelişme Alanı” olarak işaretlendi.
Plan raporunda ayrıca yeni yapılaşma alanlarının yaklaşık 3 bin 890 ila 7 bin 750 kişilik nüfusa ev sahipliği yapabileceği belirtildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi, söz konusu nüfusun üst ölçekli çevre düzeni planlarındaki projeksiyonları aşmayacağını savundu.
2023’de askıya çıkan imar planlarında yer alan üniversite ve günübirlik turizm alanı ise yeni imar planlarında yer almaması dikkat çekti.
4’ÜNCÜ PLAN
Buca Hipodrom yakınlarındaki dev arsanın imar planı 2008 yılında da İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nde değiştirilmişti. Söz konusu arazinin 'konut alanı' olarak düzenlenmesi kararlaştırılmıştı. Bu değişikliğe 2 vatandaş itiraz ederek planların iptali için İzmir İdare Mahkemesi'nde dava açmıştı. 2008 yılında açılan ve 2012 yılında biten davada mahkeme, ağaç dokuya sahip alanı imara açan belediyenin dava konusu planlarını iptal etmişti. 2012’de yeni planlar bir kez daha askıya çıkarılmıştı.
GIRAUD AİLESİ’NE AİT
Planlama alanının önemli bir kısmı ise Koç Holding'in eski yönetim kurulu başkanlarından merhum Mustafa Koç'un eşi ve Koç Holding Yönetim Kurulu üyesi Caroline Koç'un ailesi Giraudlara ait .
Caroline Koç, İzmir’in önde gelen tekstilcilerinden Herve Giraud’un kızıydı. Levanten Giraud Ailesi’nin Anadolu topraklarındaki geçmişi ise 1700’li yıllara dayanıyor. Fransa’dan İzmir’e gelen aile, 1900’lü yılların başından İzmir’in ilk sanayi tesislerinden biri olan İzmir Pamuk Mensucat’ı kurdu. Ardından İzmir Basma Sanayi Fabrikası’nı. Aile, pamuk dokuma ve basma sanayinde Türkiye’nin öncüleri arasında yer aldı. İki şirket de uzun süre Türkiye’nin en büyük 500 sanayi şirketi listesinde yer aldı.
Plan açıklama raporunda şu ifadeler yer aldı:
1 Nolu saha
Yaklaşık 17 ha yüzölçümlü sahanın batı kısmında konumlu 4.5 ha'lık alanda, içinde düğün salonu, futbol sahası, yürüyüş yolları, çocuk oyun alanı gibi kullanımlar bulunan, çevre / peyzaj düzenlemesi yapılmış Buca Ötüken Dinlenme Alanı bulunmakta olup, sahanın 12.5 ha'lık doğu kısmı ise âtıl durumda olup, yer yer inşaat malzemeleri gibi düzensiz depolama amaçlı kullanılmaktadır. Sahadaki toplam parsel yüzölçümünün yaklaşık %40'ını doğu kısmında kümelenmiş "Arsa" nitelikli parseller oluşturmaktadır. Şahıs mülkiyetlerinden, farklı kamu kurumlarının birbirleriyle ve şahıslarla farklı oran /biçimlerde hisselendiği bir karmaşık bir iyelik dokusuna haiz olan alanın kamu adına oluşturacağı ciddi mali yük sebebi ile tamamen kamu mülkiyetine geçirilmesi mümkün değildir. Kentsel yerleşik alan içinde atıl durumda bulunan böylesi geniş yüzölçümlü bir alanın yeni donatı alanları / yeşil alanları ile değerlendirilerek kente kazandırılması ve hak sahiplerinin mülkleri üzerindeki tasarruf haklarının teminini sağlamak adına 17 ha yüzölçümlü sahanın tamamı "Özel Proje Alanı" olarak belirlenmiştir. Belirlenen Özel Proje Alanı sınırı içinde Ötüken Dinlenme Alanı ve bu alanın genişletilmesi öngörülen kısmını kapsayan 8.5 ha'lık alan için "Bölge Parkı / Büyük Kentsel Yeşil Alan" kullanım kararı getirilmiş, kalan 8.5 ha'lık alan "Kentsel Gelişme Alanları" olarak işaretlenmiştir.
2 no'lu Saha
Yaklaşık 19 ha yüzölçümlü saha, ev sahipliği yaptığı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 02.11.2022 tarihli, 14886 sayılı kurul kararı uyarınca "2. Grup Korunması Gerekli Kültür Varlığı" ilan edilmiş olan "Giraud Köşkü ve Harası", kuzeybatı komşusu olan T.J.K. Şirinyer Hipodromu, 1 km. kuzeydoğusunda konumlu Forbes Köşkü, 1.6 km. mesafesindeki Buca Kentsel Sit Alanı gibi önemli kültür ve tarih varlıkları ile çevrelenmiş olması sebebi ile kent için önemli bir yere sahiptir. Tamamı şahıslara ait mülkiyetlerden oluşmasına ve kısmen yapılaşmış olmasına karşın geçmiş tarihlerde hazırlanan planlarda bütünüyle kamusal kullanımlarda bırakılan, aradan geçen ~30 yıllık süreçte ise hem kamu mülkiyetine geçirilememesi hem mülk sahiplerinin tasarruf hakkını kısıtlaması sebebi ile saha halihazırda kent içinde tanımsız bir durumdadır. Bu sorunların; sahanın sahip olduğu özgün doğal, tarihi ve kültürel nitelikler göz önünde bulundurularak, alt ölçekli imar planları ve kentsel tasarım projeleri ışığında çözüme kavuşturulabilmesi adına 19 ha yüzölçümlü sahanın tamamı "Özel Proje Alanı" olarak belirlenmiştir. Belirlenen Özel Proje Alanı sınırı içinde ise köşk ve bahçesini kapsayan 12 ha'lık alan için "Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanları" kullanım kararı getirilmiş, kalan 7 ha'lık alan "Kentsel Gelişme Alanları" olarak işaretlenmiştir.
