İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, Aliağa'da patlamanın yaşandığı HABAŞ tesislerinin önünden iktidara seslenerek, iş güvenliği denetimlerindeki eksikliklere dikkat çekti.
İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, İl Teşiklatı, İlçe Teşkilat ve İYİ Parti Genel İdare Kurulu Üyesi Furkan Tuna'nın da katılımıyla Aliağa'da gerçekleşen patlamanın yaşandığı HABAŞ tesislerinin önünde bir basın açıklaması gerçekleştirerek, iktidarın gerekli denetimleri uygulamamasını eleştirdi.
Ülkü Doğan: Bugün burada acımız kadar öfkemiz de var
Fabrikanın önünde gerçekleştirdiği basın açıklamasında devletin yegane görevinin tehlikeyi önceden tespit etmek olduğunu söyleyen ve konuyla ilgili değerlendirmelerini kamuoyu ile paylaşan İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, yaşananların 'münferit olay' olarak adlandırılamayacağını da kaydederek, "HABAŞ tesislerinde meydana gelen patlamada hayatını kaybeden işçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum. Bugün burada acımız kadar öfkemiz de var.
Çünkü her facianın ardından aynı açıklamaları dinlemekten, aynı soruları sormaktan yorulduk. İnsanlar ölüyor. Aileler dağılıyor. Ardından soruşturma başlatıldığı açıklanıyor. Peki bu insanlar hayattayken ne yapıldı? Türkiye, peş peşe yaşanan trajedilerin ülkesi hâline geliyor. Otelde yangın, okulda saldırı, madende göçük, depremde yıkılan binalar, yollarda toplu ölümler, fabrikalarda patlamalar. Her olayın nedenleri ayrı ayrı araştırılmalıdır. Ancak denetim eksikliklerini, dikkate alınmayan uyarıları ve yerine getirilmeyen sorumlulukları sürekli 'münferit olay' diyerek geçiştiremezsiniz. İktidarın denetim yetkisi var. Kamu kurumlarının görevleri belli. İşverenlerin yükümlülükleri belli.
Buna rağmen insanları koruyamayan bir sistem varsa, o sistemin siyasi ve idari sorumluluğu da vardır. Vatandaş kaldığı otelin yangın tesisatını, oturduğu binanın betonunu, işçi çalıştırıldığı vincin bakımını kendisi mi denetleyecek Denetim görevini yerine getirmediğinizde insanları tehlikeler karşısında yalnız bırakıyorsunuz. Herkesin kendi canını, çocuğunu, malını kendi imkânlarıyla korumaya çalıştığı, adeta vahşi bir ormanda hayatta kalma mücadelesi verdiği bir düzen ortaya çıkıyor. Oysa Anayasa’nın güvence altına aldığı yaşama ve mülkiyet haklarını korumak, kamu makamlarının sorumluluğudur. Devletin görevi, vatandaş öldükten sonra açıklama yapmakla sınırlı değildir. Tehlikeyi önceden tespit etmek, önlem aldırmak ve denetlemektir" diye konuştu.
" Bugün burada acımız kadar öfkemiz de var"
Öte yandan, HABAŞ'ta yaşanan iş kazasının ilk olmadığını söyleyen İYİ Partili Başkan Doğan, Türkiye'nin iş güvenliği konusunda ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını vurgulayarak, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü: "HABAŞ’ta yaşanan ilk işçi ölümü bu değil. Basına yansıyan haberlere göre, 21 Ekim’de Hakan Doğan yüksekten düşerek, 5 Kasım’da henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu hayatını kaybetti. Ardından 9 Kasım’da bu büyük facia yaşandı. Önceki ölümlerden sonra ne yapıldı? Hangi tedbirler alındı? Hangi denetimler gerçekleştirildi? Bir işyerinde peş peşe ölümler yaşanıyorsa, iş sağlığı ve güvenliği sisteminin yeterliliğini baştan sona sorgulamak zorundasınız. İş sağlığı ve güvenliği; dosyaya konulan risk değerlendirmesinden, imzalatılan eğitim formundan, dağıtılan baret ve eldivenden ibaret değildir. Ekipmanın bakımı yapılacak.
