Ozan EKİZ / EGEDESONSÖZ - Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) ev sahipliğinde ‘Su Konferansı’ İzQ Girişimcilik ve İnovasyon Merkezi’nde gerçekleştirildi. Konferansa Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) ve İzmir Ticaret Borsası (İTB) katkılarını sundu.
Panellerin gerçekleştiği konferansta ‘kentlerde su’ başlıklı oturum gerçekleşti. İYTE Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Gündüz’ün moderatör olduğu oturumda; Tarım ve Orman Bakanlığı Su Verimliliği Daire Başkanı Aslıhan Korkmaz, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, Swissotel Büyük Efes İzmir Genel Müdürü Rıza Elibol ve Epig Mimarlık Şirketi Kurucusu, BASİFED Yönetim Kurulu Başkanı Semiha Güneş konuşmacı oldu.
PROFESÖRDEN GÜRKAN ERDOĞAN’A: GİYOTİNİN ALTINDAKİ KİŞİ
Moderatör Gündüz, “giyotinin altındaki kişi” diyerek Erdoğan’a söz verdi. Erdoğan yılbaşından önce kentin su anlamında ‘kırmızı alarm’ verdiğini anlatarak, “Çok zor bir dönemde karşınızdayım. Tahtalı Barajı’nda oranlar yüzde 0,14’e düşmüştü yılbaşında. Şu anda yüzde 1 seviyesinde. Kent merkezimiz için baraj anlamında hiçbir suyumuz kalmamıştı. Suyumuz sonuna gelmiştik ve oradan geri döndük. Tahtalı’ya dair derelerimiz akışa geçti ve artış devam ediyor. Gördes’te halen daha beklediğimiz suyu alamadık” dedi.
‘SABAH VE AKŞAM SAATLERİNDE SU AKIŞ HIZIMIZ YÜKSEK OLMASI GEREKİYOR’
Erdoğan, hazırladığı sunumla birlikte kentin mevcut durumunu baraj doluluk oranları ile değerlendirerek, “Kent merkezinde ortalama 650 bin metreküp su sağlamamız gerekiyor. Akşam 7-8 gibi ve sabah saatlerinde ortalama litre/saniye su sağlamak gerekiyor. Diğer şehirlerde yüzde 98 baraj oranı varken bizde yüzde 26 seviyelerinde. Barajlardan su alma imkanı bizim için mevcut değil. Geçtiğimiz yıllarda Ekim Kasım yağışları varken bu sene yağış alamadık. Çok ağırlık kuraklıklar yaşadık” diye konuştu.
‘GECE KESİNTİLERİ KAYIP KAÇAK ORANIMIZI AZALTTI’
Gece yapılan kesintiler ile kayıp kaçak oranlarının azaldığını belirten Erdoğan, “Kayıp kaçak oranımız kent merkezinde yüzde 24,80 seviyelerinde, bütün şehirlerde yüzde 25,80 oranlarında. Gece kesintileri kayıp kaçak oranlarımızı azaltmamamız için önemli oldu. Geceleri kaçak olabilecek borularımız boş kalıyor” dedi.
‘YENİ KUYU AÇAMIYORUZ, ÇÖKEN KUYU YERİNE KUYU AÇIYORUZ’
İZSU’nun aldığı önlemleri anlatan Erdoğan, kuyu açış süreciyle ilgili olarak, “Önceden öngörerek 2024’ün Mart ayından itibaren kuraklık konusunda gaza bastık. İzmir’de kent merkezindeki 11 ilçeye su sağlayan kuyularımız var. Açtığımız kuyular bize açtığımız kadar verim sağlamıyor. Yeni kuyu açma izni çöken kuyuyu göstererek açılabiliyor. Yenilenen kuyu üzerinden kuyu açabiliyoruz” diye konuştu.
‘GÖRDES’İN ÖLÜ HACİMİNDEKİ SUYU DA BİTİRDİK’
Gördes Barajı’nın ‘dibinin de dibinin’ görüldüğünü anlatan Erdoğan, “Gördes’te saha pompa istasyonu yaptık ve ölü hacimden su alıyoruz. Bunun da sonuna geldik, şu anda ölü hacimden su almıyoruz” dedi.
‘ÖNLEMLERDEN BİR TANESİ GEÇ YAPILSAYDI GÜNDÜZ KESİNTİLERİ BAŞLAYACAKTI’
Erken alınan önlemlerle birlikte su krizinin daha da büyümesinin önüne geçtiklerini belirten Erdoğan, “Park ve bahçe aboneliklerini iptal ettik. Kademesi olmayan abone gruplarından kademe sistemine geçtik. Gece su kesintilerimiz var bir de. Bu kesintiler sayesinde 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağladık. Kent merkezinde yüzde 16 tasarruf sağladık. Önlemlerin bir tanesi bile geç olsaydı Tahtalı tamamen boşalmış olacaktı ve gündüz kesintileri başlayacaktı. Tahtalı Barajı’ndan 2026 Temmuz’dan itibaren ölü hacimden su alacağız” dedi.
