Türkiye’deki kapatılan köy okulları ve yaratığı toplumsal sorunlar, Kozalak Kültür Kafe’de düzenlenen etkinlikte ele alındı. Dr. Yaşar Yavuz’un sunuşunu yaptığı söyleşide; kapatılan köy okullarının toplumsal yaşamın farklı alanında yarattığı sonuçları konuşuldu.
Söyleşinin açılışını yapan Dr. Yaşar Yavuz, köy okullarının kapatılmasının sonucunda eğitimden sağlığa pek çok alanda eşitsizliklerin arttığını, kırsaldan kentlere göçlerin başladığını ifade etti. Önce Köy Enstitülerinin ardından 1950’lerde de köy okullarının kapatılmaya başlandığını belirten Yavuz “Köy okulları ve öğretmenleri köylüler için büyük şanstı. Köylünün birçok konuda bilgilenmesini köy dışındaki hayatla bağ kurmasını sağlıyordu. Kapatılması ile bu bağ azalarak yok oldu ve göçlerle birlikte psikolojik, sosyolojik ve toplumsal anlamda sorunlar baş gösterdi.” dedi.
‘YENİDEN KAZANMALIYIZ’
Dokuz Eylül Üniversitesi’ndeki Yüksek Lisansını Kapatılan köy okulları üzerine yapan Ne-Der Y.K. Üyesi Cennet Solak, okulların son durumunu gösteren fotoğraflarla yaptığı konuşmasında “ Afyon’da bir köy okulu sayesinde bugün yüksek lisansımı yapabiliyorum. Köyümdeki okuldan aldığım eğitime çok şey borçluyum. O nedenle kız çocukları için köy okulları çok önemli. Okul sadece bina içerisindeki çocuğu eğitmiyor, çevredeki toplumu da olumlu yönde etkiliyor. Köyde bir öğretmen varsa o öğretmen köyün adeta rehberi oluyor. İzlenen politikalar nedeniyle köy okulları kapatılınca köylüler ve öğrenciler hızla köylerini terk edip şehirlere yerleşti. Köylü gidince köylerdeki sağlık ocakları da kapandı ve böylece köyler boşalırken arazileri de dev şirketlere ve madenciliğin insafına terk edildi.” Dedi. Köy okullarını ve kırsal hayatı yeniden kazanmamız gerektiğini ifade eden Cennet Solak, yaşadığımız pek çok toplumsal sorunu bu şekilde aşabileceğimizi söyledi.
‘ISRARLA TALEP ETMELİYİZ’
Konuşmacılardan Eğitim-Sen 1 Nolu Şube Eski Başkanı Necip Vardal, köy okullarının kapatılma oranının yüzde 70’lere geldiğini ve bu sürecin 1980 sonrası artarak 4+4+4 eğitim sistemi ile daha da yoğunlaştırıldığını aktardı. Vardal “Köy okullarının kapatılması kırsal bölgelerde yaşayan çocukların eğitim hakkını büyük ölçüde sınırlandırmış, son yıllarda yapılan taşımalı eğitim uygulamaları ise öğrencilerin sabahın erken saatlerinde kilometrelerce yol kat etmesine neden olmuştur. Mevcut eğitim politikaları eğitimde eşitsizliği derinleştirirken özellikle kız öğrencilerin erkek öğrencilere oranla daha fazla okuldan kopmasına yol açmıştır. Köy okullarının kapatılması ve taşımalı eğitime geçilmesi eğitimin kamusallığına yönelik sistemli bir saldırıdır. Kamusal eğitimden vazgeçiş, eğitimin piyasalaşmasına ve çocukların tarikat yurtlarına mahkûm olmasına neden olmuştur. Eğitim masraflarının astronomik rakamlara ulaşması ve bilimsel eğitimden uzaklaşılması, barınma gibi sorunların ciddi boyutlara ulaşması nedeniyle, toplumda yaşayan her bireyin kamusal eğitimi ve köy okullarının yeniden faaliyete geçmesini ısrarla talep etmesi gerekiyor.” diye konuştu.
‘NEOLİBERAL POLİTİKALAR BÖYLE İSTEDİ’
Söyleşideki son konuşmacı Çiftçi Sen adına Adnan Çobanoğlu oldu. Çobanoğlu, uzun yıllardır köylerde ve ilçelerde yaptığı çiftçi örgütlenmesinden edindiği gözlemleri ile sorunun ekonomik, sosyal ve siyasal değerlendirmesini yaptı. Adnan Çobanoğlu “Cumhuriyetin kuruluş yıllarında ülkede ihtiyaç duyulan eğitim ve kalkınmaydı. Devlet bu amaçla köylere ve kırsal kalkınmaya büyük önem verdi. 1950 yılına gelindiğinde bu politikaların hızla değişmesi ardından 1980 darbesi sonrası ülkede iktidarların neoliberal politikaları tercih etmesi ile bu anlayış yerini piyasaya bıraktı. Makineleşme ve sanayileşmeye geçilmesi ile eğitimden beklenti de değişti. Köylerin insansızlaşması ve hızla piyasaya açılması gerekiyordu. Bu sadece bizim ülkemizde değil kapitalizme geçmesi istenen ülkelerin tamamında uygulandı. Köylerdeki okulların kapatılması ile genç nüfusun da azaltılarak olası direnişlerin de önüne geçilmiş oldu. Enerji üzerine kurulan yeni sistem köylerin yer altı ve yer üstü tüm zenginliklerini kullanmak istiyordu ve bunun sağlanabilmesi için köy okullarının kapatılması ve sistemin önünde engel olması önlenmeliydi.” Dedi.
Yurdun dört bir yanında kapatılan köy okulları resim sergisi Buca Kozalak Kültür ve Kitap Kafe’de ay sonuna kadar sergilenmeye devam edecek.
