Metehan UD / EGEDESONSÖZ - Muğla’nın Yatağan, Kavaklıdere ve Menteşe ilçeleri sınırlarında kurulması planlanan Lodos RES projesine, itiraz dilekçelerinde radar ve seyrüsefer güvenliğinden yangın ve heyelan risklerine, çam balı üretiminden su kaynakları ile kuş göç yollarına kadar çok sayıda başlıkta itiraz edildi ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise projeye ilişkin ÇED sürecini tamamlayarak “ÇED Olumlu” kararı verdi.
Lodos Yenilenebilir Enerji ve Elektrik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan proje, 9 türbin ve 54 MWm/49,5 MWe kapasiteyle hayata geçirilecek. Projenin yıllık azami elektrik üretimi 173 milyon 250 bin kilovatsaat olarak öngörülüyor.
İKİ KEZ YER DEĞİŞTİRDİ, ÜÇ İLÇEYE YAYILDI
Lodos RES'in proje geçmişi 2020 yılına uzanıyor. İlk olarak Muğla’nın Bodrum ilçesi Çiftlikköy mevkisinde 49,5 MW kurulu güçle planlanan proje için 3 Şubat 2020’de ÇED başvurusu yapıldı. Ancak türbin koordinatlarının Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin RES yapılabilir alan sınırları içerisinde kalmaması ve bazı türbinlerin turizm bölgesi sınırlarına girmesi nedeniyle süreç sonlandırıldı.
Proje daha sonra Milas ilçesi Kabaağaç ve Yoğunoluk mevkilerindeki Sandal ve Kartal Dağı çevresine taşındı. Bu proje için de ÇED başvurusu yapıldı ancak TÜBİTAK Radar Performans ve İz Analiz Merkezi'nin raporunda türbinlerin Milas Küçüksungurtepe PSR sistem performansını olumsuz etkileyebileceği ve hava seyrüsefer emniyeti açısından gerekli kriterleri ihlal edebileceği belirtildi. Bunun üzerine ikinci proje süreci de iptal edildi.
Şirket, mevcut proje kapsamında ise sahayı Yatağan, Kavaklıdere ve Menteşe ilçeleri sınırlarında kalacak şekilde yeniden düzenledi.
TÜRBİN SAYISI 10'DAN 9'A İNDİRİLDİ
ÇED süreci başlangıçta 10 türbin ve 49,5 MW kurulu güç üzerinden yürütüldü. Şirket daha sonra projenin yerleşimini ve kapasitesini değiştirmek için EPDK'ya başvurdu.
EPDK'nın 20 Ocak 2025 tarihli yazısıyla tadil talebi uygun bulundu. Böylece türbin sayısı 10'dan 9'a düşürülürken, mekanik kapasite 54 MWm, elektriksel kapasite ise 49,5 MWe olarak belirlendi.
Bakanlık da 28 Ocak 2025 tarihli yazısıyla, türbinlerin, santral sahasının ve mekanik güç artışının lisans alanı içerisinde kalması şartıyla ÇED sürecinin revize proje üzerinden devam etmesini uygun buldu.
İTİRAZLARDA RADAR VE SİT ALANLARI GÜNDEMDE
Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün proje hakkında Bakanlığa itiraz dilekçeleri sunulduğu belirtildi.
İtirazlarda proje alanının seçiminde hatalar yapıldığı öne sürülürken, bölgedeki askeri radar ve seyrüsefer katmanları ile doğal ve kültürel sit alanlarının mühendislik ve matematiksel açıdan yeterince öngörülmediği iddia edildi.
Dilekçelerde ayrıca projenin bulunduğu bölgenin topografik ve lojistik açıdan sorunlar taşıdığı, yangın ve heyelan risklerinin bulunduğu savunuldu.
ÇAM BALI VE ARICILIK İÇİN 'YIKICI ETKİ' İDDİASI
İtirazların önemli başlıklarından biri bölgedeki arıcılık faaliyetleri oldu.
Dilekçelerde, projenin çam balı üretim alanları üzerinde yıkıcı etki yaratacağı, arıcılık faaliyetlerinin ise Basra böceği kaybı, arı ölümleri ve ses kirliliği nedeniyle ciddi zarar görebileceği öne sürüldü.
Bölgedeki su kaynakları da itiraz konusu yapıldı. Proje kapsamında yapılacak temel çalışmalarının su damarlarının kesilmesine yol açabileceği ve su kaynaklarında kirlilik riski oluşturabileceği iddia edildi.
KUŞ GÖÇ YOLLARI VE ENDEMİK TÜRLER DE İTİRAZLARDA
Dilekçelerde projenin doğal çevre üzerindeki olası etkilerine de dikkat çekildi. Endemik flora ve fauna, kuş göç yolları ve göç koridorlarının proje nedeniyle tehdit altında kalabileceği öne sürüldü.
Projenin doğaya zarar verebileceği, bitki örtüsünde tahribat meydana gelebileceği ve kuşların göç güzergahlarının etkilenebileceği yönündeki iddialar da Bakanlığa iletildi.
İtiraz sahipleri, bu gerekçelerle projenin kamu yararına ve çevre hukukuna aykırı olduğunu savunarak “ÇED Olumsuz” kararı verilmesini talep etti.
358 BİN 884 METREKARELİK ORMAN ALANI İÇİN İZİN
Proje sahasının orman alanları üzerinde bulunması da ÇED dosyasının dikkat çeken başlıklarından biri oldu.
Dosyada, yüksek kapalılığa sahip verimli orman alanlarından mümkün olduğunca kaçınıldığı, türbinlerin daha çok bozuk orman ve açıklık alanlara yerleştirildiği belirtildi.
Bununla birlikte proje kapsamında toplam 358 bin 884,77 metrekarelik alan için Orman Bölge Müdürlüğü'nden izin alınması planlanıyor.
Ayrıca türbinlerinin dikileceği bazı noktaların ise 2021 yangınında etkilenen orman sahası içerisinde yer aldığı bilgisi de dosyada yer aldı.
Projenin ekonomik işletme ömrü 49 yıl, yatırım bedeli ise 54 MW mekanik kapasite üzerinden 945 milyon TL olarak hesaplandı.
Bakanlığın ÇED Olumlu kararıyla projenin önündeki önemli çevresel değerlendirme aşaması tamamlanırken, imar planlarının hazırlanması ve ilgili kurumların onay süreçlerinin yürütülmesi bekleniyor.