Kaldırma araçları kontrol edilecek. Tehlikeli çalışma alanları güvenli hale getirilecek. İşe uygun sayıda ve nitelikte personel görevlendirilecek. İşçinin uyarısı dinlenecek. Hayati tehlike varsa çalışma durdurulacak. İş güvenliği uzmanı tehlikeyi bildirdiğinde gereği yapılmıyorsa, işçi itiraz ettiğinde işini kaybetmekten korkuyorsa, orada güvenli bir çalışma düzeni kurulamaz. Bu tesiste bütün bunların yapılıp yapılmadığı belgeleriyle ortaya çıkarılmalıdır. Bakım kayıtları, risk değerlendirmeleri, iş güvenliği uzmanlarının bildirimleri ve kamu denetim tutanakları incelenmelidir. Soruşturma birkaç saha çalışanıyla sınırlandırılamaz. Şirket yönetiminden taşeronlara, bakım sorumlularından denetimle görevli kamu makamlarına kadar bütün sorumluluk zinciri araştırılmalıdır. 2024 yılında iş kazalarında Almanya’da 440 kişi, Türkiye’de ise 1.905 kişi hayatını kaybetti. Çalışan sayısına göre açıklanan göstergelerde Almanya’da 2023’te yüz bin çalışan başına 0,7; Türkiye’de 2024’te yüz bin sigortalı çalışan başına 8,7 ölüm görülüyor. Yıllar ve kayıt kapsamları farklı; fakat Türkiye’nin iş güvenliğinde ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğu açık. Bu tabloyu değiştirmekle görevli olanlardan sonuç istiyoruz.
Yeni taziye açıklamaları değil, işleyen denetim ve hesap veren sorumlular istiyoruz. Aliağa’nın sağlık altyapısı da bu sorumluluğun bir parçasıdır. Burası demir çelik fabrikalarının, rafinerilerin, petrokimya tesislerinin, limanların ve gemi söküm sahalarının bulunduğu bir ağır sanayi bölgesi. Sağlık hizmetini de bu bölgenin nüfusuna, çalışan sayısına ve karşı karşıya olduğu risklere göre planlamak zorundasınız. Ağır yaralanan işçiler başka ilçelerdeki hastanelere sevk edilirken, Aliağa’da yıllardır tamamlanmayı bekleyen bir hastane yatırımı bulunuyor. Fabrikalar çalışıyor, üretim sürüyor, risk her gün devam ediyor. Hastane neden bekliyor? Gerektiğinde elbette sevk yapılır. Ancak bu büyüklükte bir sanayi bölgesinin sağlık hizmeti, ağır yaralanan işçiyi başka bir ilçeye yetiştirmeye çalışmak üzerine kurulamaz. Aliağa’ya güçlü acil müdahale kapasitesi, yanık ve travma birimleri, yoğun bakımı, yeterli uzman hekimi ve sağlık personeli bulunan büyük ve tam donanımlı bir hastane kazandırılmalıdır. Bekleyen yatırımın bütçesi, tamamlanma ve açılış takvimi açıklanmalıdır. Burada görev yapan sağlık çalışanlarının çabası, eksik kapasitenin yerine geçemez. O kapasiteyi sağlamak, sağlık hizmetini planlayan ve bütçeyi yönetenlerin görevidir"
"Kaybettiğimiz işçilere ve ailelerine karşı borcumuz var aynı ihmallerin tekrarını önlemektir"
Son olarak, konuyla ilgili taleplerini kamuoyuna açıklayan Ülkü Doğan, ihmallerin tekrarı önlemenin herkesin asli görevi olduğunu hatırlatarak, "Taleplerimiz açıktır: Bu facianın bütün nedenleri ortaya çıkarılmalıdır. Deliller korunmalı, işçiler baskı görmeden ifade verebilmeli, aileler düzenli bilgilendirilmelidir. Sorumluluğu bulunan herkes hakkında gerekli işlemler yapılmalıdır. Aliağa’daki yüksek riskli tesislerde etkili denetim gerçekleştirilmeli, hayati tehlike bulunan işlerde eksiklikler giderilmeden çalışmaya izin verilmemelidir.
Bölgenin hastane ihtiyacı daha fazla ertelenmemelidir. İşveren işçinin güvenliğinden, kamu da denetiminden sorumludur. Bu sorumlulukların arasında işçinin hayatının kaybolmasına razı değiliz. İnsan canı sermayeden değerlidir. Hiçbir üretim hedefi, hiçbir kâr hesabı bir işçinin hayatından daha önemli olamaz. Bakım masrafından kaçınmak, üretim durmasın diye tehlikeyi görmezden gelmek, iş güvenliğini azaltılacak bir gider olarak değerlendirmek kabul edilemez. İşçinin alın terinden kazanç sağlayanlar, onun güvenle çalışmasını sağlamak zorundadır.
İnsanlar para kazanma hırsına kurban edilemez. Bir ailenin ömür boyu taşıyacağı acı, şirketin maliyet hesabına sığdırılamaz. Bu nedenle soruşturma, alınması gereken tedbirlerin üretim ve kâr kaygısıyla ertelenip ertelenmediğini de ortaya çıkarmalıdır. İşçinin hayatını tehlikeye atarak sağlanan kazancın hesabı sorulmalıdır. İYİ Parti olarak hem soruşturmanın hem denetimlerin hem de Aliağa’nın sağlık yatırımlarının takipçisi olacağız. Kaybettiğimiz işçilere ve ailelerine karşı borcumuz, bu soruların cevabını almak ve aynı ihmallerin tekrarını önlemektir" dedi ve sözlerini noktaladı.
