İsrail ile İran arasında nisan başında yürürlüğe giren kırılgan ateşkes son dönemde artan gerilim nedeniyle yeniden sınanıyor. İsrail ordusu, dün Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesinde Hizbullah'a ait altyapıyı hedef aldığını açıklarken, saldırıda en az iki kişi hayatını kaybetti, 20 kişi yaralandı. Saldırının ardından İran'dan İsrail'e füze atışları yapıldı. Tahran yönetimi, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını sürdürmesi halinde daha sert karşılık verileceği uyarısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump ise ilk açıklamasında hem İran'ın füze saldırılarından hem de İsrail'in Beyrut'u hedef almasından memnun olmadığını belirterek taraflara müzakere masasına dönme çağrısı yaptı. Hatta Axios, Trump'ın Netanyahu'yu aradığını ve misilleme saldırısını ertelemesini istediğini bildirmişti. Buna göre Netanyahu istemeden de olsa Trump'ın teklifini kabul etti.
Ancak ABD Başkanı'nın uyarısına rağmen İsrail'den gece yarısı misilleme geldi. İsrail ordusu, İran'ın batısı ve merkezdeki bölgelerini vurduğunu bildirdi. İran medyası da Tahran, Tebriz ve İsfahan'da patlamalar olduğunu bildirdi.
İsrail'e ilk cevap, İran destekli Husilerden geldi. İsrail ordusundan yapılan açıklamada Yemen'den fırlatılan füze nedeniyle hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Saldırı nedeniyle Tel Aviv'de siren sesleri duyuldu.
Günün ilk ışıklarıyla İran'ın da yeniden İsrail'i hedef aldığı bildirildi. İran'dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail'in güney ve orta kesimindeki birçok kent ile işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da sirenler çaldı.
İsrail hava savunma sistemleri İran füzelerini önlemeye çalışırken, gökyüzünden patlama sesleri duyuldu.
TRUMP NE DEDİ?
Trump, saldırı sonrası ilk açıklamasında “Pazartesi, salı ya da çarşamba anlaşma olabilirdi ama şimdi bunlar yaşanıyor." ifadelerini kullanmıştı.
Daha sonra Financial Times'a (FT) konuşan Trump, İran'ın füze saldırılarının Washington ile Tahran arasında yürütülen görüşmeleri etkilemeyeceğini savundu.
"Bu, anlaşma üzerinde hiçbir etki yaratmayacak." diyen Trump, "Anlaşma kendi şartlarıyla olur ya da olmaz, ancak bu saldırılar sonucu değiştirmeyecek." ifadelerini kullandı.
'ASKERİ SEÇENEKLER MASADA'
Trump, olası bir anlaşmanın başarısız olması halinde ABD'nin nasıl hareket edeceği sorusuna verdiği yanıtta askeri müdahale ihtimalini gündeme getirdi. Trump, "Ya içeri girer ve askeri olarak halletmediğimiz geri kalan işleri tamamlarız ya da İran'a yönelik ablukayı sürdürürüz. Bu abluka muhtemelen ülkeye karşı şimdiye kadar yapılmış herhangi bir saldırıdan daha etkili oldu." ifadelerini kullandı.
FT, Trump'ın bu sözlerini İran'a yönelik bir komando baskını veya doğrudan askeri operasyon seçeneğine açık kapı bırakması olarak yorumladı.
NETANYAHU İLE GERİLİM İDDİASI
Trump'ın Netanyahu hakkındaki açıklamaları, geçen hafta iki lider arasında gerçekleştiği öne sürülen sert telefon görüşmesinin ardından geldi.
Axios'un haberine göre Trump, günler öncesinde gerçekleşen görüşmede Netanyahu'ya ağır ifadeler kullandı. Haberde bir ABD'li yetkilinin, Trump'ın İsrail liderine "Ben olmasaydım hapiste olurdun." dediği aktarıldı.
Trump, FT'ye söz konusu telefon görüşmesinin gerçekleştiğini doğruladı ve iddialara itiraz etmedi. İki lider İran saldırısının ardından da telefonda görüştü.
Diğer yandan Axios'a konuşan ABD'li yetkililer, İsrail'in İran'a yakın zamanda yanıt vermeyeceğini bildirdi.
İSRAİL DURMUYOR
ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında son dönemde birden fazla ateşkes sağlanmasına rağmen İsrail ordusu Lübnan'daki hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdü. İsrail'in pazar günü Beyrut'un güneyindeki Hizbullah'ın güçlü olduğu bölgelere saldırı düzenledi.
Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 613 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.
Ancak duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen İsrail ordusu saldırılarını sürdürüyor.
İRAN'DAN SALDIRI
Son saldırıların ardından İran da pazar günü İsrail'e füze atışları gerçekleştirdi. Tahran yönetimi ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ön şartlarından birinin İsrail'in kalıcı ateşkesi kabul etmesi olduğunu savunuyor.
İran Devrim Muhafızları tarafından saldırıya ilişkin yapılan açıklamada, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sona erdirilmesini gerektiği belirtildi.
Açıklamanın devamında, “Lübnan'a saldırılar devam ederse veya İran'ın saldırılarına yanıt verilirse, daha ezici ve pişmanlık verici darbelerle yüzleşecekler. Bu geceki operasyon yalnızca bir uyarı niteliğindeydi; saldırıların tekrarlanması halinde yanıtlar çok daha kapsamlı olacak ve bölgedeki tüm Amerikan-Siyonist hedeflerini kapsayacaktır.” denildi.
İsrail basını ise İran'ın yaklaşık 10 balistik füze fırlattığını bildirdi.
Saldırıdan bir saat sonra İsrail ordusundan yapılan açıklamada, saldırıların sona erdiği ve ülke genelinde tüm bölgelerde sığınaklardan çıkılabileceği açıklandı.
TAHRAN'DA PATLAMA SESLERİ
İran devlet televizyonu ise saldırı sonrası Doğu Azerbaycan eyaletinin Tebriz kentinde İsrail'e ait bir insansız hava aracının düşürüldüğünü bildirdi. Başka bir ayrıntı ise paylaşılmadı.
Gece yarısı ise İsrail'den İran'a saldırı geldi. İsrail ordusu, İran'ın batı ve merkez bölgelerinde savaş uçaklarıyla saldırı düzenlendiğini bildirdi. İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan yazılı açıklamada "Siyonist düşman, havadan fırlatılan balistik füzeler kullanarak ülkemiz topraklarındaki bazı hedeflere saldırı düzenledi." ifadeleri kullanıldı.
İran medyasına göre Tahran, İsfahan ve Tebriz'de patlama sesleri duyuldu. Kerec kentinin de hedef alındığı bildiriliyor. İran'ın İsfahan'da bir nükleer tesisi olduğu biliniyor. Ancak tesis, geçen seneki ABD-İsrail saldırılarında hedef alınmıştı.
Sabaha karşı İsrail, İran'dan füzelerin ateşlenmeye devam ettiğini bildirdi. İran'dan fırlatılan füzeler nedeniyle İsrail'in orta ve güney kesimindeki birçok kentte sirenlerin çaldığı bildirildi.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran'dan füzelerin ateşlendiğinin tespit edildiği ve hava savunma sistemlerinin İran füzelerini önlemeye çalıştığı kaydedildi.
