Dilek ÇELİKTEN/EGEDESONSÖZ- Aydın’ın dünyaca ünlü incirinde hasat başladı ancak üretici bu yıl da sorunlarla karşı karşıya. Aydın Tabip Odası eski Başkanı ve Germencik Çevre ve Doğa Derneği sözcüsü Dr. Metin Aydın, JES’lerin bulunduğu bölgelerde artan nemin incir üretimini olumsuz etkilediğini belirterek, döllenme oranının düştüğünü, ürün dökülmelerinin arttığını ve incir kalitesinin gerilediğini söyledi.
İNCİRDE VERİM DÜŞTÜ
Jeotermal kuyuların köylerin 100-200 metre yakınına kurulduğunu belirten Dr. Metin Aydın, “JES’ler sürekli bir duman salınımı yapmakta. Havaya karışan duman incir üzerinde etkili değil ama bu dumandan dolayı hava da nem oluşuyor. Ve bu dumanların içinde hidrojen, sülfür, kükürt, dioksit gibi kimyasalların yanı sıra pek çok radyoaktif madde de bulunmakta. Bunlarda hem başlangıçta hem de döllenme döneminde incir üzerinde negatif etki bırakıyor. Bu sene incir ağaçlarına 4 defa ilekleme yapıldı. İlekleme yapmamıza rağmen döllenme olmadı. İncir ürün vermemekle birlikte normalde döllenmesi gereken ürünler çok erken döküldü. Döllenen incir sayısında düşüş yaşanırken döllenen incirlerde de dökülmeler arttı. Ve incirlerde oluşan akmalar geçen senelere göre çok daha fazla arttı. Ürün miktarı azalırken çatlak incir sayısında ise artış yaşanıyor. İncirlerin kalitesi de giderek düşüş yaşanmasının en büyük sebebi de nemin artması. Bu durum Jeotermale yakın incir bahçelerinden başlayarak hızlı bir şekilde bölgeye yayılıyor” ifadelerini kullandı.
‘İHRACATIMIZI TEHLİKELİ DURUMA DÜŞÜYOR’
Yurtdışına ihracat edilen incirlerde aflatoksi maddesinin tespit edilmesinden dolayı geri gönderildiğini belirten Aydın, “Jeotermaller yüzünden nemlenen hava incirlerde aflatoksin ve oksiatoksin'in üremesini de kolaylaştırdığı için ürünlerde verimi ve kaliteyi düşürmekte. Ayrıca incirlerde aflatoksin olması yurtdışına ihraç ettiğimiz ürünlerin geri dönmesine sebep oluyor. Ürünlerde aflatoksin ve okratoksin’in artması incirin yurtdışındaki popülaritesini azaltıyor ve ihracatımızı tehlikeli duruma düşüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ve jeotermal yetkililerinin, ‘İncir ağacı sayısı arttı’ ya da ‘İncir ağacı ekilen alan sayısı artıyor’ söylemleri var ama bu sayının artması incirin kalitesinin de arttığının anlamına gelmiyor. Sağlıksız ürün ya da kalitesiz ürün yetiştirirseniz verimin arttığı anlamına gelmez. Ürün yetiştiriyorsunuz ama satamıyorsunuz, ihraç edemiyorsunuz. Ürününüz para etmiyor. ‘İncir ağacı sayısı arttı’, ‘İncirin verimi arttı’, ‘Jeotermallerin incir üretimine zararı yok’ şeklinde açıklamalar yapılıyor ama bunlar tamamen rakamsal bir kandırmaca. Vatandaşlarla paylaşılan bu rakamlar Aydın’ın ortalama değeri. Bu tip çalışmaların jeotermal santrallerinin olduğu bölgedeki incir bahçelerinde yapılması gerekir. ‘Jeotermallerin incire zararı var mı?, Yok mu?’ araştırması o bölgelerde yapılmalı. Yapılan bilimsel çalışmalarda jeotermale yakın bölgelerdeki incirlerde bor, kükürt, kobalt, kadmiyum ve pek çok maddenin diğer bölgelere göre daha fazla olduğu saptandı” diye konuştu.
İNCİRİN GELECEĞİ KARANLIK
İncirin geleceğinin tehlikede olduğunu dile getiren Aydın, “Ülkede enflasyon her geçen gün artıyor. İşçilik ve mazotun masraflı olmasına rağmen TARİŞ alımlara yeni başladı. Fiyatlar ise geçen yıla göre düşük. Geçen yıl 300 liraya alınan incir için şu anda 150 lira gibi bir rakam telaffuz edilmekte. Üretici bu kadar masraf yaparken fiyatların düşük kalmasından dolayı artık yetiştirmeme yoluna gidiyor. Ya da var olan ürünü toplamayıp ağaçta bırakıyor. İncir üreticiliği maddi manevi çok zor. Üreticiler şimdi kara kara düşünüyorlar, ‘Bu kadar masrafın altından nasıl kalkacağız?’ diye. İncir üreticisi çok dertli. Aydın dünyada incirin en fazla yetiştirildiği bölge ama ne yazık ki değer verilmiyor. Neredeyse yok etmek içinde herkes elinden geleni ardına koymuyor. İncirin geleceği için bir planlama yapılması gerekir ama maalesef biz bunu göremiyoruz” açıklamasını yaptı.
