Torbalı Ovası'nda salçalık domates hasadı başlarken üreticinin yüzü bu yıl da gülmedi. Bir yandan yağışlar nedeniyle yaşanan verim kaybıyla mücadele eden çiftçiler, diğer yandan tekelleşen salça fabrikalarının açıkladığı düşük alım fiyatları nedeniyle büyük bir ekonomik çıkmazın içine sürüklendi. Üreticilerin verdiği bilgiye göre domatesin ekiminden hasadına kadar oluşan maliyet kilogram başına yaklaşık 5 TL'yi buluyor. Tohum, gübre, ilaç, mazot, sulama ve işçilik giderlerinin her geçen yıl artmasına rağmen fabrikaların açıkladığı alım fiyatı ise 4,5 TL seviyesinde kaldı. Ancak üreticinin yaşadığı mağduriyet bununla da sınırlı değil. Çiftçiler, fabrikaların ürün teslimi sırasında "ürünü beğenmedik" gerekçesiyle yüzde 20 ila 30 arasında fire uyguladığını belirtiyor. Bu kesintiler nedeniyle üreticinin eline geçen gerçek fiyatın kilogram başına yaklaşık 3 TL'ye kadar düştüğü ifade ediliyor. Bu duruma tepki gösteren Torbalı Belediye Meclis Üyesi Necmettin Tanır, “Fabrikalar adil fiyat politikası uygulamalı ve alımlar bir an önce başlamalıdır” dedi.
VERİM DÜŞTÜ, FİYAT YİNE ARTMADI
Bu sezon yağışların etkisiyle domates ekimleri gecikince verim de beklentilerin altında kaldı. Üreticiler, arzın azalması nedeniyle fiyatların yükselmesini beklerken tam tersine alım fiyatlarının düşük tutulmasına tepki gösteriyor. Öte yandan Torbalı Ovası'nda hasat başlamasına rağmen ilçedeki önemli salça üreticilerinden TUKAŞ'ın henüz alımlara başlamadığı öğrenildi. Üreticiler, fabrikanın ağustos ayının ikinci haftasına kadar alım yapmayacağını belirtirken, tarlada bekleyen domateslerin sıcak hava nedeniyle zarar görmeye başladığını ifade ediyor.
"MALİYET YÜZDE 60 ARTTI, FİYAT YERİNDE SAYDI"
Konuya ilişkin açıklama yapan Torbalı Belediye Meclis Üyesi Necmettin Tanır, üreticinin kaderine terk edildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Torbalı Ovası Türkiye'nin en önemli salçalık domates üretim merkezlerinden biri. Ancak üreticimiz yine emeğinin karşılığını alamıyor. Geçen yıl fabrikalar domatesi 4,20-4,50 TL arasında alıyordu. Aradan bir yıl geçti. Bu süreçte mazottan gübreye, ilaçtan işçiliğe kadar bütün girdiler ciddi şekilde arttı. Sadece mazotun litre fiyatı geçen yıl yaklaşık 68 TL iken bugün 80 TL seviyelerine ulaştı. Genel üretim maliyetleri ise yaklaşık yüzde 60 yükseldi. Buna rağmen fabrikalar alım fiyatını neredeyse hiç artırmadı."
Tanır, uygulanan fire kesintilerine de tepki göstererek, "Zaten maliyetinin altında fiyat verilen ürün, bir de yüzde 20-30 fireyle daha da değersiz hale getiriliyor. Üreticinin eline geçen para 3 TL'lere kadar düşüyor. Bu şartlarda çiftçinin üretime devam etmesi mümkün değil." dedi.
TUKAŞ'ın henüz alımlara başlamamasının da üreticiyi mağdur ettiğini söyleyen Tanır, "Hasat başlamış durumda ancak ürün tarlada bekliyor. Ağustosun ikinci haftasına kadar alım yapılmayacağı söyleniyor. Bu sıcaklarda tarlada bekleyen domates yanıyor, üreticinin zararı her geçen gün büyüyor. Maliyetler aldı başını gidiyor. Domates hasat makineleri ton başına bin lira alıyor Çiftçi kaderine terk edilmiş durumda." ifadelerini kullandı.