’41 KUYU İÇİN TALEP OLUŞTURDUK, BEKLİYORUZ’
DSİ ile tartışmaya dönen kuyulara dair açıklamalarda bulunan Erdoğan, “Sarıkız ve Göksu’da 8 adet kuyunun izni bugün geldi. 41 kuyu için yenileme kuyuları talebini oluşturduk ve sonucunu bekliyoruz” diye konuştu.
‘KURAKLIK SERTLEŞİRSE FİYAT POLİTİKASI DEĞERLENDİRİLECEK’
Kuraklık devam ederse alınacak önlemlere değinen Erdoğan, “Arz talep dengesi çok önemli. Kuraklık devam ederse; kademe sistemi sertleşecek, fiyat politikası değerlendirilecek, kaçak kullanıma cezai yaptırım artacak. İstediğimiz yağışları alamazsak masamızda bu maddeler var” dedi.
‘DSİ BARAJ YAPIMINI DAHA ERKENE ÇEKMELİ’
DSİ’nin planları içerisinde yer alan barajlara değinen Erdoğan, “DSİ tarafından planlanan Düvertepe ve Başlamış Barajları var. Master plana göre 2030 ve 2040’ta bitecek ama master planın dışında bir süreç yaşıyoruz. Yapımlarının daha erkene çekilmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘DENİZDEN SU ARITMANIN MALİYETİ İLK BAŞTA 7,7 MİLYAR TL’
İzmir’de kuraklık döneminde gündem olan denizden su arıtmanın maliyetine değinen Erdoğan, “Deniz suyu arıtma süreci için ilk yatırım ortalama 7,7 milyar TL gibi bir bütçeye ihtiyaç duyuyor. Orta ve uzun vadeli planlarımız arasında yer alıyor” dedi.
BULUT TOHUMLAMAYA İTÜ’DEN RET, MEDENİYET’TEN EVET
Sosyal medyada çokça gündeme gelen ‘bulut tohumlamaya’ dair çalışmalarının olduğunu belirten Erdoğan, “Bulut tohumlama ile ilgili üniversitelerden raporlar istedik. İTÜ olumsuz rapor verdi. Medeniyet Üniversitesi ise olumlu rapor verdi. Konu hakkında Bakanlığa yazı yazdık, çalışmalarımız sürüyor. Farklı ülkelerde uygulamalar var. Deneyip denememek kuraklıkla alakalı. İstediğiniz sonucu elde edemeyebilirsiniz. Alacağınız risk kuraklığa bağlı” ifadelerini kullandı.
‘SONDAJ İZİNLERİNDE ESNEKLİK YAPILMASI GEREKİYOR’
Erdoğan son olarak şu ifadeleri kullandı:
Sondaj izinlerinde esneklik sağlanması gerekiyor. Kurum izinlerinde bekletilmemesi gerekiyor. Finansal kaynaklara erişim gerekiyor. Protokol süreçlerinin ivedilikle tamamlanması gerekiyor. Tarımsal sulamada modernizasyon ve teşvik olması gerekiyor. Burada yapılacak tasarrufla kaynak elde etmek mümkün.
‘VATANDAŞLARIMIZ İZSU’NUN VERDİĞİ SUYU ŞÜPHEYE DÜŞMEDEN İÇEBİLİR’
Soru cevap kısmında gelen “Barajlarda ölü noktaya geçildi. Çeşmeden gelen su zehirliyor mu?” sorusuna Erdoğan, “Sağlık bakanlığı tarafından İZSU’nun verdiği su üzerinden sürekli numune alınıyor. En ufak bir hata olsa direkt duyulur. Kentin geneli bizim suyumuzu içiyor. Su maliyetli bir şey. Ekonomik durumu düşününce ne kadar çeşme suyu tüketildiğini anlayabiliriz. İddia edilen gibi bir durum olsa binlerce kişinin etkilenmesi gerekirdi. Ölü hacimden su alırken daha dikkatli olmak gerekiyor ama bir süredir ölü hacimden su almıyoruz. Vatandaşlarımız herhangi bir şüpheye düşmeden İZSU’nun verdiği suyu içebilir” dedi.
‘TEMMUZ AYINDA ÇOK DAHA SERT MÜCADELE BAŞLAYACAK’
Erdoğan, geleceğe dair karamsar tabloyu çizerek, şu ifadeleri kullandı:
Temmuz ayında çok daha sert bir mücadeleye başlayacağız. En kötü senaryoya karşı düşünüyoruz ve Temmuz ayı ikinci mücadele zamanı olacak. Temmuz ayından önce kuyu izinlerinin verilmesi gerekiyor. Kuyularda çok büyük verimleri yaşıyoruz. Köylerimiz barajdan su alamayınca kuyu suyuna başvuruyor ve çok büyük talep geldi.
